śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha aṣṭapañchāśassargaḥ ।
tataḥprahastanniryāntandṛṣṭavābhīmaparākramam ।
uvāchasasmitaṃrāmōvibhīṣaṇamarindamaḥ ॥ 1 ॥
kaēṣassumahākāyōbalēnamahatāvṛtaḥ ।
āchakṣvamēmahābāhō vīryavantanniśācharam ॥ 2 ॥
rāghavasyavachaśśrutvāpratyuvāchavibhīṣaṇaḥ ॥ 3 ॥
ēṣasēnāpatistasyaprahastōnāmarākṣasaḥ ।
laṅkāyāṃrākṣasēndrasyatribhāgabalasamvṛtaḥ ॥ 4 ॥
vīryavānastravichChūraḥsuprakhyāśchaparākramē ।
tataḥprahastanniryāntambhīmambhīmaparākramam ॥ 5 ॥
garjantaṃsumahākāyaṃrākṣasairabhisamvṛtam ।
dadarśamahatīsēnāvānarāṇāmbalīyasām ॥ 6 ॥
abhisañjātarōṣāṇāmprahastamabhigarjatām ।
khaḍagaśaktyṛṣṇibāṇāśchaśūlānimusalānicha ॥ 7 ॥
gadāśchaparighāḥprāsāvividhāśchapariśvadhāḥ ।
nūṃṣichavichitrāṇirākṣasānāñjayaiṣiṇām ॥ 8 ॥
pragṛhītānyaśōbhantavānarānabhidhāvatām ।
jagṛhuḥpādapāṃśchāpipuṣpitānvānararṣabhāḥ ॥ 9 ॥
śilāśchavipulādīrghāyōddhukāmāḥplavaṅgamāḥ ।
tēṣāmanyōnyamāsādyasaṅgrāmaḥsumahānabhūt ॥ 10 ॥
bahūnāmaśmavṛṣṭiñchaśaravarṣañchavarṣatām ।
bahavōrākṣasāyuddhēbahūnvānarayūdhapān ॥ 11 ॥
vānarārākṣasāṃśchāpinijaghnurbahavōbahūn ।
śūlaiḥpramathitāḥkēchitkēchichchaparamāyudhaiḥ ॥ 12 ॥
parighairāhatāḥkēchitkēchichChinnāḥparaśvadhaiḥ ।
niruchChavāsāḥkṛtāḥ kēchitpatitādharaṇītalē ॥ 13 ॥
vibhinnahṛdayāḥkēchidiṣusandhānasanditāḥ ।
kēchivdidhākṛtāḥkhaḍagaiḥsphurantaḥpatitābhuvi ॥ 14 ॥
vānarārākṣasaiśśūlaipārśvataśchāvadāritāḥ ।
vānaraiśchāpisaṅkruddhairākṣasaughāḥsamantataḥ ॥ 15 ॥
pādapairgiriśṛṅgaiśchasampiṣṭāvasudhātalē ।
vajrasparśatalairhasssairmuṣṭibhiśchahatābhṛśam ॥ 16 ॥
vēmuśśōṇitamāsyēbhyōviśīrṇadaśanēkṣaṇāḥ ।
ārtasvanañchasvanatāṃsiṃhanādañchanardatām ॥ 17 ॥
babhūvatumulaśśabdōharīṇāṃrakṣasāṃyudhi ।
vānarārākṣasāḥkruddhāvīramārgamanuvratāḥ ॥ 18 ॥
vivṛttanayanāḥkrūrāśchakruḥkarmāṇyabhītavat ।
narāntakaḥkumbhahanurmahānādassamunnataḥ ॥ 19 ॥
ētēprahastasachivāssarvējaghnurvanaukasaḥ ।
tēṣāmāpatatāṃśīghrannighnatāñchāpivānarān ॥ 20 ॥
dvividōgiriśṛṅgēṇajaghānaikannarāntakam ।
durmukhaḥpunarutthāyakapissavipuladrumam ॥ 21 ॥
rākṣasaṅkṣiprahastastusamunnatamapōthayat ।
jāmbavāṃstususaṅkruddhaḥpragṛhyamahatīṃśilām ॥ 22 ॥
pātayāmāsatējasvīmahānādasyavakṣasi ।
athakumbhahanustatratārēṇāsādyavīryavān ॥ 23 ॥
vṛkṣēṇābhihatōmūrdhniprāṇānsantyājayadraṇē ।
amṛṣyamāṇastatkarmaprahastōrathamāśritaḥ ॥ 24 ॥
chakāra kadanaṃ ghōraṃ dhanuṣ pāṇir vana ōkasām ।
āvarta;iva samjajnē;ubhayōh sēnayōs tadā ॥ 25 ॥
kṣubhitasyāpramēyasyasāgarasyēvanissvanaḥ ।
mahatāhiśaraughēṇaprahastōyuddhakōvidaḥ ॥ 26 ॥
ardayāmāsasaṅkruddhōvānarān paramāhavē ।
vānarāṇāṃśarīraiścharākṣasānāñchamēdinī ॥ 27 ॥
babhūnvichitāghōrāḥpatitairivaparvatai ।
sāmahīrudhiraughēṇaprachChannāsamprakāśatē ॥ 28 ॥
sañChannāmādhavēmāsipalāśairivapuṣpitaiḥ ।
hatavīraughavasrāntubhagnāyudhamahādrumām ॥ 29 ॥
śōṇita ōgha mahā tōyāṃ yama sāgara gāminīm ।
yakṛt plīha mahā pankāṃ vinikīrṇa antra śaibalām ॥ 30 ॥
bhinnakāyaśirōmīnāmaṅgāvayavaśādvalām ।
gṛdhrahaṃsagaṇākīrṇāṅkaṅkasārasasēvitām ॥ 31 ॥
mēdaḥphēnasamākīrṇāmārtasntitasvanām ।
tāṅkāpuraṣudustārāṃyuddhabhūmimayīnnadīm ॥ 32 ॥
nadīmivaghanāpāyēhaṃsasārasasēvitām ।
rākṣasāḥkapimukhyāśchatērustāndustarānnadīm ॥ 33 ॥
yathā padma rajō dhvastāṃ nalinīṃ gaja yūthapāḥ ।
tataḥ sṛjantaṃ bāṇa ōghān prahastaṃ syandanē sthitam ॥ 34 ॥
dadarśa tarasā nīlō vinighnantaṃ plavaṃ gamān ।
uddhūta iva vāyuḥ khē mahādabhrabalaṃ balāt ॥ 35 ॥
samīkṣyābhidrutaṃyuddhēprahastōvāhinīpatiḥ ।
rathēnādityavarṇēnanīlamēvābhidudruvē ॥ 36 ॥
sadhanurdhanvināṃśrēṣṭhōvikṛṣyaparamāhavē ॥ 37 ॥
nīlāyavyasṛjadbāṇānprahastōvāhinīpatiḥ ।
tēprāpyaviśikhānīlaṃvinirbhidyasamāhitāḥ ॥ 38 ॥
mahīñjagmurmahāvēgāruṣitāivapannagāḥ ।
nīlaḥśarairabhihatōniśitairjvalanōpamaiḥ ॥ 39 ॥
satamparamadurdharṣamāpatantammahākapiḥ ।
prahastantāḍayāmāsavṛkṣamutpāṭyavīryavān ॥ 40 ॥
satēnābhihataḥkruddhōnadanrākṣasapuṅgavaḥ ।
vavarṣaśaravarṣāṇiplavaṅgānāñchamūpatau ॥ 41 ॥
tasyabāṇagaṇānghārānrākṣasasyamahābalaḥ ।
apārayanvārayitumpratyagṛhṇānnimīlitaḥ ॥ 42 ॥
yathaivagōvṛṣōvarṣaṃśāradaṃśīghramāgatam ।
ēvamēvaprahastasyaśaravarṣandurāsadam ॥ 43 ॥
nimīlitākṣassahasānīlassēhēdurāsadān ।
rōṣitaśśaravarṣēṇasālēnamahatāmahān ।
prajaghānahayānanīlaḥprahastasyamahābalaḥ ॥ 44 ॥
tatansachāpamudgṛhyaprahastasyamahābalaḥ ।
babhañjatarasānīlōnanādachapunaḥpunaḥ ॥ 45 ॥
vidhanustukṛtastēnaprahastōvāhinīpatiḥ ।
pragṛhyamusalaṅghōraṃsyandanādavapupluvē ॥ 46 ॥
tāvubhauvāhinīmukhyaujātavairautarasvinau ।
sthitaukṣatajagadigdhāṅgauprabhinnāvivakuñjarau ॥ 47 ॥
ullikhantausutīkṣṇābhirdaṃṣṭrābhiritarētaram ।
siṃhaśārdūlasadṛśausiṃhaśārdūlachēṣṭitau ॥ 48 ॥
vikrāntavijayauvīrausamarēṣnvivartinau ।
kāṅkṣamāṇauyaśaḥprāptuṃvṛtravāsavayōssaha ॥ 49 ॥
ājaghānatadānīlaṃlalāṭēmusalēnasaḥ ।
prahastaḥparamāyattastatassusrāvaśōṇitam ॥ 50 ॥
tataḥśōṇitadigdhāṅgaḥpragṛhyasumahātarum ।
prahastasyōrasikruddhōvisasarjamahākapiḥ ॥ 51 ॥
tamachintyaprahāraṃsapragṛhyamusalammahat ।
abhidudrāvabalinambalānanīlamplavaṅgamam ॥ 52 ॥
tamugravēgaṃsaṃrabdhamāpatantammahākapiḥ ।
tatassamprēkṣyajagrāhamahāvēgōmahāśilām ॥ 53 ॥
tasyayuddhābhikāmasyamṛthēmusalayōdhina ।
prahastasyaśilānnīlōmūrdhnitūrṇamapātayat ॥ 54 ॥
sātēnakapimukhyēnavimuktāmahatīśilā ।
bibhēdabahudhāghōrāprahastasyaśirastadā ॥ 55 ॥
vibhinna śirasas tasya bahu susrāva śōṇitam ।
śarīrād api susrāva girēh prasravaṇaṃ yathā ॥ 56 ॥
vibhinnaśirasastasyabahususrāvaśōṇitam ।
śarīrādapisusrāvagirēḥprasravaṇaṃyathā ॥ 57 ॥
hatēprahastēnīlēnatadakampyammahābalam ।
rākṣasānāmahṛṣṭānāṃlaṅkāmabhijagāmaha ॥ 58 ॥
naśēkussamavasthātunnihatēvāhinīpatau ।
sētubandhaṃsamāsādyaviśīrṇaṃsalilaṃyathā ॥ 59 ॥
hatētasmiṃśchamūmukhyērākṣasāstēnirudyamāḥ ।
rakṣaḥpatigṛhaṅgatvādhyānamūkatvamāsthitāḥ ॥ 60 ॥
prāptāśśōkārṇavantīvrannissajñauivatē'bhavan ।
tatastunīlōvijayīmahābalaḥpraśasyamānaḥsukṛtēnakarmaṇā ।
samētyarāmēṇasalakṣmaṇēnaprahṛṣṭarūpastubabhūvayūthapaḥ ॥ 61 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē aṣṭapañchāśassargaḥ ॥