ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸ਼ਣ੍ਣਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਾਂ ਤਥਾ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮੈਥਿਲੀਂ ਗਿਰਿਨਿਮ੍ਨਗਾਮ੍ ।
ਨਿਸ਼ਸਾਦ ਗਿਰਿਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਸੀਤਾਂ ਮਾਂਸੇਨ ਛਂਦਯਨ੍ ॥ 1 ॥
ਇਦਂ ਮੇਧ੍ਯਮਿਦਂ ਸ੍ਵਾਦੁ ਨਿਸ਼੍ਟਪ੍ਤਮਿਦਮਗ੍ਨਿਨਾ ।
ਏਵਮਾਸ੍ਤੇ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸੀਤਯਾ ਸਹ ਰਾਘਵਃ ॥ 2 ॥
ਤਥਾ ਤਤ੍ਰਾਸਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਰਤਸ੍ਯੌਪਯਾਯਿਨਃ ।
ਸੈਨ੍ਯਰੇਣੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸ੍ਤਾਂ ਨਭਸ੍ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ੌ ॥ 3 ॥
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਸ਼੍ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਹਤਾ ਤਤਃ ।
ਅਰ੍ਦਿਤਾ ਯੂਥਪਾ ਮਤ੍ਤਾ ਸ੍ਸਯੂਥਾ ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਰ੍ਦਿਸ਼ਃ ॥ 4 ॥
ਸ ਤਂ ਸੈਨ੍ਯਸਮੁਦ੍ਧੂਤਂ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਰਾਘਵਃ ।
ਤਾਂ ਸ਼੍ਚ ਵਿਪ੍ਰਦ੍ਰੁਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਯੂਥਪਾਨਨ੍ਵਵੈਕ੍ਸ਼ਤ ॥ 5 ॥
ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਰੁਵਤੋ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਨਿਸ੍ਵਨਮ੍ ।
ਉਵਾਚ ਰਾਮ ਸ੍ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਮ੍ ॥ 6 ॥
ਹਂਤ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਪਸ਼੍ਯੇਹ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਸੁਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ।
ਭੀਮਸ੍ਤਨਿਤਗਂਭੀਰਸ੍ਤੁਮੁਲਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸ੍ਵਨਃ ॥ 7 ॥
ਗਜਯੂਥਾਨਿ ਵਾਰਣ੍ਯੇ ਮਹਿਸ਼ਾ ਵਾ ਮਹਾਵਨੇ ।
ਵਿਤ੍ਰਾਸਿਤਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਾ ਸ੍ਸਿਂਹੈ ਸ੍ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਦ੍ਰੁਤਾ ਦਿਸ਼ਃ ॥ 8 ॥
ਰਾਜਾ ਵਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ ਵਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗਯਾਮਟਤੇ ਵਨੇ ।
ਅਨ੍ਯਦ੍ਵਾ ਸ਼੍ਵਾਪਦਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 9 ॥
ਸੁਦੁਸ਼੍ਚਰੋ ਗਿਰਿਸ਼੍ਚਾਯਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਪਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ਯਥਾਤਤ੍ਤ੍ਵਮਚਿਰਾਤ੍ ਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 10 ॥
ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸ੍ਸਂਤ੍ਵਰਿਤ ਸ੍ਸਾਲਮਾਰੁਹ੍ਯ ਪੁਸ਼੍ਪਿਤਮ੍ ।
ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਦਿਸ਼ ਸ੍ਸਰ੍ਵਾਃ ਪੂਰ੍ਵਾਂ ਦਿਸ਼ਮੁਦੈਕ੍ਸ਼ਤ ॥ 11 ॥
ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਤੀਂ ਚਮੂਮ੍ ।
ਰਥਾਸ਼੍ਵਗਜਸਂਬਾਧਾਂ ਯਤ੍ਤੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਪਦਾਤਿਭਿਃ ॥ 12 ॥
ਤਾਮਸ਼੍ਵਗਜਸਂਪੂਰ੍ਣਾਂ ਰਥਧ੍ਵਜਵਿਭੂਸ਼ਿਤਾਮ੍ ।
ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਸੇਨਾਂ ਰਾਮਾਯ ਵਚਨਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 13 ॥
ਅਗ੍ਨਿਂ ਸਂਸ਼ਮਯਤ੍ਵਾਰ੍ਯ ਸ੍ਸੀਤਾ ਚ ਭਜਤਾਂ ਗੁਹਾਮ੍ ।
ਸਜ੍ਯਂ ਕੁਰੁਸ਼੍ਵ ਚਾਪਂ ਚ ਸ਼ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਕਵਚਂ ਤਥਾ ॥ 14 ॥
ਤਂ ਰਾਮਃ ਪੁਰੁਸ਼ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।
ਅਂਗਾਵੇਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਕਸ੍ਯੇਮਾਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਚਮੂਮ੍ ॥ 15 ॥
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਦਿਧਕ੍ਸ਼ਨ੍ਨਿਵ ਤਾਂ ਸੇਨਾਂ ਰੁਸ਼ਿਤਃ ਪਾਵਕੋ ਯਥਾ ॥ 16 ॥
ਸਂਪਨ੍ਨਂ ਰਾਜ੍ਯਮਿਚ੍ਛਂਸ੍ਤੁ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਭਿਸ਼ੇਚਨਮ੍ ।
ਆਵਾਂ ਹਂਤੁਂ ਸਮਭ੍ਯੇਤਿ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਭਰਤਸ੍ਸੁਤਃ ॥ 17 ॥
ਏਸ਼ ਵੈ ਸੁਮਹਾਂਛ੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਿਟਪੀ ਸਂਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ।
ਵਿਰਾਜਤ੍ਯੁਦ੍ਗਤਸ੍ਕਂਧਂ ਕੋਵਿਦਾਰਧ੍ਵਜੋ ਰਥੇ ॥ 18 ॥
ਅਸੌ ਹਿ ਸੁਮਹਾਸ੍ਕਂਧੋ ਵਿਟਪੀ ਚ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਃ ।
ਵਿਰਾਜਤੇ ਮਹਾਸੈਨ੍ਯੇ ਕੋਵਿਦਾਰਧ੍ਵਜੋ ਰਥੇ ॥ 19 ॥
ਭਜਂਤ੍ਯੇਤੇ ਯਥਾਕਾਮਮਸ਼੍ਵਾਨਾਰੁਹ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਨ੍ ।
ਏਤੇ ਭ੍ਰਾਜਂਤਿ ਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਗਜਾਨਾਰੁਹ੍ਯ ਸਾਦਿਨਃ ॥ 20 ॥
ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤਧਨੁਸ਼ੌ ਚਾਵਾਂ ਗਿਰਿਂ ਵੀਰ ਸ਼੍ਰਯਾਵਹੈ ।
ਅਥਵੇਹੈਵ ਤਿਸ਼੍ਠਾਵ ਸ੍ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਾਵੁਦ੍ਯਤਾਯੁਧੌ ॥ 21 ॥
ਅਪਿ ਨੌ ਵਸ਼ਮਾਗਚ੍ਛੇਤ੍ਕੋਵਿਦਾਰਧ੍ਵਜੋ ਰਣੇ ।
ਅਪਿ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਰਤਂ ਯਤ੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤੇ ਵ੍ਯਸਨਂ ਮਹਤ੍ ॥ 22 ॥
ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਘਵ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸੀਤਯਾ ਚ ਮਯਾ ਤਥਾ ।
ਯਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਭਵਾਨ੍ਰਾਜ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਯੁਤੋ ਰਾਘਵ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਤ੍ ॥ 23 ॥
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋਯਮਰਿਰ੍ਵੀਰ ਭਰਤੋ ਵਧ੍ਯ ਏਵ ਮੇ ।
ਭਰਤਸ੍ਯ ਵਧੇ ਦੋਸ਼ਂ ਨਾਹਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਰਾਘਵ ।
ਪੂਰ੍ਵਾਪਕਾਰਿਣਂ ਹਤ੍ਵਾ ਨ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮੇਣ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ॥ 24 ॥
ਪੂਰ੍ਵਾਪਕਾਰੀ ਭਰਤਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਰਾਘਵ ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਹਤੇ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਨਾਮਨੁਸ਼ਾਧਿ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ ॥ 25 ॥
ਅਦ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਂ ਹਤਂ ਸਂਖ੍ਯੇ ਕੈਕੇਯੀ ਰਾਜ੍ਯਕਾਮੁਕਾ ।
ਮਯਾ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸੁਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਹਸ੍ਤਿਭਗ੍ਨਮਿਵ ਦ੍ਰੁਮਮ੍ ॥ 26 ॥
ਕੈਕੇਯੀਂ ਚ ਵਧਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਾਨੁਬਂਧਾਂ ਸਬਾਂਧਵਾਮ੍ ।
ਕਲੁਸ਼ੇਣਾਦ੍ਯ ਮਹਤਾ ਮੇਦਿਨੀ ਪਰਿਮੁਚ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 27 ॥
ਅਦ੍ਯੇਮਂ ਸਂਯਤਂ ਕ੍ਰੋਧਮਸਤ੍ਕਾਰਂ ਚ ਮਾਨਦ ।
ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੈਨ੍ਯੇਸ਼ੁ ਕਕ੍ਸ਼ੇਸ਼੍ਵਿਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ 28 ॥
ਅਦ੍ਯੈਤਚ੍ਛਿਤ੍ਰਕੂਟਸ੍ਯ ਕਾਨਨਂ ਨਿਸ਼ਿਤੈ ਸ਼੍ਸ਼ਰੈਃ ।
ਛਿਂਦਂਚਤ੍ਰੁਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਕਰਿਸ਼੍ਯੇ ਸ਼ੋਣਿਤੋਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ॥ 29 ॥
ਸ਼ਰੈਰ੍ਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਾਨ੍ਕੁਂਜਰਾਂਸ੍ਤੁਰਗਾਂਸ੍ਤਥਾ ।
ਸ਼੍ਵਾਪਦਾਃ ਪਰਿਕਰ੍ਸ਼ਂਤੁ ਨਰਾਂਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤਾਨ੍ਮਯਾ ॥ 30 ॥
ਸ਼ਰਾਣਾਂ ਧਨੁਸ਼ਸ਼੍ਚਾਹਮਨ੍ਰੁਰੁਇਣੋਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਵਨੇ ।
ਸਸੈਨ੍ਯਂ ਭਰਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਭਵਿਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 31 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਂਡੇ ਸ਼ਣ੍ਣਵਤਿਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
