ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅਸ਼੍ਟਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਤਃਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂਨਿਰ੍ਯਾਂਤਂਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ ।
ਉਵਾਚਸਸ੍ਮਿਤਂਰਾਮੋਵਿਭੀਸ਼ਣਮਰਿਂਦਮਃ ॥ 1 ॥
ਕਏਸ਼ਸ੍ਸੁਮਹਾਕਾਯੋਬਲੇਨਮਹਤਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਆਚਕ੍ਸ਼੍ਵਮੇਮਹਾਬਾਹੋ ਵੀਰ੍ਯਵਂਤਂਨਿਸ਼ਾਚਰਮ੍ ॥ 2 ॥
ਰਾਘਵਸ੍ਯਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਵਿਭੀਸ਼ਣਃ ॥ 3 ॥
ਏਸ਼ਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋਨਾਮਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ।
ਲਂਕਾਯਾਂਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯਤ੍ਰਿਭਾਗਬਲਸਮ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 4 ॥
ਵੀਰ੍ਯਵਾਨਸ੍ਤ੍ਰਵਿਚ੍ਛੂਰਃਸੁਪ੍ਰਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚਪਰਾਕ੍ਰਮੇ ।
ਤਤਃਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂਨਿਰ੍ਯਾਂਤਂਭੀਮਂਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥ 5 ॥
ਗਰ੍ਜਂਤਂਸੁਮਹਾਕਾਯਂਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰਭਿਸਮ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਤਮ੍ ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਮਹਤੀਸੇਨਾਵਾਨਰਾਣਾਂਬਲੀਯਸਾਮ੍ ॥ 6 ॥
ਅਭਿਸਂਜਾਤਰੋਸ਼ਾਣਾਂਪ੍ਰਹਸ੍ਤਮਭਿਗਰ੍ਜਤਾਮ੍ ।
ਖਡਗਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਿਬਾਣਾਸ਼੍ਚਸ਼ੂਲਾਨਿਮੁਸਲਾਨਿਚ ॥ 7 ॥
ਗਦਾਸ਼੍ਚਪਰਿਘਾਃਪ੍ਰਾਸਾਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚਪਰਿਸ਼੍ਵਧਾਃ ।
ਨੂਂਸ਼ਿਚਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂਜਯੈਸ਼ਿਣਾਮ੍ ॥ 8 ॥
ਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤਾਨ੍ਯਸ਼ੋਭਂਤਵਾਨਰਾਨਭਿਧਾਵਤਾਮ੍ ।
ਜਗ੍ਰੁਰੁਇਹੁਃਪਾਦਪਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿਪੁਸ਼੍ਪਿਤਾਨ੍ਵਾਨਰਰ੍ਸ਼ਭਾਃ ॥ 9 ॥
ਸ਼ਿਲਾਸ਼੍ਚਵਿਪੁਲਾਦੀਰ੍ਘਾਯੋਦ੍ਧੁਕਾਮਾਃਪ੍ਲਵਂਗਮਾਃ ।
ਤੇਸ਼ਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਾਸਾਦ੍ਯਸਂਗ੍ਰਾਮਃਸੁਮਹਾਨਭੂਤ੍ ॥ 10 ॥
ਬਹੂਨਾਮਸ਼੍ਮਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਂਚਸ਼ਰਵਰ੍ਸ਼ਂਚਵਰ੍ਸ਼ਤਾਮ੍ ।
ਬਹਵੋਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਯੁਦ੍ਧੇਬਹੂਨ੍ਵਾਨਰਯੂਧਪਾਨ੍ ॥ 11 ॥
ਵਾਨਰਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿਨਿਜਘ੍ਨੁਰ੍ਬਹਵੋਬਹੂਨ੍ ।
ਸ਼ੂਲੈਃਪ੍ਰਮਥਿਤਾਃਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਚ੍ਚਪਰਮਾਯੁਧੈਃ ॥ 12 ॥
ਪਰਿਘੈਰਾਹਤਾਃਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਃਪਰਸ਼੍ਵਧੈਃ ।
ਨਿਰੁਚ੍ਛਵਾਸਾਃਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਪਤਿਤਾਧਰਣੀਤਲੇ ॥ 13 ॥
ਵਿਭਿਨ੍ਨਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਾਃਕੇਚਿਦਿਸ਼ੁਸਂਧਾਨਸਂਦਿਤਾਃ ।
ਕੇਚਿਵ੍ਦਿਧਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃਖਡਗੈਃਸ੍ਫੁਰਂਤਃਪਤਿਤਾਭੁਵਿ ॥ 14 ॥
ਵਾਨਰਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਸ਼੍ਸ਼ੂਲੈਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਸ਼੍ਚਾਵਦਾਰਿਤਾਃ ।
ਵਾਨਰੈਸ਼੍ਚਾਪਿਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੈਰਾਕ੍ਸ਼ਸੌਘਾਃਸਮਂਤਤਃ ॥ 15 ॥
ਪਾਦਪੈਰ੍ਗਿਰਿਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗੈਸ਼੍ਚਸਂਪਿਸ਼੍ਟਾਵਸੁਧਾਤਲੇ ।
ਵਜ੍ਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਤਲੈਰ੍ਹਸ੍ਸ੍ਸੈਰ੍ਮੁਸ਼੍ਟਿਭਿਸ਼੍ਚਹਤਾਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਮ੍ ॥ 16 ॥
ਵੇਮੁਸ਼੍ਸ਼ੋਣਿਤਮਾਸ੍ਯੇਭ੍ਯੋਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਦਸ਼ਨੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ ।
ਆਰ੍ਤਸ੍ਵਨਂਚਸ੍ਵਨਤਾਂਸਿਂਹਨਾਦਂਚਨਰ੍ਦਤਾਮ੍ ॥ 17 ॥
ਬਭੂਵਤੁਮੁਲਸ਼੍ਸ਼ਬ੍ਦੋਹਰੀਣਾਂਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂਯੁਧਿ ।
ਵਾਨਰਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਵੀਰਮਾਰ੍ਗਮਨੁਵ੍ਰਤਾਃ ॥ 18 ॥
ਵਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਨਯਨਾਃਕ੍ਰੂਰਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਃਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਭੀਤਵਤ੍ ।
ਨਰਾਂਤਕਃਕੁਂਭਹਨੁਰ੍ਮਹਾਨਾਦਸ੍ਸਮੁਨ੍ਨਤਃ ॥ 19 ॥
ਏਤੇਪ੍ਰਹਸ੍ਤਸਚਿਵਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਜਘ੍ਨੁਰ੍ਵਨੌਕਸਃ ।
ਤੇਸ਼ਾਮਾਪਤਤਾਂਸ਼ੀਘ੍ਰਂਨਿਘ੍ਨਤਾਂਚਾਪਿਵਾਨਰਾਨ੍ ॥ 20 ॥
ਦ੍ਵਿਵਿਦੋਗਿਰਿਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗੇਣਜਘਾਨੈਕਂਨਰਾਂਤਕਮ੍ ।
ਦੁਰ੍ਮੁਖਃਪੁਨਰੁਤ੍ਥਾਯਕਪਿਸ੍ਸਵਿਪੁਲਦ੍ਰੁਮਮ੍ ॥ 21 ॥
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਹਸ੍ਤਸ੍ਤੁਸਮੁਨ੍ਨਤਮਪੋਥਯਤ੍ ।
ਜਾਂਬਵਾਂਸ੍ਤੁਸੁਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਮਹਤੀਂਸ਼ਿਲਾਮ੍ ॥ 22 ॥
ਪਾਤਯਾਮਾਸਤੇਜਸ੍ਵੀਮਹਾਨਾਦਸ੍ਯਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ।
ਅਥਕੁਂਭਹਨੁਸ੍ਤਤ੍ਰਤਾਰੇਣਾਸਾਦ੍ਯਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 23 ॥
ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ੇਣਾਭਿਹਤੋਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਸਂਤ੍ਯਾਜਯਦ੍ਰਣੇ ।
ਅਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਮਾਣਸ੍ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋਰਥਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ॥ 24 ॥
ਚਕਾਰ ਕਦਨਂ ਘੋਰਂ ਧਨੁਸ਼੍ ਪਾਣਿਰ੍ ਵਨ ਓਕਸਾਮ੍ ।
ਆਵਰ੍ਤ;ਇਵ ਸਮ੍ਜਜ੍ਨੇ;ਉਭਯੋਹ੍ ਸੇਨਯੋਸ੍ ਤਦਾ ॥ 25 ॥
ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਮੇਯਸ੍ਯਸਾਗਰਸ੍ਯੇਵਨਿਸ੍ਸ੍ਵਨਃ ।
ਮਹਤਾਹਿਸ਼ਰੌਘੇਣਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋਯੁਦ੍ਧਕੋਵਿਦਃ ॥ 26 ॥
ਅਰ੍ਦਯਾਮਾਸਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਵਾਨਰਾਨ੍ ਪਰਮਾਹਵੇ ।
ਵਾਨਰਾਣਾਂਸ਼ਰੀਰੈਸ਼੍ਚਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂਚਮੇਦਿਨੀ ॥ 27 ॥
ਬਭੂਨ੍ਵਿਚਿਤਾਘੋਰਾਃਪਤਿਤੈਰਿਵਪਰ੍ਵਤੈ ।
ਸਾਮਹੀਰੁਧਿਰੌਘੇਣਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਾਸਂਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ॥ 28 ॥
ਸਂਛਨ੍ਨਾਮਾਧਵੇਮਾਸਿਪਲਾਸ਼ੈਰਿਵਪੁਸ਼੍ਪਿਤੈਃ ।
ਹਤਵੀਰੌਘਵਸ੍ਰਾਂਤੁਭਗ੍ਨਾਯੁਧਮਹਾਦ੍ਰੁਮਾਮ੍ ॥ 29 ॥
ਸ਼ੋਣਿਤ ਓਘ ਮਹਾ ਤੋਯਾਂ ਯਮ ਸਾਗਰ ਗਾਮਿਨੀਮ੍ ।
ਯਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ ਪ੍ਲੀਹ ਮਹਾ ਪਨ੍ਕਾਂ ਵਿਨਿਕੀਰ੍ਣ ਅਂਤ੍ਰ ਸ਼ੈਬਲਾਮ੍ ॥ 30 ॥
ਭਿਨ੍ਨਕਾਯਸ਼ਿਰੋਮੀਨਾਮਂਗਾਵਯਵਸ਼ਾਦ੍ਵਲਾਮ੍ ।
ਗ੍ਰੁਰੁਇਧ੍ਰਹਂਸਗਣਾਕੀਰ੍ਣਾਂਕਂਕਸਾਰਸਸੇਵਿਤਾਮ੍ ॥ 31 ॥
ਮੇਦਃਫੇਨਸਮਾਕੀਰ੍ਣਾਮਾਰ੍ਤਸਂਤਿਤਸ੍ਵਨਾਮ੍ ।
ਤਾਂਕਾਪੁਰਸ਼ੁਦੁਸ੍ਤਾਰਾਂਯੁਦ੍ਧਭੂਮਿਮਯੀਂਨਦੀਮ੍ ॥ 32 ॥
ਨਦੀਮਿਵਘਨਾਪਾਯੇਹਂਸਸਾਰਸਸੇਵਿਤਾਮ੍ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃਕਪਿਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚਤੇਰੁਸ੍ਤਾਂਦੁਸ੍ਤਰਾਂਨਦੀਮ੍ ॥ 33 ॥
ਯਥਾ ਪਦ੍ਮ ਰਜੋ ਧ੍ਵਸ੍ਤਾਂ ਨਲਿਨੀਂ ਗਜ ਯੂਥਪਾਃ ।
ਤਤਃ ਸ੍ਰੁਰੁਇਜਂਤਂ ਬਾਣ ਓਘਾਨ੍ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂ ਸ੍ਯਂਦਨੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ॥ 34 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਰਸਾ ਨੀਲੋ ਵਿਨਿਘ੍ਨਂਤਂ ਪ੍ਲਵਂ ਗਮਾਨ੍ ।
ਉਦ੍ਧੂਤ ਇਵ ਵਾਯੁਃ ਖੇ ਮਹਾਦਭ੍ਰਬਲਂ ਬਲਾਤ੍ ॥ 35 ॥
ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਭਿਦ੍ਰੁਤਂਯੁਦ੍ਧੇਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋਵਾਹਿਨੀਪਤਿਃ ।
ਰਥੇਨਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣੇਨਨੀਲਮੇਵਾਭਿਦੁਦ੍ਰੁਵੇ ॥ 36 ॥
ਸਧਨੁਰ੍ਧਨ੍ਵਿਨਾਂਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠੋਵਿਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਪਰਮਾਹਵੇ ॥ 37 ॥
ਨੀਲਾਯਵ੍ਯਸ੍ਰੁਰੁਇਜਦ੍ਬਾਣਾਨ੍ਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋਵਾਹਿਨੀਪਤਿਃ ।
ਤੇਪ੍ਰਾਪ੍ਯਵਿਸ਼ਿਖਾਨੀਲਂਵਿਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯਸਮਾਹਿਤਾਃ ॥ 38 ॥
ਮਹੀਂਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮਹਾਵੇਗਾਰੁਸ਼ਿਤਾਇਵਪਨ੍ਨਗਾਃ ।
ਨੀਲਃਸ਼ਰੈਰਭਿਹਤੋਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਜ੍ਵਲਨੋਪਮੈਃ ॥ 39 ॥
ਸਤਂਪਰਮਦੁਰ੍ਧਰ੍ਸ਼ਮਾਪਤਂਤਂਮਹਾਕਪਿਃ ।
ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂਤਾਡਯਾਮਾਸਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥ 40 ॥
ਸਤੇਨਾਭਿਹਤਃਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਨਦਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪੁਂਗਵਃ ।
ਵਵਰ੍ਸ਼ਸ਼ਰਵਰ੍ਸ਼ਾਣਿਪ੍ਲਵਂਗਾਨਾਂਚਮੂਪਤੌ ॥ 41 ॥
ਤਸ੍ਯਬਾਣਗਣਾਨ੍ਘਾਰਾਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ੍ਯਮਹਾਬਲਃ ।
ਅਪਾਰਯਨ੍ਵਾਰਯਿਤੁਂਪ੍ਰਤ੍ਯਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਣਾਨ੍ਨਿਮੀਲਿਤਃ ॥ 42 ॥
ਯਥੈਵਗੋਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੋਵਰ੍ਸ਼ਂਸ਼ਾਰਦਂਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਗਤਮ੍ ।
ਏਵਮੇਵਪ੍ਰਹਸ੍ਤਸ੍ਯਸ਼ਰਵਰ੍ਸ਼ਂਦੁਰਾਸਦਮ੍ ॥ 43 ॥
ਨਿਮੀਲਿਤਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਸਹਸਾਨੀਲਸ੍ਸੇਹੇਦੁਰਾਸਦਾਨ੍ ।
ਰੋਸ਼ਿਤਸ਼੍ਸ਼ਰਵਰ੍ਸ਼ੇਣਸਾਲੇਨਮਹਤਾਮਹਾਨ੍ ।
ਪ੍ਰਜਘਾਨਹਯਾਨਨੀਲਃਪ੍ਰਹਸ੍ਤਸ੍ਯਮਹਾਬਲਃ ॥ 44 ॥
ਤਤਨ੍ਸਚਾਪਮੁਦ੍ਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਪ੍ਰਹਸ੍ਤਸ੍ਯਮਹਾਬਲਃ ।
ਬਭਂਜਤਰਸਾਨੀਲੋਨਨਾਦਚਪੁਨਃਪੁਨਃ ॥ 45 ॥
ਵਿਧਨੁਸ੍ਤੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਤੇਨਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋਵਾਹਿਨੀਪਤਿਃ ।
ਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਮੁਸਲਂਘੋਰਂਸ੍ਯਂਦਨਾਦਵਪੁਪ੍ਲੁਵੇ ॥ 46 ॥
ਤਾਵੁਭੌਵਾਹਿਨੀਮੁਖ੍ਯੌਜਾਤਵੈਰੌਤਰਸ੍ਵਿਨੌ ।
ਸ੍ਥਿਤੌਕ੍ਸ਼ਤਜਗਦਿਗ੍ਧਾਂਗੌਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਾਵਿਵਕੁਂਜਰੌ ॥ 47 ॥
ਉਲ੍ਲਿਖਂਤੌਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਭਿਰ੍ਦਂਸ਼੍ਟ੍ਰਾਭਿਰਿਤਰੇਤਰਮ੍ ।
ਸਿਂਹਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੌਸਿਂਹਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਚੇਸ਼੍ਟਿਤੌ ॥ 48 ॥
ਵਿਕ੍ਰਾਂਤਵਿਜਯੌਵੀਰੌਸਮਰੇਸ਼੍ਨ੍ਵਿਵਰ੍ਤਿਨੌ ।
ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਮਾਣੌਯਸ਼ਃਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਰਵਾਸਵਯੋਸ੍ਸਹ ॥ 49 ॥
ਆਜਘਾਨਤਦਾਨੀਲਂਲਲਾਟੇਮੁਸਲੇਨਸਃ ।
ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਃਪਰਮਾਯਤ੍ਤਸ੍ਤਤਸ੍ਸੁਸ੍ਰਾਵਸ਼ੋਣਿਤਮ੍ ॥ 50 ॥
ਤਤਃਸ਼ੋਣਿਤਦਿਗ੍ਧਾਂਗਃਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਸੁਮਹਾਤਰੁਮ੍ ।
ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਸ੍ਯੋਰਸਿਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋਵਿਸਸਰ੍ਜਮਹਾਕਪਿਃ ॥ 51 ॥
ਤਮਚਿਂਤ੍ਯਪ੍ਰਹਾਰਂਸਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਮੁਸਲਂਮਹਤ੍ ।
ਅਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵਬਲਿਨਂਬਲਾਨਨੀਲਂਪ੍ਲਵਂਗਮਮ੍ ॥ 52 ॥
ਤਮੁਗ੍ਰਵੇਗਂਸਂਰਬ੍ਧਮਾਪਤਂਤਂਮਹਾਕਪਿਃ ।
ਤਤਸ੍ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਜਗ੍ਰਾਹਮਹਾਵੇਗੋਮਹਾਸ਼ਿਲਾਮ੍ ॥ 53 ॥
ਤਸ੍ਯਯੁਦ੍ਧਾਭਿਕਾਮਸ੍ਯਮ੍ਰੁਰੁਇਥੇਮੁਸਲਯੋਧਿਨ ।
ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਸ੍ਯਸ਼ਿਲਾਂਨੀਲੋਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿਤੂਰ੍ਣਮਪਾਤਯਤ੍ ॥ 54 ॥
ਸਾਤੇਨਕਪਿਮੁਖ੍ਯੇਨਵਿਮੁਕ੍ਤਾਮਹਤੀਸ਼ਿਲਾ ।
ਬਿਭੇਦਬਹੁਧਾਘੋਰਾਪ੍ਰਹਸ੍ਤਸ੍ਯਸ਼ਿਰਸ੍ਤਦਾ ॥ 55 ॥
ਵਿਭਿਨ੍ਨ ਸ਼ਿਰਸਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਬਹੁ ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍ ।
ਸ਼ਰੀਰਾਦ੍ ਅਪਿ ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਗਿਰੇਹ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਂ ਯਥਾ ॥ 56 ॥
ਵਿਭਿਨ੍ਨਸ਼ਿਰਸਸ੍ਤਸ੍ਯਬਹੁਸੁਸ੍ਰਾਵਸ਼ੋਣਿਤਮ੍ ।
ਸ਼ਰੀਰਾਦਪਿਸੁਸ੍ਰਾਵਗਿਰੇਃਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਂਯਥਾ ॥ 57 ॥
ਹਤੇਪ੍ਰਹਸ੍ਤੇਨੀਲੇਨਤਦਕਂਪ੍ਯਂਮਹਾਬਲਮ੍ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਮਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਨਾਂਲਂਕਾਮਭਿਜਗਾਮਹ ॥ 58 ॥
ਨਸ਼ੇਕੁਸ੍ਸਮਵਸ੍ਥਾਤੁਂਨਿਹਤੇਵਾਹਿਨੀਪਤੌ ।
ਸੇਤੁਬਂਧਂਸਮਾਸਾਦ੍ਯਵਿਸ਼ੀਰ੍ਣਂਸਲਿਲਂਯਥਾ ॥ 59 ॥
ਹਤੇਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਮੂਮੁਖ੍ਯੇਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤੇਨਿਰੁਦ੍ਯਮਾਃ ।
ਰਕ੍ਸ਼ਃਪਤਿਗ੍ਰੁਰੁਇਹਂਗਤ੍ਵਾਧ੍ਯਾਨਮੂਕਤ੍ਵਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ ॥ 60 ॥
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ਼੍ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਣਵਂਤੀਵ੍ਰਂਨਿਸ੍ਸਜ੍ਞੌਇਵਤੇਭਵਨ੍ ।
ਤਤਸ੍ਤੁਨੀਲੋਵਿਜਯੀਮਹਾਬਲਃਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਮਾਨਃਸੁਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇਨਕਰ੍ਮਣਾ ।
ਸਮੇਤ੍ਯਰਾਮੇਣਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਰੂਪਸ੍ਤੁਬਭੂਵਯੂਥਪਃ ॥ 61 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡੇ ਅਸ਼੍ਟਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥