ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අයෝධ්යාකාංඩම් ।
අථ පංචදශස්සර්ගඃ ।
තේ තු තාං රජනීමුෂ්ය බ්රාහ්මණා වේදපාරගාඃ ।
උපතස්ථුරුපස්ථානං සහ රාජපුරෝහිතාඃ ॥ 1 ॥
අමාත්යා බලමුඛ්යාශ්ච මුඛ්යා යේ නිගමස්ය ච ।
රාඝවස්යාභිෂේකාර්ථේ ප්රියමාණාස්තු සංගතාඃ ॥ 2 ॥
උදිතේ විමලේ සූර්යේ පුෂ්යේ චාභ්යාගතේऽහනි ।
ලග්නේ කර්කටකේ ප්රාප්තේ ජන්ම රාමස්ය ච ස්ථිතේ ॥ 3 ॥
අභිෂේකාය රාමස්ය ද්විජේංද්රෛරුපකල්පිතම් ।
කාංචනා ජලකුංභාශ්ච භද්රපීඨං ස්වලංකෘතම් ।
2.15,4 ।
රථඃ ච සම්යගාස්තීර්ණෝ භාස්වතා ව්යාඝ්රචර්මණා ।
ගංගායමුනයෝඃපුණ්යාත්සංගමාදාහෘතං ජලම් ॥ 4 ॥
යාශ්චාන්යා ස්සරිතඃ පුණ්යා හ්රදාඃ කූපා ස්සරාංසි ච ।
ප්රාග්වාහාශ්චෝර්ධ්වවාහාශ්ච තිර්යග්වාහා ස්සමාහිතාඃ ॥ 5 ॥
තාභ්යශ්චෛවාහෘතං තෝයං සමුද්රේභ්යශ්ච සර්වශඃ ।
සලාජාඃ ක්ෂීරිභිශ්ඡන්නා ඝටාඃ කාංචනරාජතාඃ ॥ 6 ॥
පද්මෝත්පලයුතා භාංති පූර්ණාඃ පරමවාරිණා ।
ක්ෂෞද්රං දධි ඝෘතං ලාජා දර්භා ස්සුමනසඃ පයඃ ॥ 7 ॥
වේශ්යාශ්චෛව ශුභාචාරා ස්සර්වාභරණභූෂිතාඃ ।
චංද්රාංශුවිකචප්රඛ්යං කාංචනං රත්නභූෂිතම් ॥ 8 ॥
සජ්ජං තිෂ්ඨති රාමස්ය වාලව්යජනමුත්තමම් ।
චංද්රමංඩලසංකාශමාතපත්රං ච පාංඩුරම් ॥ 9 ॥
සජ්ජං ද්යුතිකරං ශ්රීමදභිෂේකපුරස්කෘතම් ।
පාංඩුරශ්ච වෘෂස්සජ්ජඃ පාංඩුරෝऽශ්වශ්ච සුස්ථිතඃ ॥ 10 ॥
ප්රසෘතශ්ච ගජඃශ්රීමානෞපවාහ්යඃ ප්රතීක්ෂතේ ।
අෂ්ටෞ ච කන්යා මාංගල්යා ස්සර්වාභරණභූෂිතාඃ ॥ 11 ॥
වාදිත්රාණි ච සර්වාණි වංදිනශ්ච තථාऽපරේ ।
ඉක්ෂ්වාකූණාං යථා රාජ්යේ සංභ්රියේතාභිෂේචනම් ॥ 12 ॥
තථාජාතීයමාදාය රාජපුත්රාභිෂේචනම් ।
තේ රාජවචනාත්තත්ර සමවේතාමහීපතිම් ॥ 13 ॥
අපශ්යංතෝऽබ්රුවන් කෝ නු රාජ්ඤෝ නඃ ප්රතිවේදයේත් ।
න පශ්යාමශ්ච රාජානමුදිතශ්ච දිවාකරඃ ॥ 14 ॥
යෞවරාජ්යාභිෂේකශ්ච සජ්ජෝ රාමස්ය ධීමතඃ ।
ඉති තේෂු බ්රුවාණේෂු සාර්වභෞමාන් මහීපතීන් ॥ 15 ॥
අබ්රවීත්තානිදං සර්වාන්සුමංත්රෝ රාජසත්කෘතඃ ।
රාමං රාජ්ඤෝ නියෝගේන ත්වරයා ප්රස්ථිතෝऽස්ම්යහම් ॥ 16 ॥
පූජ්යා රාජ්ඤෝ භවංතස්තු රාමස්ය ච විශේෂතඃ ।
අයං පෘච්ඡාමි වචනාත්සුඛමායුෂ්මතාමහම් ॥ 17 ॥
රාජ්ඤඃ සංප්රති බුද්ධස්ය යච්චාගමනකාරණම් ।
ඉත්යුක්ත්වාऽංතඃ පුරද්වාරමාජගාම පුරාණවිත් ॥ 18 ॥
සදාऽසක්තං ච තද්වේශ්ම සුමංත්රඃ ප්රවිවේශ හ ।
තුෂ්ටාවාස්ය තදා වංශං ප්රවිශ්ය ස විශාංපතේඃ ॥ 19 ॥
ශයනීයං නරේංද්රස්ය තදාऽऽසාද්ය ව්යතිෂ්ඨත ।
සෝऽත්යාසාද්ය තු තද්වේශ්ම තිරස්කරණිමංතරා ॥ 20 ॥
ආශීර්භිර්ගුණයුක්තාභි රභිතුෂ්ටාව රාඝවම් ।
සෝමසූර්යෞ ච කාකුත්ස්ථ ශිවවෛශ්රවණාවපි ॥ 21 ॥
වරුණශ්චාග්නිරිංද්රශ්ච විජයං ප්රදිශංතු තේ ।
ගතා භගවතී රාත්රිරහඃ ශිවමුපස්ථිතම් ॥ 22 ॥
බුද්ධ්යස්ව නෘපශාර්දූල කුරු කාර්යමනංතරම් ।
බ්රාහ්මණා බලමුඛ්යාශ්ච නෛගමාශ්චාගතා නෘප ॥ 23 ॥
දර්ශනං තේऽභිකාංක්ෂංතේ ප්රතිබුධ්යස්ව රාඝව ।
ස්තුවංතං තං තදා සූතං සුමංත්රං මංත්රකෝවිදම් ॥ 24 ॥
ප්රතිබුධ්ය තතෝ රාජා ඉදං වචනමබ්රවීත් ।
රාමමානය සූතේති යදස්යභිහිතෝऽනයා ॥ 25 ॥
කිමිදං කාරණං යේන මමාජ්ඤා ප්රතිහන්යතේ ।
න චෛව සංප්රසුප්තෝऽහමානයේහාශු රාඝවම් ॥ 26 ॥
ඉති රාජා දශරථ ස්සූතං තත්රාන්වශාත්පුනඃ ।
ස රාජවචනං ශ්රුත්වා ශිරසා ප්රතිපූජ්ය තම් ॥ 27 ॥
නිර්ජගාම නෘපාවාසාන්මන්යමානඃ ප්රියං මහත් ।
ප්රසන්නෝ රාජමාර්ගං ච පතාකාධ්වජශෝභිතම් ॥ 28 ॥
හෘෂ්ටඃ ප්රමුදිත ස්සූතෝ ජගාමාශු විලෝකයන් ।
ස සූතස්තත්ර ශුශ්රාව රාමාධිකරණාඃ කථාඃ ॥ 29 ॥
අභිෂේචනසංයුක්තාස්සර්වලෝකස්ය හෘෂ්ටවත් ।
තතෝ දදර්ශ රුචිරං කෛලාසශිඛරප්රභම් ॥ 30 ॥
රාමවේශ්ම සුමංත්රස්තු ශක්රවේශ්මසමප්රභම් ।
මහාකවාටවිහිතං විතර්දිශතශෝභිතම් ॥ 31 ॥
කාංචනප්රතිමෛකාග්රං මණිවිද්රුමතෝරණම් ।
ශාරදාභ්රඝනප්රඛ්යං දීප්තං මේරුගුහෝපමම් ॥ 32 ॥
මණිභිර්වරමාල්යානාං සමුහද්භිරලංකෘතම් ।
මුක්තාමණිභිරාකීර්ණං චංදනාගරූධූපිතම් ॥ 33 ॥
ගංධාන්මනෝජ්ඤාන් විසෘජද්දාර්දුරං ශිඛරං යථා ।
සාරසෛශ්ච මයූරෛශ්ච විනදද්භිර්විරාජිතම් ॥ 34 ॥
සුකෘතේහාමෘගාකීර්ණං සුකීර්ණං භක්තිභිස්තථා ।
මනශ්චක්ෂුශ්ච භූතානාමාදදත්තිග්මතේජසා ॥ 35 ॥
චංද්රභාස්කරසංකාශං කුබේරභවනෝපමම් ।
මහේංද්රධාමප්රතිමං නානාපක්ෂිසමාකුලම් ॥ 36 ॥
මේරුශෘංගසමං සූතෝ රාමවේශ්ම දදර්ශ හ ।
උපස්ථිතෛඃසමාකීර්ණං ජනෛරංජලිකාරිභිඃ ॥ 37 ॥
උපාදාය සමාක්රාංතෛස්තථා ජානපදෛර්ජනෛඃ ।
රාමාභිෂේකසුමුඛෛරුන්මුඛෛස්සමලංකෘතම් ॥ 38 ॥
මහාමේඝසමප්රඛ්යමුදග්රං සුවිභූෂිතම් ।
නානාරත්නසමාකීර්ණං කුබ්ජකෛරාතකාවෘතම් ॥ 39 ॥
ස වාජියුක්තේන රථේන සාරථිඃ නරාකුලං රාජකුලං විරාජයන් ।
වරූථිනා රාමගෘහාභිපාතිනා පුරස්ය සර්වස්ය මනාංසි හර්ෂයන් ॥ 40 ॥
තතස්සමාසාද්ය මහාධනං මහත් ප්රහෘෂ්ටරෝමා ස බභූබ සාරථිඃ ।
මෘර්ගෛර්මයූරෛශ්ච සමාකුලෝල්බණං ගෘහං වරාර්හස්ය ශචීපතේරිව ॥ 41 ॥
ස තත්ර කෛලාසනිභාස්ස්වලංකෘතාඃ ප්රවිශ්ය කක්ෂ්යාස්ත්රිදශාලයෝපමාඃ ।
ප්රියාන්වරාන් රාමමතේ ස්ථිතාන් බහූන් ව්යපෝහ්ය ශුද්ධාංතමුපස්ථිතෝ රථී ॥ 42 ॥
ස තත්ර ශුශ්රාව ච හර්ෂයුක්තාඃ රාමාභිෂේකාර්ථකෘතා ජනානාම් ।
නරේංද්රසූනෝරභිමංගලාර්ථාඃ සර්වස්ය ලෝකස්ය ගිරඃ ප්රහෘෂ්ටඃ ॥ 43 ॥
මහේංද්රසද්මප්රතිමං තු වේශ්ම රාමස්ය රම්යං මෘගපක්ෂි ජුෂ්ටම් ।
දදර්ශ මේරෝරිව ශ්රුංගමුච්චං විභ්රාජමානං ප්රභයා සුමංත්රඃ ॥ 44 ॥
උපස්ථිතෛරංජලිකාරකෛශ්ච සෝපායනෛර්ජානපදෛර්ජනෛශ්ච ।
කෝට්යා පරාර්ධෛශ්ච විමුක්තයානෛඃ සමාකුලං ද්වාරපථං දදර්ශ ॥ 45 ॥
තතෝ මහාමේඝමහීධරාභං ප්රභින්නමත්යංකුශමත්යසහ්යම් ।
රාමෞපවාහ්යං රුචිරං දදර්ශ ශත්රුංජයං නාගමුදග්රකායම් ॥ 46 ॥
ස්වලංකෘතාන් සාශ්වරථාන් සකුංජරා නමාත්ය මුඛ්යාංශ්ච දදර්ශ වල්ලභාන් ।
ව්යපෝහ්ය සූතස්සහිතාන් සමංතතඃ සමෘද්ධමංතඃපුරමාවිවේශ හ ॥ 47 ॥
තදංද්රිකූටාචලමේඝසන්නිභං මහාවිමානෝපමවේශ්මසංයුතම් ।
අවාර්යමාණඃ ප්රවිවේශ සාරථිඃ ප්රභූතරත්නං මකරෝ යථාර්ණවම් ॥ 48 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අයෝධ්යාකාංඩේ පංචදශස්සර්ගඃ ॥
