ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਸਾਵੀਰਸਮਿਤੀਰਾਜ੍ਞਾਵਿਰਰਾਜਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ ।
ਸ਼ਸ਼ਿਨਾਸ਼ੁਭਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਪੌਰ੍ਣਮਾਸੀਵਸ਼ਾਰਦੀ ॥ 1 ॥
ਪ੍ਰਚਚਾਲਚਵੇਗੇਨਤ੍ਰਸ੍ਤਾਚੈਵਵਸੁਂਧਰਾ ।
ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਾਬਲੌਘੇਨਤੇਨਸਾਗਰਵਰ੍ਚਸਾ ॥ 2 ॥
ਤਤਸ਼੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੁਰਾਕ੍ਰੁਸ਼੍ਟਂਲਂਕਾਯਾਂਕਾਨਨੌਕਸਃ ।
ਭੇਰੀਮ੍ਰੁਰੁਇਦਂਗਸਂਘੁਸ਼੍ਟਂਤੁਮੁਲਂਰੋਮਹਰ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ 3 ॥
ਬਭੂਵੁਸ੍ਤੇਨਘੋਸ਼ੇਣਸਂਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ।
ਅਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਮਾਣਾਸ੍ਤਂਘੋਸ਼ਂਵਿਨੇਦੁਰ੍ਘੋਸ਼ਵਤ੍ਤਰਮ੍ ॥ 4 ॥
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤੁਪ੍ਲਵਂਗਾਨਾਂਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੁਸ਼੍ਚਾਪਿਗਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।
ਨਰ੍ਦਤਾਮਿਵਦ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤਾਨਾਂਮੇਘਾਨਾਮਂਬਰੇਸ੍ਵਨਮ੍ ॥ 5 ॥
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਲਂਕਾਂਚਿਤ੍ਰਧ੍ਵਜਪਤਾਕਿਨੀਮ੍ ।
ਜਗਾਮਮਨਸਾਸੀਤਂਦੂਯਮਾਨੇਨਚੇਤਸਾ ॥ 6 ॥
ਅਤ੍ਰਸਾਮ੍ਰੁਰੁਇਗਸ਼ਾਬਾਕ੍ਸ਼ੀਰਾਵਣੇਨੋਪਰੁਧ੍ਯਤੇ ।
ਅਭਿਭੂਤਾਗ੍ਰਹੇਣੇਵਲੋਹਿਤਾਂਗੇਨਰੋਹਿਣੀ ॥ 7 ॥
ਦੀਰ੍ਘਮੁਸ਼੍ਣਂਚਨਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯਸਮੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਚਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍ ।
ਉਵਾਚਵਚਨਂਵੀਰਸ੍ਤਤ੍ਕਾਲਹਿਤਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 8 ॥
ਆਲਿਖਂਤੀਮਿਵਾਕਾਸ਼ਮੁਤ੍ਥਿਤਾਂਪਸ਼੍ਯਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ।
ਮਨਸੇਵਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਲਂਕਾਂਨਗਾਗ੍ਰੇਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 9 ॥
ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਲਂਕਾਸਂਕੀਰ੍ਣਾਭੁਵਿਰਾਜਤੇ ।
ਵਿਸ਼੍ਣੋਃਪਦਮਿਵਾਕਾਸ਼ਂਛਾਦਿਤਂਪਾਂਡੁਭਿਰ੍ਘਨੈਃ ॥ 10 ॥
ਪੁਸ਼੍ਪਿਤੈਸ਼੍ਸ਼ੋਭਿਤਾਲਂਕਾਵਨੈਸ਼੍ਚਤ੍ਰਰਥੋਪਮੈਃ ।
ਨਾਨਾਪਤਗਸਂਘੁਸ਼੍ਟੈਃ ਫਲਪੁਸ਼੍ਪੋਪਗੈਸ਼੍ਸ਼ੁਭੈਃ ॥ 11 ॥
ਪਸ਼੍ਯਮਤ੍ਤਵਿਹਾਂਗਾਨਿਪ੍ਰਲੀਨਭ੍ਰਮਰਾਣਿਚ ।
ਕੋਕਿਲਾਕੁਲਸ਼ਂਡਾਨਿਦੋਧਵੀਤਿਸ਼ਿਵੋਨਿਲਃ ॥ 12 ॥
ਇਤਿਦਾਸ਼ਰਥੀਰਾਮੋਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂਸਮਭਾਸ਼ਤ ।
ਬਲਂਚਤਦ੍ਵੈਵਿਭਜਨ੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟੇਨਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 13 ॥
ਸ਼ਸ਼ਾਸਕਪਿਸੇਨਾਯਾਂਬਲਮਾਦਾਯਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਅਂਗਦਸ੍ਸਹਨੀਲੇਨਤਿਸ਼੍ਠੇਦੁਰਸਿਦੁਰ੍ਜਯਃ ॥ 14 ॥
ਤਿਸ਼੍ਠੇਦ੍ਵਾਨਰਵਾਹਿਨ੍ਯਾਵਾਨਰੌਘਸਮਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਭੋਵਾਨਰਰ੍ਸ਼ਭਃ ॥ 15 ॥
ਗਂਧਹਸ੍ਤੀਵਦੁਰ੍ਧਰ੍ਸ਼ਸ੍ਤਰਸ੍ਵੀਗਂਧਮਾਦਨਃ ।
ਤਿਸ਼੍ਠੇਦ੍ਵਾਨਰਵਾਹਿਨ੍ਯਾਸ੍ਸਵ੍ਯਂਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ॥ 16 ॥
ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿਸ੍ਥਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂਯੁਕ੍ਤੋਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ।
ਜਾਂਬਵਾਂਸ਼੍ਚਸੁਸ਼ੇਣਸ਼੍ਚਵੇਗਦਰ੍ਸ਼ੀਚਵਾਨਰਃ ॥ 17 ॥
ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਮੁਖ੍ਯਾਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂਰਕ੍ਸ਼ਂਤੁਤੇਤ੍ਰਯਃ ।
ਜਘਨਂਕਪਿਸੇਨਾਯਾਃਕਪਿਰਾਜੋਭਿਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ।
ਪਸ਼੍ਚਾਰ੍ਧਮਿਵਲੋਕਸ੍ਯਪ੍ਰਚੇਤਾਸ੍ਤੇਜਸਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 18 ॥
ਸੁਵਿਭਕ੍ਤਮਹਾਵ੍ਯੂਹਾਮਹਾਵਾਨਰਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ।
ਅਨੀਕਿਨੀਸਾਵਿਬਭੌਯਥਾਦ੍ਯੌਸ੍ਸਾਭ੍ਰਸਂਪ੍ਲਵਾ ॥ 19 ॥
ਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਗਿਰਿਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗਾਣਿਮਹਾਤਸ਼੍ਚਮਹੀਰੁਹਨ੍ ।
ਲਂਕਾਂਵਿਮਰ੍ਦਯਿਸ਼ਵੋਰਣੇ ॥ 20 ॥
ਸ਼ਿਖਰੈਰ੍ਵਿਕਿਰਾਮੈਨਾਂਲਂਕਾਂਮੁਸ਼੍ਟਭਿਰੇਵਵਾ ।
ਇਤਿਸ੍ਮਦਧਿਰੇਸਰ੍ਵੇਮਨਾਂਸਿਹਰਿਪੁਂਗਵਾਃ ॥ 21 ॥
ਤਤੋਰਾਮੋਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਸੁਵਿਭਕ੍ਤਾਨਿਸੈਨ੍ਯਾਨਿਸ਼ੁਕਏਸ਼ਵਿਮੁਚ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 22 ॥
ਰਾਮਸ੍ਯਤੁਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਵਾਨਰੇਂਦ੍ਰੋਮਹਾਬਲਃ ।
ਮੋਚਯਾਮਾਸਤਂਦੂਤਂਸ਼ੁਕਂਰਾਮਸ੍ਯਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ॥ 23 ॥
ਮੋਚਿਤੋਰਾਮਵਾਕ੍ਯੇਨਵਾਨਰੈਸ਼੍ਚਨਿਪੀਡਿਤਃ ।
ਸ਼ੁਕਃਪਰਮਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤੋਰਕ੍ਸ਼ੋਧਿਪਮੁਪਾਗਮਤ੍ ॥ 24 ॥
ਰਾਵਣਃਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨੇਵਸ਼ੁਕਂਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚਹ ॥ 25 ॥
ਕਿਮਿਮੌਤੇਸਿਤੌਪਕ੍ਸ਼ੌਲੂਨਪਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਸੇ ।
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨਾਨੇਕਚਿਤ੍ਤਾਨਾਂਤੇਸ਼ਾਂਤ੍ਵਂਵਸ਼ਮਾਗਤਃ ॥ 26 ॥
ਤਤਸ੍ਸਭਯਸਂਵਿਗ੍ਨਸ੍ਤਦਾਰਾਜ੍ਞਾਭਿਚੋਦਿਤਃ ।
ਵਚਨਂਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਦਂਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ 27 ॥
ਸਾਗਰਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇਤੀਰੇਬ੍ਰਵਂਤੇਵਚਨਂਤਥਾ ।
ਯਥਾਸਂਧੇਸ਼ਮਕ੍ਲਿਸ਼੍ਟਂਸਾਂਤ੍ਵਯਨ੍ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾਗਿਰਾ ॥ 28 ॥
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੈਸ੍ਸੈਰਹਮੁਤ੍ਪ੍ਲੁਤਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਮਾਤ੍ਰਃਪ੍ਲਵਂਗਮੈਃ ।
ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤੋਸ੍ਮ੍ਯਪਿਚਾਰਬ੍ਦੋਹਂਤੁਂਲੋਪ੍ਤੁਂਚਮੁਸ਼੍ਟਿਭਿ ॥ 29 ॥
ਨੈਵਸਂਭਾਸ਼ਿਤੁਂਸ਼ਕ੍ਯਾਸ੍ਸਂਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋਤ੍ਰਨਲਭ੍ਯਤੇ ।
ਪ੍ਰਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਾਕੋਪਨਾਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਨਾਨਰਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪ ॥ 30 ॥
ਸਚਹਂਤਾਵਿਰਾਧਸ੍ਯਕਬਂਧਸ੍ਯਖਰਸ੍ਯਚ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸਹਿਤੋਰਾਮਸ੍ਸੀਤਾਯਾਃ ਪਦਮਾਗਤਃ ॥ 31 ॥
ਸਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਵਾਸਾਗਰੇਸੇਤੁਂਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾਚਲਵਣੋਦਧਿਮ੍ ।
ਏਸ਼ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿਨਿਰ੍ਦੂਯਧਨ੍ਵੀਤਿਸ਼੍ਠਤਿਰਾਘਵਃ ॥ 32 ॥
ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਸਂਘਾਨਾਮਨੀਕਾਨਿਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।
ਗਿਰਿਮੇਘਨਿਕਾਸ਼ਾਨਾਂਛਾਦਯਂਤਿਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ ॥ 33 ॥
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂਬਲੌਘਸ੍ਯਵਾਨਰੇਂਦ੍ਰਬਲਸ੍ਯਚ ।
ਨੈਤਯੋਰ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇਸਂਧਿਰ੍ਦੇਵਦਾਨਵਯੋਰਿਵ ॥ 34 ॥
ਪੁਰਾਪ੍ਰਾਕਾਰਮਾਯਾਂਤਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਕਤਰਂਕੁਰੁ ।
ਸੀਤਾਂਵਾਸ੍ਮੈਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਸ਼ੁਸੁਯੁਦ੍ਧਂਵਾਪਿਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍ ॥ 35 ॥
ਸ਼ੁਕਸ੍ਯਵਚਨਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਰਾਵਣੋਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।
ਰੋਸ਼ਸਂਰਕ੍ਤਨਯਨੋਨਿਰ੍ਦਹਨ੍ਨਿਨਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ਾ ॥ 36 ॥
ਯਦਿਮਾਂਪ੍ਰਤਿਯੁਧ੍ਯੇਰਨ੍ ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਦਾਨਵਾਃ ।
ਨੈਵਸੀਤਾਂਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿਸਰ੍ਵਲੋਕਭਯਾਦਪਿ ॥ 37 ॥
ਕਦਾਸਮਭਿਧਾਵਂਤਿਰਾਘਵਂਮਾਮਕਾਸ਼੍ਸ਼ਰਾਃ ।
ਵਸਂਤੇਪੁਸ਼੍ਪਿਤਂਮਤ੍ਤਾਭ੍ਰਮਰਾਇਵਪਾਦਪਮ੍ ॥ 38 ॥
ਕਦਾਤੂਣੀਯਸ਼ੈਰ੍ਦੀਪ੍ਤੈਰ੍ਗਣਸ਼ਃ ਕਾਰ੍ਮੁਕਚ੍ਯੁਤੈਃ ।
ਸ਼ਰੈਰਾਦੀਪਯਾਮ੍ਯੇਨਮੁਲ੍ਕਾਭਿਰਿਵਕੁਂਜਰਮ੍ ॥ 39 ॥
ਤਚ੍ਚਾਸ੍ਯਬਲਮਾਦਾਸ੍ਯੇਬਲੇਨਮਹਤਾਵ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ।
ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਾਮਿਵਸਰ੍ਵੇਸ਼ਾਂਪ੍ਰਭਾਮੁਦ੍ਯਂਦਿਵਾਕਰਃ ॥ 40 ॥
ਸਾਗਰਸ੍ਯੇਵਮੇਵੇਗੋਮਾਰੁਤਸ੍ਯੇਵਮੇਗਤਿਃ ।
ਨਹਿਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਵੇਦਤੇਨਮਾਂਯੋਦ੍ਧੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ॥ 41 ॥
ਨਮੇਤੂਣੀਸ਼ਯਾਨ੍ਬਾਣਾਨ੍ ਸਵਿਸ਼ਾਨਿਵਪਨ੍ਨਗਾਨ੍ ।
ਰਾਮਃਪਸ਼੍ਯਤਿਸਂਗ੍ਰਾਮੇਤੇਨਮਾਂਯੋਧ੍ਦੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ॥ 42 ॥
ਨਜਾਨਾਤਿਪੁਰਾਵੀਰ੍ਯਮਮਯੁਦ੍ਧੇਸਰਾਘਵਃ ।
ਮਮਚਾਪਮਯੀਂਵੀਣਾਂਸ਼ਰਕੋਣੈਃਪ੍ਰਵਾਦਿਤਾਮ੍ ॥ 43 ॥
ਜ੍ਯਾਸ਼ਬ੍ਦਤੁਮੁਲਾਂਘੋਰਾਮਾਰ੍ਤਭੀਤਮਹਾਸ੍ਵਨਾਮ੍ ।
ਨਾਰਾਚਤਲਸਨ੍ਨਾਦਾਂਤਾਂਮਮਾਹਿਤਵਾਹਿਨੀਮ੍ ॥ 44 ॥
ਅਵਗਾਹ੍ਯਮਹਾਰਂਗਂਵਾਦਯਿਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂਰਣੇ ।
ਨਵਾਸਵੇਨਾਪਿਸਹਸ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ਾਯਥਾਸ੍ਮਿਸ਼ਕ੍ਯੋਵਰੁਣੇਨਵਾਸ੍ਵਯਮ੍ ।
ਯਮੇਨਵਾਧਰ੍ਸ਼ਯਿਤੁਂਸ਼ਰਾਗ੍ਨਿਨਾਮਹਾਹਵੇਵੈਸ਼੍ਰਵਣੇਨਵਾਪੁਨਃ ॥ 45 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡੇ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
