ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಅಷ್ಟಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತತಃಪ್ರಹಸ್ತನ್ನಿರ್ಯಾನ್ತನ್ದೃಷ್ಟವಾಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಮ್ ।
ಉವಾಚಸಸ್ಮಿತಂರಾಮೋವಿಭೀಷಣಮರಿನ್ದಮಃ ॥ 1 ॥
ಕಏಷಸ್ಸುಮಹಾಕಾಯೋಬಲೇನಮಹತಾವೃತಃ ।
ಆಚಕ್ಷ್ವಮೇಮಹಾಬಾಹೋ ವೀರ್ಯವನ್ತನ್ನಿಶಾಚರಮ್ ॥ 2 ॥
ರಾಘವಸ್ಯವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾಪ್ರತ್ಯುವಾಚವಿಭೀಷಣಃ ॥ 3 ॥
ಏಷಸೇನಾಪತಿಸ್ತಸ್ಯಪ್ರಹಸ್ತೋನಾಮರಾಕ್ಷಸಃ ।
ಲಙ್ಕಾಯಾಂರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯತ್ರಿಭಾಗಬಲಸಮ್ವೃತಃ ॥ 4 ॥
ವೀರ್ಯವಾನಸ್ತ್ರವಿಚ್ಛೂರಃಸುಪ್ರಖ್ಯಾಶ್ಚಪರಾಕ್ರಮೇ ।
ತತಃಪ್ರಹಸ್ತನ್ನಿರ್ಯಾನ್ತಮ್ಭೀಮಮ್ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಮ್ ॥ 5 ॥
ಗರ್ಜನ್ತಂಸುಮಹಾಕಾಯಂರಾಕ್ಷಸೈರಭಿಸಮ್ವೃತಮ್ ।
ದದರ್ಶಮಹತೀಸೇನಾವಾನರಾಣಾಮ್ಬಲೀಯಸಾಮ್ ॥ 6 ॥
ಅಭಿಸಞ್ಜಾತರೋಷಾಣಾಮ್ಪ್ರಹಸ್ತಮಭಿಗರ್ಜತಾಮ್ ।
ಖಡಗಶಕ್ತ್ಯೃಷ್ಣಿಬಾಣಾಶ್ಚಶೂಲಾನಿಮುಸಲಾನಿಚ ॥ 7 ॥
ಗದಾಶ್ಚಪರಿಘಾಃಪ್ರಾಸಾವಿವಿಧಾಶ್ಚಪರಿಶ್ವಧಾಃ ।
ನೂಂಷಿಚವಿಚಿತ್ರಾಣಿರಾಕ್ಷಸಾನಾಞ್ಜಯೈಷಿಣಾಮ್ ॥ 8 ॥
ಪ್ರಗೃಹೀತಾನ್ಯಶೋಭನ್ತವಾನರಾನಭಿಧಾವತಾಮ್ ।
ಜಗೃಹುಃಪಾದಪಾಂಶ್ಚಾಪಿಪುಷ್ಪಿತಾನ್ವಾನರರ್ಷಭಾಃ ॥ 9 ॥
ಶಿಲಾಶ್ಚವಿಪುಲಾದೀರ್ಘಾಯೋದ್ಧುಕಾಮಾಃಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ ।
ತೇಷಾಮನ್ಯೋನ್ಯಮಾಸಾದ್ಯಸಙ್ಗ್ರಾಮಃಸುಮಹಾನಭೂತ್ ॥ 10 ॥
ಬಹೂನಾಮಶ್ಮವೃಷ್ಟಿಞ್ಚಶರವರ್ಷಞ್ಚವರ್ಷತಾಮ್ ।
ಬಹವೋರಾಕ್ಷಸಾಯುದ್ಧೇಬಹೂನ್ವಾನರಯೂಧಪಾನ್ ॥ 11 ॥
ವಾನರಾರಾಕ್ಷಸಾಂಶ್ಚಾಪಿನಿಜಘ್ನುರ್ಬಹವೋಬಹೂನ್ ।
ಶೂಲೈಃಪ್ರಮಥಿತಾಃಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿಚ್ಚಪರಮಾಯುಧೈಃ ॥ 12 ॥
ಪರಿಘೈರಾಹತಾಃಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿಚ್ಛಿನ್ನಾಃಪರಶ್ವಧೈಃ ।
ನಿರುಚ್ಛವಾಸಾಃಕೃತಾಃ ಕೇಚಿತ್ಪತಿತಾಧರಣೀತಲೇ ॥ 13 ॥
ವಿಭಿನ್ನಹೃದಯಾಃಕೇಚಿದಿಷುಸನ್ಧಾನಸನ್ದಿತಾಃ ।
ಕೇಚಿವ್ದಿಧಾಕೃತಾಃಖಡಗೈಃಸ್ಫುರನ್ತಃಪತಿತಾಭುವಿ ॥ 14 ॥
ವಾನರಾರಾಕ್ಷಸೈಶ್ಶೂಲೈಪಾರ್ಶ್ವತಶ್ಚಾವದಾರಿತಾಃ ।
ವಾನರೈಶ್ಚಾಪಿಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧೈರಾಕ್ಷಸೌಘಾಃಸಮನ್ತತಃ ॥ 15 ॥
ಪಾದಪೈರ್ಗಿರಿಶೃಙ್ಗೈಶ್ಚಸಮ್ಪಿಷ್ಟಾವಸುಧಾತಲೇ ।
ವಜ್ರಸ್ಪರ್ಶತಲೈರ್ಹಸ್ಸ್ಸೈರ್ಮುಷ್ಟಿಭಿಶ್ಚಹತಾಭೃಶಮ್ ॥ 16 ॥
ವೇಮುಶ್ಶೋಣಿತಮಾಸ್ಯೇಭ್ಯೋವಿಶೀರ್ಣದಶನೇಕ್ಷಣಾಃ ।
ಆರ್ತಸ್ವನಞ್ಚಸ್ವನತಾಂಸಿಂಹನಾದಞ್ಚನರ್ದತಾಮ್ ॥ 17 ॥
ಬಭೂವತುಮುಲಶ್ಶಬ್ದೋಹರೀಣಾಂರಕ್ಷಸಾಂಯುಧಿ ।
ವಾನರಾರಾಕ್ಷಸಾಃಕ್ರುದ್ಧಾವೀರಮಾರ್ಗಮನುವ್ರತಾಃ ॥ 18 ॥
ವಿವೃತ್ತನಯನಾಃಕ್ರೂರಾಶ್ಚಕ್ರುಃಕರ್ಮಾಣ್ಯಭೀತವತ್ ।
ನರಾನ್ತಕಃಕುಮ್ಭಹನುರ್ಮಹಾನಾದಸ್ಸಮುನ್ನತಃ ॥ 19 ॥
ಏತೇಪ್ರಹಸ್ತಸಚಿವಾಸ್ಸರ್ವೇಜಘ್ನುರ್ವನೌಕಸಃ ।
ತೇಷಾಮಾಪತತಾಂಶೀಘ್ರನ್ನಿಘ್ನತಾಞ್ಚಾಪಿವಾನರಾನ್ ॥ 20 ॥
ದ್ವಿವಿದೋಗಿರಿಶೃಙ್ಗೇಣಜಘಾನೈಕನ್ನರಾನ್ತಕಮ್ ।
ದುರ್ಮುಖಃಪುನರುತ್ಥಾಯಕಪಿಸ್ಸವಿಪುಲದ್ರುಮಮ್ ॥ 21 ॥
ರಾಕ್ಷಸಙ್ಕ್ಷಿಪ್ರಹಸ್ತಸ್ತುಸಮುನ್ನತಮಪೋಥಯತ್ ।
ಜಾಮ್ಬವಾಂಸ್ತುಸುಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧಃಪ್ರಗೃಹ್ಯಮಹತೀಂಶಿಲಾಮ್ ॥ 22 ॥
ಪಾತಯಾಮಾಸತೇಜಸ್ವೀಮಹಾನಾದಸ್ಯವಕ್ಷಸಿ ।
ಅಥಕುಮ್ಭಹನುಸ್ತತ್ರತಾರೇಣಾಸಾದ್ಯವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 23 ॥
ವೃಕ್ಷೇಣಾಭಿಹತೋಮೂರ್ಧ್ನಿಪ್ರಾಣಾನ್ಸನ್ತ್ಯಾಜಯದ್ರಣೇ ।
ಅಮೃಷ್ಯಮಾಣಸ್ತತ್ಕರ್ಮಪ್ರಹಸ್ತೋರಥಮಾಶ್ರಿತಃ ॥ 24 ॥
ಚಕಾರ ಕದನಂ ಘೋರಂ ಧನುಷ್ ಪಾಣಿರ್ ವನ ಓಕಸಾಮ್ ।
ಆವರ್ತ;ಇವ ಸಮ್ಜಜ್ನೇ;ಉಭಯೋಹ್ ಸೇನಯೋಸ್ ತದಾ ॥ 25 ॥
ಕ್ಷುಭಿತಸ್ಯಾಪ್ರಮೇಯಸ್ಯಸಾಗರಸ್ಯೇವನಿಸ್ಸ್ವನಃ ।
ಮಹತಾಹಿಶರೌಘೇಣಪ್ರಹಸ್ತೋಯುದ್ಧಕೋವಿದಃ ॥ 26 ॥
ಅರ್ದಯಾಮಾಸಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧೋವಾನರಾನ್ ಪರಮಾಹವೇ ।
ವಾನರಾಣಾಂಶರೀರೈಶ್ಚರಾಕ್ಷಸಾನಾಞ್ಚಮೇದಿನೀ ॥ 27 ॥
ಬಭೂನ್ವಿಚಿತಾಘೋರಾಃಪತಿತೈರಿವಪರ್ವತೈ ।
ಸಾಮಹೀರುಧಿರೌಘೇಣಪ್ರಚ್ಛನ್ನಾಸಮ್ಪ್ರಕಾಶತೇ ॥ 28 ॥
ಸಞ್ಛನ್ನಾಮಾಧವೇಮಾಸಿಪಲಾಶೈರಿವಪುಷ್ಪಿತೈಃ ।
ಹತವೀರೌಘವಸ್ರಾನ್ತುಭಗ್ನಾಯುಧಮಹಾದ್ರುಮಾಮ್ ॥ 29 ॥
ಶೋಣಿತ ಓಘ ಮಹಾ ತೋಯಾಂ ಯಮ ಸಾಗರ ಗಾಮಿನೀಮ್ ।
ಯಕೃತ್ ಪ್ಲೀಹ ಮಹಾ ಪನ್ಕಾಂ ವಿನಿಕೀರ್ಣ ಅನ್ತ್ರ ಶೈಬಲಾಮ್ ॥ 30 ॥
ಭಿನ್ನಕಾಯಶಿರೋಮೀನಾಮಙ್ಗಾವಯವಶಾದ್ವಲಾಮ್ ।
ಗೃಧ್ರಹಂಸಗಣಾಕೀರ್ಣಾಙ್ಕಙ್ಕಸಾರಸಸೇವಿತಾಮ್ ॥ 31 ॥
ಮೇದಃಫೇನಸಮಾಕೀರ್ಣಾಮಾರ್ತಸ್ನ್ತಿತಸ್ವನಾಮ್ ।
ತಾಙ್ಕಾಪುರಷುದುಸ್ತಾರಾಂಯುದ್ಧಭೂಮಿಮಯೀನ್ನದೀಮ್ ॥ 32 ॥
ನದೀಮಿವಘನಾಪಾಯೇಹಂಸಸಾರಸಸೇವಿತಾಮ್ ।
ರಾಕ್ಷಸಾಃಕಪಿಮುಖ್ಯಾಶ್ಚತೇರುಸ್ತಾನ್ದುಸ್ತರಾನ್ನದೀಮ್ ॥ 33 ॥
ಯಥಾ ಪದ್ಮ ರಜೋ ಧ್ವಸ್ತಾಂ ನಲಿನೀಂ ಗಜ ಯೂಥಪಾಃ ।
ತತಃ ಸೃಜನ್ತಂ ಬಾಣ ಓಘಾನ್ ಪ್ರಹಸ್ತಂ ಸ್ಯನ್ದನೇ ಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 34 ॥
ದದರ್ಶ ತರಸಾ ನೀಲೋ ವಿನಿಘ್ನನ್ತಂ ಪ್ಲವಂ ಗಮಾನ್ ।
ಉದ್ಧೂತ ಇವ ವಾಯುಃ ಖೇ ಮಹಾದಭ್ರಬಲಂ ಬಲಾತ್ ॥ 35 ॥
ಸಮೀಕ್ಷ್ಯಾಭಿದ್ರುತಂಯುದ್ಧೇಪ್ರಹಸ್ತೋವಾಹಿನೀಪತಿಃ ।
ರಥೇನಾದಿತ್ಯವರ್ಣೇನನೀಲಮೇವಾಭಿದುದ್ರುವೇ ॥ 36 ॥
ಸಧನುರ್ಧನ್ವಿನಾಂಶ್ರೇಷ್ಠೋವಿಕೃಷ್ಯಪರಮಾಹವೇ ॥ 37 ॥
ನೀಲಾಯವ್ಯಸೃಜದ್ಬಾಣಾನ್ಪ್ರಹಸ್ತೋವಾಹಿನೀಪತಿಃ ।
ತೇಪ್ರಾಪ್ಯವಿಶಿಖಾನೀಲಂವಿನಿರ್ಭಿದ್ಯಸಮಾಹಿತಾಃ ॥ 38 ॥
ಮಹೀಞ್ಜಗ್ಮುರ್ಮಹಾವೇಗಾರುಷಿತಾಇವಪನ್ನಗಾಃ ।
ನೀಲಃಶರೈರಭಿಹತೋನಿಶಿತೈರ್ಜ್ವಲನೋಪಮೈಃ ॥ 39 ॥
ಸತಮ್ಪರಮದುರ್ಧರ್ಷಮಾಪತನ್ತಮ್ಮಹಾಕಪಿಃ ।
ಪ್ರಹಸ್ತನ್ತಾಡಯಾಮಾಸವೃಕ್ಷಮುತ್ಪಾಟ್ಯವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 40 ॥
ಸತೇನಾಭಿಹತಃಕ್ರುದ್ಧೋನದನ್ರಾಕ್ಷಸಪುಙ್ಗವಃ ।
ವವರ್ಷಶರವರ್ಷಾಣಿಪ್ಲವಙ್ಗಾನಾಞ್ಚಮೂಪತೌ ॥ 41 ॥
ತಸ್ಯಬಾಣಗಣಾನ್ಘಾರಾನ್ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯಮಹಾಬಲಃ ।
ಅಪಾರಯನ್ವಾರಯಿತುಮ್ಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾನ್ನಿಮೀಲಿತಃ ॥ 42 ॥
ಯಥೈವಗೋವೃಷೋವರ್ಷಂಶಾರದಂಶೀಘ್ರಮಾಗತಮ್ ।
ಏವಮೇವಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯಶರವರ್ಷನ್ದುರಾಸದಮ್ ॥ 43 ॥
ನಿಮೀಲಿತಾಕ್ಷಸ್ಸಹಸಾನೀಲಸ್ಸೇಹೇದುರಾಸದಾನ್ ।
ರೋಷಿತಶ್ಶರವರ್ಷೇಣಸಾಲೇನಮಹತಾಮಹಾನ್ ।
ಪ್ರಜಘಾನಹಯಾನನೀಲಃಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯಮಹಾಬಲಃ ॥ 44 ॥
ತತನ್ಸಚಾಪಮುದ್ಗೃಹ್ಯಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯಮಹಾಬಲಃ ।
ಬಭಞ್ಜತರಸಾನೀಲೋನನಾದಚಪುನಃಪುನಃ ॥ 45 ॥
ವಿಧನುಸ್ತುಕೃತಸ್ತೇನಪ್ರಹಸ್ತೋವಾಹಿನೀಪತಿಃ ।
ಪ್ರಗೃಹ್ಯಮುಸಲಙ್ಘೋರಂಸ್ಯನ್ದನಾದವಪುಪ್ಲುವೇ ॥ 46 ॥
ತಾವುಭೌವಾಹಿನೀಮುಖ್ಯೌಜಾತವೈರೌತರಸ್ವಿನೌ ।
ಸ್ಥಿತೌಕ್ಷತಜಗದಿಗ್ಧಾಙ್ಗೌಪ್ರಭಿನ್ನಾವಿವಕುಞ್ಜರೌ ॥ 47 ॥
ಉಲ್ಲಿಖನ್ತೌಸುತೀಕ್ಷ್ಣಾಭಿರ್ದಂಷ್ಟ್ರಾಭಿರಿತರೇತರಮ್ ।
ಸಿಂಹಶಾರ್ದೂಲಸದೃಶೌಸಿಂಹಶಾರ್ದೂಲಚೇಷ್ಟಿತೌ ॥ 48 ॥
ವಿಕ್ರಾನ್ತವಿಜಯೌವೀರೌಸಮರೇಷ್ನ್ವಿವರ್ತಿನೌ ।
ಕಾಙ್ಕ್ಷಮಾಣೌಯಶಃಪ್ರಾಪ್ತುಂವೃತ್ರವಾಸವಯೋಸ್ಸಹ ॥ 49 ॥
ಆಜಘಾನತದಾನೀಲಂಲಲಾಟೇಮುಸಲೇನಸಃ ।
ಪ್ರಹಸ್ತಃಪರಮಾಯತ್ತಸ್ತತಸ್ಸುಸ್ರಾವಶೋಣಿತಮ್ ॥ 50 ॥
ತತಃಶೋಣಿತದಿಗ್ಧಾಙ್ಗಃಪ್ರಗೃಹ್ಯಸುಮಹಾತರುಮ್ ।
ಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯೋರಸಿಕ್ರುದ್ಧೋವಿಸಸರ್ಜಮಹಾಕಪಿಃ ॥ 51 ॥
ತಮಚಿನ್ತ್ಯಪ್ರಹಾರಂಸಪ್ರಗೃಹ್ಯಮುಸಲಮ್ಮಹತ್ ।
ಅಭಿದುದ್ರಾವಬಲಿನಮ್ಬಲಾನನೀಲಮ್ಪ್ಲವಙ್ಗಮಮ್ ॥ 52 ॥
ತಮುಗ್ರವೇಗಂಸಂರಬ್ಧಮಾಪತನ್ತಮ್ಮಹಾಕಪಿಃ ।
ತತಸ್ಸಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಜಗ್ರಾಹಮಹಾವೇಗೋಮಹಾಶಿಲಾಮ್ ॥ 53 ॥
ತಸ್ಯಯುದ್ಧಾಭಿಕಾಮಸ್ಯಮೃಥೇಮುಸಲಯೋಧಿನ ।
ಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯಶಿಲಾನ್ನೀಲೋಮೂರ್ಧ್ನಿತೂರ್ಣಮಪಾತಯತ್ ॥ 54 ॥
ಸಾತೇನಕಪಿಮುಖ್ಯೇನವಿಮುಕ್ತಾಮಹತೀಶಿಲಾ ।
ಬಿಭೇದಬಹುಧಾಘೋರಾಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯಶಿರಸ್ತದಾ ॥ 55 ॥
ವಿಭಿನ್ನ ಶಿರಸಸ್ ತಸ್ಯ ಬಹು ಸುಸ್ರಾವ ಶೋಣಿತಮ್ ।
ಶರೀರಾದ್ ಅಪಿ ಸುಸ್ರಾವ ಗಿರೇಹ್ ಪ್ರಸ್ರವಣಂ ಯಥಾ ॥ 56 ॥
ವಿಭಿನ್ನಶಿರಸಸ್ತಸ್ಯಬಹುಸುಸ್ರಾವಶೋಣಿತಮ್ ।
ಶರೀರಾದಪಿಸುಸ್ರಾವಗಿರೇಃಪ್ರಸ್ರವಣಂಯಥಾ ॥ 57 ॥
ಹತೇಪ್ರಹಸ್ತೇನೀಲೇನತದಕಮ್ಪ್ಯಮ್ಮಹಾಬಲಮ್ ।
ರಾಕ್ಷಸಾನಾಮಹೃಷ್ಟಾನಾಂಲಙ್ಕಾಮಭಿಜಗಾಮಹ ॥ 58 ॥
ನಶೇಕುಸ್ಸಮವಸ್ಥಾತುನ್ನಿಹತೇವಾಹಿನೀಪತೌ ।
ಸೇತುಬನ್ಧಂಸಮಾಸಾದ್ಯವಿಶೀರ್ಣಂಸಲಿಲಂಯಥಾ ॥ 59 ॥
ಹತೇತಸ್ಮಿಂಶ್ಚಮೂಮುಖ್ಯೇರಾಕ್ಷಸಾಸ್ತೇನಿರುದ್ಯಮಾಃ ।
ರಕ್ಷಃಪತಿಗೃಹಙ್ಗತ್ವಾಧ್ಯಾನಮೂಕತ್ವಮಾಸ್ಥಿತಾಃ ॥ 60 ॥
ಪ್ರಾಪ್ತಾಶ್ಶೋಕಾರ್ಣವನ್ತೀವ್ರನ್ನಿಸ್ಸಜ್ಞೌಇವತೇಽಭವನ್ ।
ತತಸ್ತುನೀಲೋವಿಜಯೀಮಹಾಬಲಃಪ್ರಶಸ್ಯಮಾನಃಸುಕೃತೇನಕರ್ಮಣಾ ।
ಸಮೇತ್ಯರಾಮೇಣಸಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಪ್ರಹೃಷ್ಟರೂಪಸ್ತುಬಭೂವಯೂಥಪಃ ॥ 61 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಅಷ್ಟಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
