ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵାତୁପରମାନଂଦଂଭରତସ୍ସତ୍ୟଵିକ୍ରମଃ ।
ହୃଷ୍ଟମାଜ୍ଞାପୟାମାସଶତ୍ରୁଘ୍ନଂପରଵୀରହା ॥ 1 ॥
ଦୈଵତାନି ଚ ସର୍ଵାଣିଚୈତ୍ୟାନିନଗରସ୍ୟ ଚ ।
ସୁଗଂଧମାଲ୍ୟୈର୍ୟାଦିତ୍ରୈରର୍ଚଂତୁ ଶୁଚୟୋ ନରାଃ ॥ 2 ॥
ସୂତାସ୍ସ୍ତୁତିପୁରାଣଜ୍ଞାସ୍ସର୍ଵେଵୈତାଲିକାସ୍ତଥା ।
ସର୍ଵେଵାଦିତ୍ରକୁଶଲାଗଣିକାଶ୍ଚୈଵସଂଘଶଃ ॥ 3 ॥
ରାଜଦାରାସ୍ତଥାମାତ୍ୟାସ୍ସୈନ୍ୟାସ୍ସେନାଂଗନାଗଣାଃ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚସରାଜନ୍ୟାଶ୍ରେଣିମୁଖ୍ୟାସ୍ତଥାଗଣାଃ ॥ 4 ॥
ଅଭିନିର୍ୟାଂତୁରାମସ୍ୟଦ୍ରଷ୍ଟୁଂଶଶିନିଭଂମୁଖମ୍ ।
ଭରତସ୍ୟଵଚ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵାଶତ୍ରୁଘ୍ନଃପରଵୀରହା ॥ 5 ॥
ଵିଷ୍ଟୀରନେକସାହସ୍ରୀଶ୍ଚୋଦୟାମାନଭାଗଶଃ ।
ସମୀକୁରୁତନିମ୍ନାନିଵିଷମାନିସମାନି ଚ ॥ 6 ॥
ସ୍ଥାନାନିତୁନିରସ୍ୟଂତାଂନଂଦିଗ୍ରାମାଦିତଃପରମ୍ ।
ସିଂଚସ୍ତୁପୃଥିଵୀଂକୃତ୍ସ୍ନାଂହିଵଶୀତେଵଵାରିଣା ॥ 7 ॥
ତତୋଽଭ୍ୟଵକିରଂତ୍ଵନ୍ୟେଲାଜୈଃପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚସର୍ଵତଃ ।
ସୁମୁଚ୍ଛ୍ରିତପତାକାସ୍ତୁରଥ୍ୟାଃପୁରଵରୋତ୍ତମେଃ ॥ 8 ॥
ଶୋଭୟଂତୁ ଚ ଵେଶ୍ମାନିସୂର୍ୟସ୍ୟୋଦୟନଂପ୍ରତି ।
ସ୍ରଗ୍ଦାମମୁକ୍ତପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚସୁଗଂଧୈଃ ପଂଚଵର୍ଣକୈଃ ॥ 9 ॥
ରାଜମାର୍ଗମସଂବାଧଂକିରଂତୁଶତଶୋନରାଃ ।
ତସ୍ତଚ୍ଛାସନଂଶ୍ରୁତ୍ଵାଶତ୍ରୁଘ୍ନସ୍ୟମୁଦାନ୍ଵିତାଃ ॥ 10 ॥
ଧୃଷ୍ଟିର୍ଜୟଂତୋଵିଜୟସ୍ସିଦ୍ଧାର୍ଥଶ୍ଚାର୍ଥସାଧକଃ ।
ଅଶୋକୋମଂତ୍ରପାଲଶ୍ଚସୁମଂତ୍ରଶ୍ଚାପିନିର୍ୟୟୁଃ ॥ 11 ॥
ମତ୍ତୈର୍ନାଗସହସ୍ରୈଶ୍ଚସଧ୍ଵଜୈସ୍ସୁଵିଭୂଷିତୈଃ ।
ଅପରେହେମକକ୍ଷାଭିସ୍ସଗଜାଭିଃକରେଣୁଭିଃ ॥ 12 ॥
ନିର୍ୟୟୁସ୍ତୁରରଥୈଶ୍ଚସୁମହାରଥାଃ ।
ଶକ୍ତ୍ୟୃଷ୍ଟିପାଶହସ୍ତାନାଂସଧ୍ଵଜାନାଂପତାକିନାମ୍ ॥ 13 ॥
ତୁରଗାଣାଂସହସ୍ରୈଶ୍ଚମୁଖ୍ୟୈର୍ମୁଖ୍ୟତରାନ୍ଵିତୈଃ ।
ପଦାତୀନାଂସହସ୍ରୈଶ୍ଚଵୀରାଃପରିଵୃତାୟୟୁଃ ॥ 14 ॥
ତତୋୟାନାନ୍ୟୁପାରୂଢାସ୍ସର୍ଵାଦଶରଥସ୍ତ୍ରିୟଃ ।
କୌସଲ୍ୟାଂପ୍ରମୁଖେକୃତ୍ଵାସୁମିତ୍ରାଂଚାପିନିର୍ୟୟୁଃ ॥ 15 ॥
କୈକେୟ୍ୟାସହିତାଃସର୍ଵାନଂଦିଗ୍ରାମମୁପାଗମନ୍ ।
ଦ୍ଵିଜାତିମୁଖ୍ୟୈର୍ଧର୍ମାତ୍ମାଶ୍ରେଣୀମୁଖ୍ୟୈସ୍ସନୈଗମୈଃ ॥ 16 ॥
ମାଲ୍ୟମୋଦକହସ୍ତୈଶ୍ଚମଂତ୍ରିଭିର୍ଭରତୋଵୃତଃ ।
ଶଂଖଭେରୀନିନାଦୈଶ୍ଚଵଂଦିଭିଶ୍ଚାଭିଵନଂଦିତଃ ॥ 17 ॥
ଆର୍ୟପାଦୌଗୃହୀତ୍ଵାତୌଶିରସାଧର୍ମକୋଵିଦଃ ।
ପାଂଡୁରଂଛତ୍ରମାଦାୟଶୁକ୍ଲମାଲ୍ୟୋପଶୋଭିତମ୍ ॥ 18 ॥
ଶୁକ୍ଲେ ଚ ଵାଲଵ୍ୟଜନେରାଜାର୍ହେହେମଭୂଷିତେ ।
ଉପଵାସକୃଶୋଦୀନଶ୍ଚୀରକୃଷ୍ଣାଜିନାଂବରଃ ॥ 19 ॥
ଭ୍ରାତୁରାଗମନଂଶ୍ରୁତ୍ଵାତତ୍ପୂର୍ଵଂହର୍ଷମାଗତଃ ।
ପ୍ରତ୍ୟୁଦ୍ୟୟୌତଦାରାମଂମହାତ୍ମାସଚିଵୈସ୍ସହ ॥ 20 ॥
ଅଶ୍ଵାନାଂଖୁରଶବ୍ଦୈଶ୍ଚରଥନେମିସ୍ଵନେନ ଚ ।
ଶଂଖଦୁଂଦୁଭିନାଦେନସଂଚଚାଲେଵମେଦିନୀ ॥ 21 ॥
କୃତ୍ସ୍ନଂତୁନଗରଂତତ୍ତୁନଂଦିଗ୍ରାମମୁପାଗମତ୍ ।
ସମୀକ୍ଷ୍ୟଭରତୋଵାକ୍ୟମୁଵାଚପଵନାତ୍ମଜମ୍ ॥ 22 ॥
କଚ୍ଚିନ୍ନଖଲୁକାପେୟୀସେଵ୍ୟତେଚକଚିତ୍ତତା ।
ନ ହିପଶ୍ୟାମିକାକୁତ୍ସ୍ଥଂରାମମାର୍ୟଂପରଂତପମ୍ ॥ 23 ॥
ଅଥୈଵମୁକ୍ତେଵଚନେହନୂମାନିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଅର୍ଥ୍ୟଂଵିଜ୍ଞାପୟନ୍ନେଵଭରତଂସତ୍ୟଵିକ୍ରମମ୍ ॥ 24 ॥
ସଦାଫଲାନ୍କୁସୁମିତାନ୍ଵୃକ୍ଷାନ୍ ପ୍ରାପ୍ୟମଧୁସ୍ରଵାନ୍ ।
ଭରଦ୍ଵାଜପ୍ରସାଦେନମତ୍ତଭ୍ରମରନାଦିତାନ୍ ॥ 25 ॥
ତସ୍ୟଚୈଷଵରୋଦତ୍ତୋଵାସଵେନପରଂତପ ।
ସସୈନ୍ୟସ୍ୟତଵାତିଥ୍ୟଂକୃତଂସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତମ୍ ॥ 26 ॥
ନିସ୍ସ୍ଵନ୍ଶ୍ରୂୟତେଭୀମଃପ୍ରହୃଷ୍ଟାନାଂଵନୌକସାମ୍ ।
ମନ୍ୟେଵାନରସେନାସାନଦୀଂତରତିଗୋମତୀମ୍ ॥ 27 ॥
ରଜୋଵର୍ଷଂସମୁଦ୍ଭୂତଂପଶ୍ୟସାଲଵନଂପ୍ରତି ।
ମନ୍ୟେସାଲଵନଂରମ୍ୟଂଲୋପୟଂତିପ୍ଲଵଂଗମାଃ ॥ 28 ॥
ତଦେତଦ୍ଦୃଶ୍ୟତେଦୂରାଦ୍ଵିମାନଂଚଂଦ୍ରସନ୍ନିଭମ୍ ।
ଵିମାନଂପୁଷ୍ପକଂଦିଵ୍ୟଂମନସାବ୍ରହ୍ମନିର୍ମିତମ୍ ॥ 29 ॥
ରାଵଣଂବାଂଧଵୈଃସାର୍ଥଂହତ୍ଵାଲବ୍ଧଂମହାତ୍ମନା ।
ତରୁଣାଦିତ୍ୟସଂକାଶଂଵିମାନଂରାମଵାହନମ୍ ॥ 30 ॥
ଧନଦସ୍ୟପ୍ରସାଦେନଦିଵ୍ୟମେତନ୍ମନୋଜଵମ୍ ।
ଏତସ୍ମିନ୍ ଭ୍ରାତରୌଵୀରୌଵୈଦେହ୍ୟାସହରାଘଵୌ ॥ 31 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵଶ୍ଚମହାତେଜାରାକ୍ଷସଶ୍ଚଵିଭୀଷଣଃ ।
ଏତୋହର୍ଷସମୁଦ୍ଭୂତୋନିଃସ୍ଵନୋଦିଵମସ୍ପୃଶତ୍ ॥ 32 ॥
ସ୍ତ୍ରୀବାଲୟୁଵଵୃଦ୍ଧାନାଂରାମୋଽୟମିତିକୀର୍ତିତେ ।
ରଥକୁଂଜରଵାଜିଭ୍ୟସ୍ତେଽଵତୀର୍ୟମହୀଂଗତାଃ ॥ 33 ॥
ଦଦୃଶୁସ୍ତଂଵିମାନସ୍ଥଂନରାସ୍ସୋମମିଵାଂବରେ ।
ପ୍ରାଜ୍ଞଲିର୍ଭରତୋଭୂତ୍ଵାପ୍ରସୃଷ୍ଟୋରାଘଵୋନ୍ମୁଖଃ ॥ 34 ॥
ସ୍ଵାଗତେନୟଥାର୍ହେଣତତୋରାମମପୂଜୟତ୍ ।
ମନସାବ୍ରହ୍ମଣାସୃଷ୍ଟେଵିମାନେଭରତାଗ୍ରଜଃ ॥ 35 ॥
ରରାଜପୃଥୁଦୀର୍ଘାକ୍ଷୋଵଜ୍ରପାଣିରିଵାପରଃ ।
ତତୋଵିମାନାଗ୍ରଗତଂଭରତୋଭ୍ରାତରଂତଦା ॥ 36 ॥
ଵଵଂଦେପ୍ରଣତୋରାମଂମେରୁସ୍ଥମିଵଭାସ୍କରମ୍ ।
ତତୋରାମାଭ୍ୟନୁଜ୍ଞାତଂତଦ୍ଵିମାନମନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 37 ॥
ହଂସୟୁକ୍ତଂମହାଵେଗଂନିପପାତମହୀତଲେ ।
ଆପିତୋଵିମାନଂତଦ୍ଭରତସ୍ସତ୍ୟଵିକ୍ରମଃ ॥ 38 ॥
ରାମମାସାଦ୍ୟମୁଦିତଃପୁନରେଵାଭ୍ୟଵାଦୟତ୍ ।
ତଂସମୁତ୍ଥାପ୍ୟକାକୁତ୍ସ୍ଥଶ୍ଚିରସ୍ୟାକ୍ଷିରଥଂଗତମ୍ ॥ 39 ॥
ଅଂକେଭରତମାରୋପ୍ୟମୁଦିତଃପରିଷସ୍ଵଜେ ।
ତତୋଲକ୍ଷ୍ମଣମାସାଦ୍ୟଵୈଦେହୀଂ ଚ ପରଂତପଃ ॥ 40 ॥
ଅଥାଭ୍ୟଵାଦୟପ୍ରତୀତୋଭରତୋନାମଚାବ୍ରଵୀତ୍ ।
ସୁଗ୍ରୀଵଂକେକୟୀପୁତ୍ରୋଜାଂବଵଂତମଥାଂଗଦମ୍ ॥ 41 ॥
ମୈଂଦଂ ଚ ଦ୍ଵିଵିଦଂନୀଲମୃଷଭଂପରିଷସ୍ଵଜେ ।
ସୁଷେଣଂ ଚ ନଲଂଚୈଵଗଵାକ୍ଷଂଗଂଧମାଦନମ୍ ॥ 42 ॥
ଶରଭଂପନସଂଚୈଵପରିତଃପରିଷସ୍ଵଜେ ।
ତେକୃତ୍ଵାମାନୁଷଂରୂପଂଵାନରାଃକାମରୂପିଣଃ ॥ 43 ॥
କୁଶଲଂପର୍ୟପୃଚ୍ଛଂସ୍ତେପ୍ରହୃଷ୍ଟାଭରତଂତଦା ।
ଅଥାବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜପୁତ୍ରସ୍ସୁଗ୍ରୀଵଂଵାନରର୍ଷଭମ୍ ॥ 44 ॥
ପରିଷ୍ଵଜ୍ୟମହାତେଜାଭରତୋଧର୍ମିଣାଂଵରଃ ।
ତ୍ଵମ୍ସ୍ମାକଂଚତୁର୍ଣାଂଵୈଭ୍ରାତାସୁଗ୍ରୀଵପଂଚମଃ ॥ 45 ॥
ସୌହାର୍ଦାଜ୍ଜାୟତେମିତ୍ରମପକାରୋଽରିଲକ୍ଷଣମ୍ ।
ଵିଭୀଷଣଂ ଚ ଭରତଃସାଂତ୍ଵଵାକ୍ୟମଥାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 46 ॥
ଦିଷ୍ଟ୍ୟାତ୍ଵୟାସହାୟେନକୃତଂକର୍ମସୁଦୁଷ୍କରମ୍ ।
ଶତ୍ରୁଘ୍ନଶ୍ଚତଦାରାମମଭିଵାଦ୍ୟସଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ॥ 47 ॥
ସୀତାୟାଶ୍ଚରଣୌଵୀରୋଵିନୟାଦଭ୍ୟଵାଦୟତ୍ ।
ରାମୋମାତରମାସାଦ୍ୟଵିଵର୍ଣାଂଶୋକକର୍ଶିତାମ୍ ॥ 48 ॥
ଜଗ୍ରାହପ୍ରଣତଃପାଦୌମନୋମାତୁଃପ୍ରହର୍ଷୟନ୍ ।
ଅଭିଵାଦ୍ୟସୁମିତ୍ରାଂ ଚ କୈକେୟୀଂ ଚ ୟଶସ୍ଵିନୀମ୍ ॥ 49 ॥
ସ ମାତ୍ରୂଶ୍ଚତତସ୍ସର୍ଵାପୁରୋହିତମୁପାଗମତ୍ ।
ସ୍ଵାଗତଂତେମହାବାହୋକୌସଲ୍ୟାନଂଦଵର୍ଧନା ॥ 50 ॥
ଇତିପ୍ରାଂଜଲୟଃସର୍ଵେନାଗରାରାମମବ୍ରୁଵନ୍ ।
ତାନ୍ୟଂଜଲିସହସ୍ରାଣିପ୍ରଗୃହୀତାନିନାଗରୈଃ ॥ 51 ॥
ଵ୍ୟାକୋଚାନୀଵପଦ୍ମାନିଦଦର୍ଶଭରତାଗ୍ରଜଃ ।
ପାଦୁକେତେତୁରାମସ୍ୟଗୃହୀତ୍ଵାଭରତସ୍ସ୍ଵୟମ୍ ॥ 52 ॥
ଚରଣାଭ୍ୟାଂନରେଂଦ୍ରସ୍ୟୟୋଜୟାମାସଧର୍ମଵିତ୍ ।
ଅବ୍ରଵୀଚ୍ଚତଦାରାମଂଭରତଃ ସ କୃତାଂଜଲିଃ ॥ 53 ॥
ଏତତ୍ତେସକଲଂରାଜ୍ୟଂନ୍ୟାସଂନିର୍ୟାତିତଂମୟା ।
ଅଦ୍ୟଜନ୍ମକୃତାର୍ଥଂମେସମ୍ଵୃତ୍ତଶ୍ଚମନୋରଥଃ ॥ 54 ॥
ୟତ୍ତ୍ଵାଂପଶ୍ୟାମିରାଜାନମୟୋଧ୍ୟାଂପୁନରାଗତମ୍ ।
ଅଵେକ୍ଷତାଂଭଵାନ୍ଶୋକଂକୋଷ୍ଠାଗାରଂଗୃହଂବଲମ୍ ॥ 55 ॥
ଭଵତସ୍ତେଜସାସର୍ଵଂକୃତଂଦଶଗୁଣଂମୟା ।
ତଥାବ୍ରୁଵାଣଂଭରତଂଦୃଷ୍ଟଵାତଂଭ୍ରାତୃଵତ୍ସଲମ୍ ॥ 56 ॥
ମୁମୁଚୁର୍ଵାନରାବାଷ୍ପଂରାକ୍ଷସଶ୍ଚଵିଭୀଷଣଃ ।
ତତଃପ୍ରହର୍ଷାଦ୍ଭରତମଂଗମାରୋପ୍ୟରାଘଵଃ ॥ 57 ॥
ୟୟୌତେନଵିମାନେନସସୈନ୍ୟୋଭରତାଶ୍ରମମ୍ ।
ଭରତାଶ୍ରମମାସାଦ୍ୟସସୈନ୍ୟୋରାଘଵସ୍ତଦା ॥ 58 ॥
ଅଵତୀର୍ୟଵିମାନାଗ୍ରାଦଵତସ୍ଥେମହୀତଲେ ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍ତୁତଦାରାମସ୍ତଦ୍ଵିମାନମନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 59 ॥
ଵହଵୈଶ୍ରଵଣଂଦେଵମନୁଜାନାମିଗମ୍ୟତାମ୍ ।
ତତୋରାମାଭ୍ୟନୁଜ୍ଞାତଂତଦ୍ଵିମାନମନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 60 ॥
ଉତ୍ତରାଂଦିଶମୁଦ୍ଦିଶ୍ୟଜଗାମଧନଦାଲୟମ୍ ।
ଵିମାନଂପୁଷ୍ପକଂଦିଵ୍ୟଂସମ୍ଗୃହୀତଂତୁରକ୍ଷସା ॥ 61 ॥
ଅଗମଦ୍ଧନଦଂଵେଗାଦ୍ରାମଵାକ୍ୟପ୍ରଚୋଦିତମ୍ ।
ପୁରୋହିତସ୍ୟାତ୍ମସମସ୍ୟରାଘଵୋବୃହସ୍ପତେଶ୍ଶକ୍ରୈଵାମରାଧିପଃ ।
ନିପୀଡ୍ୟପାଦୌପୃଥଗାନନେଶୁଭେସହୈଵତେନୋପଵିଵେଶଵୀର୍ୟଵାନ୍ ॥ 62 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ତ୍ରିଂଶଦଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
