શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે અયોધ્યાકાંડમ્ ।
અથ ષણ્ણવતિતમસ્સર્ગઃ ।
તાં તથા દર્શયિત્વા તુ મૈથિલીં ગિરિનિમ્નગામ્ ।
નિષસાદ ગિરિપ્રસ્થે સીતાં માંસેન છંદયન્ ॥ 1 ॥
ઇદં મેધ્યમિદં સ્વાદુ નિષ્ટપ્તમિદમગ્નિના ।
એવમાસ્તે સ ધર્માત્મા સીતયા સહ રાઘવઃ ॥ 2 ॥
તથા તત્રાઽસતસ્તસ્ય ભરતસ્યૌપયાયિનઃ ।
સૈન્યરેણુશ્ચ શબ્દશ્ચ પ્રાદુરાસ્તાં નભસ્પૃશૌ ॥ 3 ॥
એતસ્મિન્નંતરે ત્રસ્તા શ્શબ્દેન મહતા તતઃ ।
અર્દિતા યૂથપા મત્તા સ્સયૂથા દુદ્રુવુર્દિશઃ ॥ 4 ॥
સ તં સૈન્યસમુદ્ધૂતં શબ્દં શુશ્રાવ રાઘવઃ ।
તાં શ્ચ વિપ્રદ્રુતાન્સર્વાન્યૂથપાનન્વવૈક્ષત ॥ 5 ॥
તાંશ્ચ વિદ્રુવતો દૃષ્ટ્વા તં ચ શ્રુત્વા ચ નિસ્વનમ્ ।
ઉવાચ રામ સ્સૌમિત્રિં લક્ષ્મણં દીપ્તતેજસમ્ ॥ 6 ॥
હંત લક્ષ્મણ પશ્યેહ સુમિત્રાસુપ્રજાસ્ત્વયા ।
ભીમસ્તનિતગંભીરસ્તુમુલઃ શ્રૂયતે સ્વનઃ ॥ 7 ॥
ગજયૂથાનિ વાઽરણ્યે મહિષા વા મહાવને ।
વિત્રાસિતા મૃગા સ્સિંહૈ સ્સહસા પ્રદ્રુતા દિશઃ ॥ 8 ॥
રાજા વા રાજપુત્રો વા મૃગયામટતે વને ।
અન્યદ્વા શ્વાપદં કિંચિત્સૌમિત્રે જ્ઞાતુમર્હસિ ॥ 9 ॥
સુદુશ્ચરો ગિરિશ્ચાયં પક્ષિણામપિ લક્ષ્મણ ।
સર્વમેતદ્યથાતત્ત્વમચિરાત્ જ્ઞાતુમર્હસિ ॥ 10 ॥
સ લક્ષ્મણ સ્સંત્વરિત સ્સાલમારુહ્ય પુષ્પિતમ્ ।
પ્રેક્ષમાણો દિશ સ્સર્વાઃ પૂર્વાં દિશમુદૈક્ષત ॥ 11 ॥
ઉદઙ્મુખઃ પ્રેક્ષમાણો દદર્શ મહતીં ચમૂમ્ ।
રથાશ્વગજસંબાધાં યત્તૈર્યુક્તાં પદાતિભિઃ ॥ 12 ॥
તામશ્વગજસંપૂર્ણાં રથધ્વજવિભૂષિતામ્ ।
શશંસ સેનાં રામાય વચનં ચેદમબ્રવીત્ ॥ 13 ॥
અગ્નિં સંશમયત્વાર્ય સ્સીતા ચ ભજતાં ગુહામ્ ।
સજ્યં કુરુષ્વ ચાપં ચ શરાંશ્ચ કવચં તથા ॥ 14 ॥
તં રામઃ પુરુષવ્યાઘ્રો લક્ષ્મણં પ્રત્યુવાચ હ ।
અંગાવેક્ષસ્વ સૌમિત્રે કસ્યેમાં મન્યસે ચમૂમ્ ॥ 15 ॥
એવમુક્તસ્તુ રામેણ લક્ષ્મણો વાક્યમબ્રવીત્ ।
દિધક્ષન્નિવ તાં સેનાં રુષિતઃ પાવકો યથા ॥ 16 ॥
સંપન્નં રાજ્યમિચ્છંસ્તુ વ્યક્તં પ્રાપ્યાભિષેચનમ્ ।
આવાં હંતું સમભ્યેતિ કૈકેય્યા ભરતસ્સુતઃ ॥ 17 ॥
એષ વૈ સુમહાંછ્રીમાન્વિટપી સંપ્રકાશતે ।
વિરાજત્યુદ્ગતસ્કંધં કોવિદારધ્વજો રથે ॥ 18 ॥
અસૌ હિ સુમહાસ્કંધો વિટપી ચ મહાદ્રુમઃ ।
વિરાજતે મહાસૈન્યે કોવિદારધ્વજો રથે ॥ 19 ॥
ભજંત્યેતે યથાકામમશ્વાનારુહ્ય શીઘ્રગાન્ ।
એતે ભ્રાજંતિ સંહૃષ્ટા ગજાનારુહ્ય સાદિનઃ ॥ 20 ॥
ગૃહીતધનુષૌ ચાવાં ગિરિં વીર શ્રયાવહૈ ।
અથવેહૈવ તિષ્ઠાવ સ્સન્નદ્ધાવુદ્યતાયુધૌ ॥ 21 ॥
અપિ નૌ વશમાગચ્છેત્કોવિદારધ્વજો રણે ।
અપિ દ્રક્ષ્યામિ ભરતં યત્કૃતે વ્યસનં મહત્ ॥ 22 ॥
ત્વયા રાઘવ સંપ્રાપ્તં સીતયા ચ મયા તથા ।
યન્નિમિત્તં ભવાન્રાજ્યાચ્છ્યુતો રાઘવ શાશ્વતાત્ ॥ 23 ॥
સંપ્રાપ્તોઽયમરિર્વીર ભરતો વધ્ય એવ મે ।
ભરતસ્ય વધે દોષં નાહં પશ્યામિ રાઘવ ।
પૂર્વાપકારિણં હત્વા ન હ્યધર્મેણ યુજ્યતે ॥ 24 ॥
પૂર્વાપકારી ભરતસ્ત્યક્તધર્મશ્ચ રાઘવ ।
એતસ્મિન્નિહતે કૃત્સ્નામનુશાધિ વસુંધરામ્ ॥ 25 ॥
અદ્ય પુત્રં હતં સંખ્યે કૈકેયી રાજ્યકામુકા ।
મયા પશ્યેત્સુદુઃખાર્તા હસ્તિભગ્નમિવ દ્રુમમ્ ॥ 26 ॥
કૈકેયીં ચ વધિષ્યામિ સાનુબંધાં સબાંધવામ્ ।
કલુષેણાદ્ય મહતા મેદિની પરિમુચ્યતામ્ ॥ 27 ॥
અદ્યેમં સંયતં ક્રોધમસત્કારં ચ માનદ ।
મોક્ષ્યામિ શત્રુસૈન્યેષુ કક્ષેષ્વિવ હુતાશનમ્ ॥ 28 ॥
અદ્યૈતચ્છિત્રકૂટસ્ય કાનનં નિશિતૈ શ્શરૈઃ ।
છિંદંચત્રુશરીરાણિ કરિષ્યે શોણિતોક્ષિતમ્ ॥ 29 ॥
શરૈર્નિર્ભિન્નહૃદયાન્કુંજરાંસ્તુરગાંસ્તથા ।
શ્વાપદાઃ પરિકર્ષંતુ નરાંશ્ચ નિહતાન્મયા ॥ 30 ॥
શરાણાં ધનુષશ્ચાહમનૃણોઽસ્મિન્મહાવને ।
સસૈન્યં ભરતં હત્વા ભવિષ્યામિ ન સંશયઃ ॥ 31 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે અયોધ્યાકાંડે ષણ્ણવતિતમસ્સર્ગઃ ॥
