View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 6.58 Yuddha Kanda - Sarga 58

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha aṣṭapañchāśassargaḥ ।

tataḥprahastanniryāntandṛṣṭavābhīmaparākramam ।
uvāchasasmitaṃrāmōvibhīṣaṇamarindamaḥ ॥ 1 ॥

kaēṣassumahākāyōbalēnamahatāvṛtaḥ ।
āchakṣvamēmahābāhō vīryavantanniśācharam ॥ 2 ॥

rāghavasyavachaśśrutvāpratyuvāchavibhīṣaṇaḥ ॥ 3 ॥

ēṣasēnāpatistasyaprahastōnāmarākṣasaḥ ।
laṅkāyāṃrākṣasēndrasyatribhāgabalasamvṛtaḥ ॥ 4 ॥

vīryavānastravichChūraḥsuprakhyāśchaparākramē ।
tataḥprahastanniryāntambhīmambhīmaparākramam ॥ 5 ॥

garjantaṃsumahākāyaṃrākṣasairabhisamvṛtam ।
dadarśamahatīsēnāvānarāṇāmbalīyasām ॥ 6 ॥

abhisañjātarōṣāṇāmprahastamabhigarjatām ।
khaḍagaśaktyṛṣṇibāṇāśchaśūlānimusalānicha ॥ 7 ॥

gadāśchaparighāḥprāsāvividhāśchapariśvadhāḥ ।
nūṃṣichavichitrāṇirākṣasānāñjayaiṣiṇām ॥ 8 ॥

pragṛhītānyaśōbhantavānarānabhidhāvatām ।
jagṛhuḥpādapāṃśchāpipuṣpitānvānararṣabhāḥ ॥ 9 ॥

śilāśchavipulādīrghāyōddhukāmāḥplavaṅgamāḥ ।
tēṣāmanyōnyamāsādyasaṅgrāmaḥsumahānabhūt ॥ 10 ॥

bahūnāmaśmavṛṣṭiñchaśaravarṣañchavarṣatām ।
bahavōrākṣasāyuddhēbahūnvānarayūdhapān ॥ 11 ॥

vānarārākṣasāṃśchāpinijaghnurbahavōbahūn ।
śūlaiḥpramathitāḥkēchitkēchichchaparamāyudhaiḥ ॥ 12 ॥

parighairāhatāḥkēchitkēchichChinnāḥparaśvadhaiḥ ।
niruchChavāsāḥkṛtāḥ kēchitpatitādharaṇītalē ॥ 13 ॥

vibhinnahṛdayāḥkēchidiṣusandhānasanditāḥ ।
kēchivdidhākṛtāḥkhaḍagaiḥsphurantaḥpatitābhuvi ॥ 14 ॥

vānarārākṣasaiśśūlaipārśvataśchāvadāritāḥ ।
vānaraiśchāpisaṅkruddhairākṣasaughāḥsamantataḥ ॥ 15 ॥

pādapairgiriśṛṅgaiśchasampiṣṭāvasudhātalē ।
vajrasparśatalairhasssairmuṣṭibhiśchahatābhṛśam ॥ 16 ॥

vēmuśśōṇitamāsyēbhyōviśīrṇadaśanēkṣaṇāḥ ।
ārtasvanañchasvanatāṃsiṃhanādañchanardatām ॥ 17 ॥

babhūvatumulaśśabdōharīṇāṃrakṣasāṃyudhi ।
vānarārākṣasāḥkruddhāvīramārgamanuvratāḥ ॥ 18 ॥

vivṛttanayanāḥkrūrāśchakruḥkarmāṇyabhītavat ।
narāntakaḥkumbhahanurmahānādassamunnataḥ ॥ 19 ॥

ētēprahastasachivāssarvējaghnurvanaukasaḥ ।
tēṣāmāpatatāṃśīghrannighnatāñchāpivānarān ॥ 20 ॥

dvividōgiriśṛṅgēṇajaghānaikannarāntakam ।
durmukhaḥpunarutthāyakapissavipuladrumam ॥ 21 ॥

rākṣasaṅkṣiprahastastusamunnatamapōthayat ।
jāmbavāṃstususaṅkruddhaḥpragṛhyamahatīṃśilām ॥ 22 ॥

pātayāmāsatējasvīmahānādasyavakṣasi ।
athakumbhahanustatratārēṇāsādyavīryavān ॥ 23 ॥

vṛkṣēṇābhihatōmūrdhniprāṇānsantyājayadraṇē ।
amṛṣyamāṇastatkarmaprahastōrathamāśritaḥ ॥ 24 ॥

chakāra kadanaṃ ghōraṃ dhanuṣ pāṇir vana ōkasām ।
āvarta;iva samjajnē;ubhayōh sēnayōs tadā ॥ 25 ॥

kṣubhitasyāpramēyasyasāgarasyēvanissvanaḥ ।
mahatāhiśaraughēṇaprahastōyuddhakōvidaḥ ॥ 26 ॥

ardayāmāsasaṅkruddhōvānarān paramāhavē ।
vānarāṇāṃśarīraiścharākṣasānāñchamēdinī ॥ 27 ॥

babhūnvichitāghōrāḥpatitairivaparvatai ।
sāmahīrudhiraughēṇaprachChannāsamprakāśatē ॥ 28 ॥

sañChannāmādhavēmāsipalāśairivapuṣpitaiḥ ।
hatavīraughavasrāntubhagnāyudhamahādrumām ॥ 29 ॥

śōṇita ōgha mahā tōyāṃ yama sāgara gāminīm ।
yakṛt plīha mahā pankāṃ vinikīrṇa antra śaibalām ॥ 30 ॥

bhinnakāyaśirōmīnāmaṅgāvayavaśādvalām ।
gṛdhrahaṃsagaṇākīrṇāṅkaṅkasārasasēvitām ॥ 31 ॥

mēdaḥphēnasamākīrṇāmārtasntitasvanām ।
tāṅkāpuraṣudustārāṃyuddhabhūmimayīnnadīm ॥ 32 ॥

nadīmivaghanāpāyēhaṃsasārasasēvitām ।
rākṣasāḥkapimukhyāśchatērustāndustarānnadīm ॥ 33 ॥

yathā padma rajō dhvastāṃ nalinīṃ gaja yūthapāḥ ।
tataḥ sṛjantaṃ bāṇa ōghān prahastaṃ syandanē sthitam ॥ 34 ॥

dadarśa tarasā nīlō vinighnantaṃ plavaṃ gamān ।
uddhūta iva vāyuḥ khē mahādabhrabalaṃ balāt ॥ 35 ॥

samīkṣyābhidrutaṃyuddhēprahastōvāhinīpatiḥ ।
rathēnādityavarṇēnanīlamēvābhidudruvē ॥ 36 ॥

sadhanurdhanvināṃśrēṣṭhōvikṛṣyaparamāhavē ॥ 37 ॥

nīlāyavyasṛjadbāṇānprahastōvāhinīpatiḥ ।
tēprāpyaviśikhānīlaṃvinirbhidyasamāhitāḥ ॥ 38 ॥

mahīñjagmurmahāvēgāruṣitāivapannagāḥ ।
nīlaḥśarairabhihatōniśitairjvalanōpamaiḥ ॥ 39 ॥

satamparamadurdharṣamāpatantammahākapiḥ ।
prahastantāḍayāmāsavṛkṣamutpāṭyavīryavān ॥ 40 ॥

satēnābhihataḥkruddhōnadanrākṣasapuṅgavaḥ ।
vavarṣaśaravarṣāṇiplavaṅgānāñchamūpatau ॥ 41 ॥

tasyabāṇagaṇānghārānrākṣasasyamahābalaḥ ।
apārayanvārayitumpratyagṛhṇānnimīlitaḥ ॥ 42 ॥

yathaivagōvṛṣōvarṣaṃśāradaṃśīghramāgatam ।
ēvamēvaprahastasyaśaravarṣandurāsadam ॥ 43 ॥

nimīlitākṣassahasānīlassēhēdurāsadān ।
rōṣitaśśaravarṣēṇasālēnamahatāmahān ।
prajaghānahayānanīlaḥprahastasyamahābalaḥ ॥ 44 ॥

tatansachāpamudgṛhyaprahastasyamahābalaḥ ।
babhañjatarasānīlōnanādachapunaḥpunaḥ ॥ 45 ॥

vidhanustukṛtastēnaprahastōvāhinīpatiḥ ।
pragṛhyamusalaṅghōraṃsyandanādavapupluvē ॥ 46 ॥

tāvubhauvāhinīmukhyaujātavairautarasvinau ।
sthitaukṣatajagadigdhāṅgauprabhinnāvivakuñjarau ॥ 47 ॥

ullikhantausutīkṣṇābhirdaṃṣṭrābhiritarētaram ।
siṃhaśārdūlasadṛśausiṃhaśārdūlachēṣṭitau ॥ 48 ॥

vikrāntavijayauvīrausamarēṣnvivartinau ।
kāṅkṣamāṇauyaśaḥprāptuṃvṛtravāsavayōssaha ॥ 49 ॥

ājaghānatadānīlaṃlalāṭēmusalēnasaḥ ।
prahastaḥparamāyattastatassusrāvaśōṇitam ॥ 50 ॥

tataḥśōṇitadigdhāṅgaḥpragṛhyasumahātarum ।
prahastasyōrasikruddhōvisasarjamahākapiḥ ॥ 51 ॥

tamachintyaprahāraṃsapragṛhyamusalammahat ।
abhidudrāvabalinambalānanīlamplavaṅgamam ॥ 52 ॥

tamugravēgaṃsaṃrabdhamāpatantammahākapiḥ ।
tatassamprēkṣyajagrāhamahāvēgōmahāśilām ॥ 53 ॥

tasyayuddhābhikāmasyamṛthēmusalayōdhina ।
prahastasyaśilānnīlōmūrdhnitūrṇamapātayat ॥ 54 ॥

sātēnakapimukhyēnavimuktāmahatīśilā ।
bibhēdabahudhāghōrāprahastasyaśirastadā ॥ 55 ॥

vibhinna śirasas tasya bahu susrāva śōṇitam ।
śarīrād api susrāva girēh prasravaṇaṃ yathā ॥ 56 ॥

vibhinnaśirasastasyabahususrāvaśōṇitam ।
śarīrādapisusrāvagirēḥprasravaṇaṃyathā ॥ 57 ॥

hatēprahastēnīlēnatadakampyammahābalam ।
rākṣasānāmahṛṣṭānāṃlaṅkāmabhijagāmaha ॥ 58 ॥

naśēkussamavasthātunnihatēvāhinīpatau ।
sētubandhaṃsamāsādyaviśīrṇaṃsalilaṃyathā ॥ 59 ॥

hatētasmiṃśchamūmukhyērākṣasāstēnirudyamāḥ ।
rakṣaḥpatigṛhaṅgatvādhyānamūkatvamāsthitāḥ ॥ 60 ॥

prāptāśśōkārṇavantīvrannissajñauivatē'bhavan ।
tatastunīlōvijayīmahābalaḥpraśasyamānaḥsukṛtēnakarmaṇā ।
samētyarāmēṇasalakṣmaṇēnaprahṛṣṭarūpastubabhūvayūthapaḥ ॥ 61 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē aṣṭapañchāśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: