śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha chaturviṃśassargaḥ ।
sāvīrasamitīrājñāvirarājavyavasthitā ।
śaśināśubhanakṣatrāpaurṇamāsīvaśāradī ॥ 1 ॥
prachachālachavēgēnatrastāchaivavasundharā ।
pīḍyamānābalaughēnatēnasāgaravarchasā ॥ 2 ॥
tataśśuśruvurākruṣṭaṃlaṅkāyāṅkānanaukasaḥ ।
bhērīmṛdaṅgasaṅghuṣṭantumulaṃrōmaharṣaṇam ॥ 3 ॥
babhūvustēnaghōṣēṇasaṃhṛṣṭāhariyūthapāḥ ।
amṛṣyamāṇāstaṅghōṣaṃvinēdurghōṣavattaram ॥ 4 ॥
rākṣasāstuplavaṅgānāṃśuśruvuśchā'pigarjitam ।
nardatāmivadṛptānāmmēghānāmambarēsvanam ॥ 5 ॥
dṛṣṭavādāśarathirlaṅkāñchitradhvajapatākinīm ।
jagāmamanasāsītandūyamānēnachētasā ॥ 6 ॥
atrasāmṛgaśābākṣīrāvaṇēnōparudhyatē ।
abhibhūtāgrahēṇēvalōhitāṅgēnarōhiṇī ॥ 7 ॥
dīrghamuṣṇañchaniśvasyasamudvīkṣyachalakṣmaṇam ।
uvāchavachanaṃvīrastatkālahitamātmanaḥ ॥ 8 ॥
ālikhantīmivākāśamutthitāmpaśyalakṣmaṇa ।
manasēvakṛtāṃlaṅkānnagāgrēviśvakarmaṇā ॥ 9 ॥
vimānairbahubhirlaṅkāsaṅkīrṇābhuvirājatē ।
viṣṇōḥpadamivākāśañChāditampāṇḍubhirghanaiḥ ॥ 10 ॥
puṣpitaiśśōbhitālaṅkāvanaiśchatrarathōpamaiḥ ।
nānāpatagasaṅghuṣṭaiḥ phalapuṣpōpagaiśśubhaiḥ ॥ 11 ॥
paśyamattavihāṅgānipralīnabhramarāṇicha ।
kōkilākulaṣaṇḍānidōdhavītiśivō'nilaḥ ॥ 12 ॥
itidāśarathīrāmōlakṣmaṇaṃsamabhāṣata ।
balañchatadvaivibhajan śāstradṛṣṭēnakarmaṇā ॥ 13 ॥
śaśāsakapisēnāyāmbalamādāyavīryavān ।
aṅgadassahanīlēnatiṣṭhēdurasidurjayaḥ ॥ 14 ॥
tiṣṭhēdvānaravāhinyāvānaraughasamāvṛtaḥ ।
āśrityadakṣiṇampārśvamṛṣabhōvānararṣabhaḥ ॥ 15 ॥
gandhahastīvadurdharṣastarasvīgandhamādanaḥ ।
tiṣṭhēdvānaravāhinyāssavyampārśvaṃsamāśritaḥ ॥ 16 ॥
mūrdhnisthāsyāmyahaṃyuktōlakṣmaṇēnasamanvitaḥ ।
jāmbavāṃśchasuṣēṇaśchavēgadarśīchavānaraḥ ॥ 17 ॥
ṛkṣamukhyāmahātmānaḥkukṣiṃrakṣantutētrayaḥ ।
jaghanaṅkapisēnāyāḥkapirājō'bhirakṣatu ।
paśchārdhamivalōkasyaprachētāstējasāvṛtaḥ ॥ 18 ॥
suvibhaktamahāvyūhāmahāvānararakṣitā ।
anīkinīsāvibabhauyathādyaussābhrasamplavā ॥ 19 ॥
pragṛhyagiriśṛṅgāṇimahātaśchamahīruhan ।
laṅkāṃvimardayiṣavōraṇē ॥ 20 ॥
śikharairvikirāmaināṃlaṅkāmmuṣṭabhirēvavā ।
itismadadhirēsarvēmanāṃsiharipuṅgavāḥ ॥ 21 ॥
tatōrāmōmahātējāssugrīvamidamabravīt ।
suvibhaktānisainyāniśukaēṣavimuchyatām ॥ 22 ॥
rāmasyatuvachaśśrutvāvānarēndrōmahābalaḥ ।
mōchayāmāsatandūtaṃśukaṃrāmasyaśāsanāt ॥ 23 ॥
mōchitōrāmavākyēnavānaraiśchanipīḍitaḥ ।
śukaḥparamasantrastōrakṣōdhipamupāgamat ॥ 24 ॥
rāvaṇaḥprahasannēvaśukaṃvākyamuvāchaha ॥ 25 ॥
kimimautēsitaupakṣaulūnapakṣaśchadṛśyasē ।
kachchinnānēkachittānāntēṣāntvaṃvaśamāgataḥ ॥ 26 ॥
tatassabhayasaṃvignastadārājñābhichōditaḥ ।
vachanampratyuvāchēdaṃrākṣasādhipamuttamam ॥ 27 ॥
sāgarasyōttarētīrē'bravantēvachanantathā ।
yathāsandhēśamakliṣṭaṃsāntvayan ślakṣṇayāgirā ॥ 28 ॥
kruddhaissairahamutplutadṛṣṭamātraḥplavaṅgamaiḥ ।
gṛhītō'smyapichārabdōhantuṃlōptuñchamuṣṭibhi ॥ 29 ॥
naivasambhāṣituṃśakyāssampraśnō'tranalabhyatē ।
prakṛtyākōpanāstīkṣṇānānarārākṣasādhipa ॥ 30 ॥
sachahantāvirādhasyakabandhasyakharasyacha ।
sugrīvasahitōrāmassītāyāḥ padamāgataḥ ॥ 31 ॥
sakṛtvāsāgarēsētuntīrtvāchalavaṇōdadhim ।
ēṣarakṣāṃsinirdūyadhanvītiṣṭhatirāghavaḥ ॥ 32 ॥
ṛkṣavānarasaṅghānāmanīkānisahasraśaḥ ।
girimēghanikāśānāñChādayantivasundharām ॥ 33 ॥
rākṣasānāmbalaughasyavānarēndrabalasyacha ।
naitayōrvidyatēsandhirdēvadānavayōriva ॥ 34 ॥
purāprākāramāyāntikṣipramēkataraṅkuru ।
sītāṃvāsmaiprayachChāśusuyuddhaṃvāpipradīyatām ॥ 35 ॥
śukasyavachanaṃśrutvārāvaṇōvākyamabravīt ।
rōṣasaṃraktanayanōnirdahanninachakṣuṣā ॥ 36 ॥
yadimāmpratiyudhyēran dēvagandharvadānavāḥ ।
naivasītāmpradāsyāmisarvalōkabhayādapi ॥ 37 ॥
kadāsamabhidhāvantirāghavammāmakāśśarāḥ ।
vasantēpuṣpitammattābhramarāivapādapam ॥ 38 ॥
kadātūṇīyaśairdīptairgaṇaśaḥ kārmukachyutaiḥ ।
śarairādīpayāmyēnamulkābhirivakuñjaram ॥ 39 ॥
tachchāsyabalamādāsyēbalēnamahatāvṛtaḥ ।
jyōtiṣāmivasarvēṣāmprabhāmudyandivākaraḥ ॥ 40 ॥
sāgarasyēvamēvēgōmārutasyēvamēgatiḥ ।
nahidāśarathirvēdatēnamāṃyōddhumichChati ॥ 41 ॥
namētūṇīśayānbāṇān saviṣānivapannagān ।
rāmaḥpaśyatisaṅgrāmētēnamāṃyōdhdumichChati ॥ 42 ॥
najānātipurāvīryamamayuddhēsarāghavaḥ ।
mamachāpamayīṃvīṇāṃśarakōṇaiḥpravāditām ॥ 43 ॥
jyāśabdatumulāṅghōrāmārtabhītamahāsvanām ।
nārāchatalasannādāntāmmamāhitavāhinīm ॥ 44 ॥
avagāhyamahāraṅgaṃvādayiṣyāmyahaṃraṇē ।
navāsavēnāpisahasrachakṣuṣāyathāsmiśakyōvaruṇēnavāsvayam ।
yamēnavādharṣayituṃśarāgnināmahāhavēvaiśravaṇēnavāpunaḥ ॥ 45 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē chaturviṃśassargaḥ ॥
