śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha triṃśadadhikaśatatamassargaḥ ।
śrutvātuparamānandambharatassatyavikramaḥ ।
hṛṣṭamājñāpayāmāsaśatrughnamparavīrahā ॥ 1 ॥
daivatāni cha sarvāṇichaityāninagarasya cha ।
sugandhamālyairyāditrairarchantu śuchayō narāḥ ॥ 2 ॥
sūtāsstutipurāṇajñāssarvēvaitālikāstathā ।
sarvēvāditrakuśalāgaṇikāśchaivasaṅghaśaḥ ॥ 3 ॥
rājadārāstathāmātyāssainyāssēnāṅganāgaṇāḥ ।
brāhmaṇāśchasarājanyāśrēṇimukhyāstathāgaṇāḥ ॥ 4 ॥
abhiniryānturāmasyadraṣṭuṃśaśinibhammukham ।
bharatasyavachśrutvāśatrughnaḥparavīrahā ॥ 5 ॥
viṣṭīranēkasāhasrīśchōdayāmānabhāgaśaḥ ।
samīkurutanimnāniviṣamānisamāni cha ॥ 6 ॥
sthānānitunirasyantānnandigrāmāditaḥparam ।
siñchastupṛthivīṅkṛtsnāṃhivaśītēvavāriṇā ॥ 7 ॥
tatō'bhyavakirantvanyēlājaiḥpuṣpaiśchasarvataḥ ।
sumuchChritapatākāsturathyāḥpuravarōttamēḥ ॥ 8 ॥
śōbhayantu cha vēśmānisūryasyōdayanamprati ।
sragdāmamuktapuṣpaiśchasugandhaiḥ pañchavarṇakaiḥ ॥ 9 ॥
rājamārgamasambādhaṅkirantuśataśōnarāḥ ।
tastachChāsanaṃśrutvāśatrughnasyamudānvitāḥ ॥ 10 ॥
dhṛṣṭirjayantōvijayassiddhārthaśchārthasādhakaḥ ।
aśōkōmantrapālaśchasumantraśchāpiniryayuḥ ॥ 11 ॥
mattairnāgasahasraiśchasadhvajaissuvibhūṣitaiḥ ।
aparēhēmakakṣābhissagajābhiḥkarēṇubhiḥ ॥ 12 ॥
niryayusturarathaiśchasumahārathāḥ ।
śaktyṛṣṭipāśahastānāṃsadhvajānāmpatākinām ॥ 13 ॥
turagāṇāṃsahasraiśchamukhyairmukhyatarānvitaiḥ ।
padātīnāṃsahasraiśchavīrāḥparivṛtāyayuḥ ॥ 14 ॥
tatōyānānyupārūḍhāssarvādaśarathastriyaḥ ।
kausalyāmpramukhēkṛtvāsumitrāñchāpiniryayuḥ ॥ 15 ॥
kaikēyyāsahitāḥsarvānandigrāmamupāgaman ।
dvijātimukhyairdharmātmāśrēṇīmukhyaissanaigamaiḥ ॥ 16 ॥
mālyamōdakahastaiśchamantribhirbharatōvṛtaḥ ।
śaṅkhabhērīninādaiśchavandibhiśchābhivananditaḥ ॥ 17 ॥
āryapādaugṛhītvātauśirasādharmakōvidaḥ ।
pāṇḍurañChatramādāyaśuklamālyōpaśōbhitam ॥ 18 ॥
śuklē cha vālavyajanērājārhēhēmabhūṣitē ।
upavāsakṛśōdīnaśchīrakṛṣṇājināmbaraḥ ॥ 19 ॥
bhrāturāgamanaṃśrutvātatpūrvaṃharṣamāgataḥ ।
pratyudyayautadārāmammahātmāsachivaissaha ॥ 20 ॥
aśvānāṅkhuraśabdaiścharathanēmisvanēna cha ।
śaṅkhadundubhinādēnasañchachālēvamēdinī ॥ 21 ॥
kṛtsnantunagarantattunandigrāmamupāgamat ।
samīkṣyabharatōvākyamuvāchapavanātmajam ॥ 22 ॥
kachchinnakhalukāpēyīsēvyatēchakachittatā ।
na hipaśyāmikākutsthaṃrāmamāryamparantapam ॥ 23 ॥
athaivamuktēvachanēhanūmānidamabravīt ।
arthyaṃvijñāpayannēvabharataṃsatyavikramam ॥ 24 ॥
sadāphalānkusumitānvṛkṣān prāpyamadhusravān ।
bharadvājaprasādēnamattabhramaranāditān ॥ 25 ॥
tasyachaiṣavarōdattōvāsavēnaparantapa ।
sasainyasyatavātithyaṅkṛtaṃsarvaguṇānvitam ॥ 26 ॥
nissvanśrūyatēbhīmaḥprahṛṣṭānāṃvanaukasām ।
manyēvānarasēnāsānadīntaratigōmatīm ॥ 27 ॥
rajōvarṣaṃsamudbhūtampaśyasālavanamprati ।
manyēsālavanaṃramyaṃlōpayantiplavaṅgamāḥ ॥ 28 ॥
tadētaddṛśyatēdūrādvimānañchandrasannibham ।
vimānampuṣpakandivyammanasābrahmanirmitam ॥ 29 ॥
rāvaṇambāndhavaiḥsārthaṃhatvālabdhammahātmanā ।
taruṇādityasaṅkāśaṃvimānaṃrāmavāhanam ॥ 30 ॥
dhanadasyaprasādēnadivyamētanmanōjavam ।
ētasmin bhrātarauvīrauvaidēhyāsaharāghavau ॥ 31 ॥
sugrīvaśchamahātējārākṣasaśchavibhīṣaṇaḥ ।
ētōharṣasamudbhūtōniḥsvanōdivamaspṛśat ॥ 32 ॥
strībālayuvavṛddhānāṃrāmō'yamitikīrtitē ।
rathakuñjaravājibhyastē'vatīryamahīṅgatāḥ ॥ 33 ॥
dadṛśustaṃvimānasthannarāssōmamivāmbarē ।
prājñalirbharatōbhūtvāprasṛṣṭōrāghavōnmukhaḥ ॥ 34 ॥
svāgatēnayathārhēṇatatōrāmamapūjayat ।
manasābrahmaṇāsṛṣṭēvimānēbharatāgrajaḥ ॥ 35 ॥
rarājapṛthudīrghākṣōvajrapāṇirivāparaḥ ।
tatōvimānāgragatambharatōbhrātarantadā ॥ 36 ॥
vavandēpraṇatōrāmammērusthamivabhāskaram ।
tatōrāmābhyanujñātantadvimānamanuttamam ॥ 37 ॥
haṃsayuktammahāvēgannipapātamahītalē ।
āpitōvimānantadbharatassatyavikramaḥ ॥ 38 ॥
rāmamāsādyamuditaḥpunarēvābhyavādayat ।
taṃsamutthāpyakākutsthaśchirasyākṣirathaṅgatam ॥ 39 ॥
aṅkēbharatamārōpyamuditaḥpariṣasvajē ।
tatōlakṣmaṇamāsādyavaidēhīṃ cha parantapaḥ ॥ 40 ॥
athābhyavādayapratītōbharatōnāmachābravīt ।
sugrīvaṅkēkayīputrōjāmbavantamathāṅgadam ॥ 41 ॥
maindaṃ cha dvividannīlamṛṣabhampariṣasvajē ।
suṣēṇaṃ cha nalañchaivagavākṣaṅgandhamādanam ॥ 42 ॥
śarabhampanasañchaivaparitaḥpariṣasvajē ।
tēkṛtvāmānuṣaṃrūpaṃvānarāḥkāmarūpiṇaḥ ॥ 43 ॥
kuśalamparyapṛchChaṃstēprahṛṣṭābharatantadā ।
athābravīdrājaputrassugrīvaṃvānararṣabham ॥ 44 ॥
pariṣvajyamahātējābharatōdharmiṇāṃvaraḥ ।
tvamsmākañchaturṇāṃvaibhrātāsugrīvapañchamaḥ ॥ 45 ॥
sauhārdājjāyatēmitramapakārō'rilakṣaṇam ।
vibhīṣaṇaṃ cha bharataḥsāntvavākyamathābravīt ॥ 46 ॥
diṣṭyātvayāsahāyēnakṛtaṅkarmasuduṣkaram ।
śatrughnaśchatadārāmamabhivādyasalakṣmaṇam ॥ 47 ॥
sītāyāścharaṇauvīrōvinayādabhyavādayat ।
rāmōmātaramāsādyavivarṇāṃśōkakarśitām ॥ 48 ॥
jagrāhapraṇataḥpādaumanōmātuḥpraharṣayan ।
abhivādyasumitrāṃ cha kaikēyīṃ cha yaśasvinīm ॥ 49 ॥
sa mātrūśchatatassarvāpurōhitamupāgamat ।
svāgatantēmahābāhōkausalyānandavardhanā ॥ 50 ॥
itiprāñjalayaḥsarvēnāgarārāmamabruvan ।
tānyañjalisahasrāṇipragṛhītānināgaraiḥ ॥ 51 ॥
vyākōchānīvapadmānidadarśabharatāgrajaḥ ।
pādukētēturāmasyagṛhītvābharatassvayam ॥ 52 ॥
charaṇābhyānnarēndrasyayōjayāmāsadharmavit ।
abravīchchatadārāmambharataḥ sa kṛtāñjaliḥ ॥ 53 ॥
ētattēsakalaṃrājyannyāsanniryātitammayā ।
adyajanmakṛtārthammēsamvṛttaśchamanōrathaḥ ॥ 54 ॥
yattvāmpaśyāmirājānamayōdhyāmpunarāgatam ।
avēkṣatāmbhavānśōkaṅkōṣṭhāgāraṅgṛhambalam ॥ 55 ॥
bhavatastējasāsarvaṅkṛtandaśaguṇammayā ।
tathābruvāṇambharatandṛṣṭavātambhrātṛvatsalam ॥ 56 ॥
mumuchurvānarābāṣpaṃrākṣasaśchavibhīṣaṇaḥ ।
tataḥpraharṣādbharatamaṅgamārōpyarāghavaḥ ॥ 57 ॥
yayautēnavimānēnasasainyōbharatāśramam ।
bharatāśramamāsādyasasainyōrāghavastadā ॥ 58 ॥
avatīryavimānāgrādavatasthēmahītalē ।
abravīttutadārāmastadvimānamanuttamam ॥ 59 ॥
vahavaiśravaṇandēvamanujānāmigamyatām ।
tatōrāmābhyanujñātantadvimānamanuttamam ॥ 60 ॥
uttarāndiśamuddiśyajagāmadhanadālayam ।
vimānampuṣpakandivyaṃsamgṛhītanturakṣasā ॥ 61 ॥
agamaddhanadaṃvēgādrāmavākyaprachōditam ।
purōhitasyātmasamasyarāghavōbṛhaspatēśśakraivāmarādhipaḥ ।
nipīḍyapādaupṛthagānanēśubhēsahaivatēnōpavivēśavīryavān ॥ 62 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē triṃśadadhikaśatatamassargaḥ ॥