ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಚತುರ್ವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಸಾವೀರಸಮಿತೀರಾಜ್ಞಾವಿರರಾಜವ್ಯವಸ್ಥಿತಾ ।
ಶಶಿನಾಶುಭನಕ್ಷತ್ರಾಪೌರ್ಣಮಾಸೀವಶಾರದೀ ॥ 1 ॥
ಪ್ರಚಚಾಲಚವೇಗೇನತ್ರಸ್ತಾಚೈವವಸುನ್ಧರಾ ।
ಪೀಡ್ಯಮಾನಾಬಲೌಘೇನತೇನಸಾಗರವರ್ಚಸಾ ॥ 2 ॥
ತತಶ್ಶುಶ್ರುವುರಾಕ್ರುಷ್ಟಂಲಙ್ಕಾಯಾಙ್ಕಾನನೌಕಸಃ ।
ಭೇರೀಮೃದಙ್ಗಸಙ್ಘುಷ್ಟನ್ತುಮುಲಂರೋಮಹರ್ಷಣಮ್ ॥ 3 ॥
ಬಭೂವುಸ್ತೇನಘೋಷೇಣಸಂಹೃಷ್ಟಾಹರಿಯೂಥಪಾಃ ।
ಅಮೃಷ್ಯಮಾಣಾಸ್ತಙ್ಘೋಷಂವಿನೇದುರ್ಘೋಷವತ್ತರಮ್ ॥ 4 ॥
ರಾಕ್ಷಸಾಸ್ತುಪ್ಲವಙ್ಗಾನಾಂಶುಶ್ರುವುಶ್ಚಾಽಪಿಗರ್ಜಿತಮ್ ।
ನರ್ದತಾಮಿವದೃಪ್ತಾನಾಮ್ಮೇಘಾನಾಮಮ್ಬರೇಸ್ವನಮ್ ॥ 5 ॥
ದೃಷ್ಟವಾದಾಶರಥಿರ್ಲಙ್ಕಾಞ್ಚಿತ್ರಧ್ವಜಪತಾಕಿನೀಮ್ ।
ಜಗಾಮಮನಸಾಸೀತನ್ದೂಯಮಾನೇನಚೇತಸಾ ॥ 6 ॥
ಅತ್ರಸಾಮೃಗಶಾಬಾಕ್ಷೀರಾವಣೇನೋಪರುಧ್ಯತೇ ।
ಅಭಿಭೂತಾಗ್ರಹೇಣೇವಲೋಹಿತಾಙ್ಗೇನರೋಹಿಣೀ ॥ 7 ॥
ದೀರ್ಘಮುಷ್ಣಞ್ಚನಿಶ್ವಸ್ಯಸಮುದ್ವೀಕ್ಷ್ಯಚಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ।
ಉವಾಚವಚನಂವೀರಸ್ತತ್ಕಾಲಹಿತಮಾತ್ಮನಃ ॥ 8 ॥
ಆಲಿಖನ್ತೀಮಿವಾಕಾಶಮುತ್ಥಿತಾಮ್ಪಶ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಣ ।
ಮನಸೇವಕೃತಾಂಲಙ್ಕಾನ್ನಗಾಗ್ರೇವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ॥ 9 ॥
ವಿಮಾನೈರ್ಬಹುಭಿರ್ಲಙ್ಕಾಸಙ್ಕೀರ್ಣಾಭುವಿರಾಜತೇ ।
ವಿಷ್ಣೋಃಪದಮಿವಾಕಾಶಞ್ಛಾದಿತಮ್ಪಾಣ್ಡುಭಿರ್ಘನೈಃ ॥ 10 ॥
ಪುಷ್ಪಿತೈಶ್ಶೋಭಿತಾಲಙ್ಕಾವನೈಶ್ಚತ್ರರಥೋಪಮೈಃ ।
ನಾನಾಪತಗಸಙ್ಘುಷ್ಟೈಃ ಫಲಪುಷ್ಪೋಪಗೈಶ್ಶುಭೈಃ ॥ 11 ॥
ಪಶ್ಯಮತ್ತವಿಹಾಙ್ಗಾನಿಪ್ರಲೀನಭ್ರಮರಾಣಿಚ ।
ಕೋಕಿಲಾಕುಲಷಣ್ಡಾನಿದೋಧವೀತಿಶಿವೋಽನಿಲಃ ॥ 12 ॥
ಇತಿದಾಶರಥೀರಾಮೋಲಕ್ಷ್ಮಣಂಸಮಭಾಷತ ।
ಬಲಞ್ಚತದ್ವೈವಿಭಜನ್ ಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟೇನಕರ್ಮಣಾ ॥ 13 ॥
ಶಶಾಸಕಪಿಸೇನಾಯಾಮ್ಬಲಮಾದಾಯವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಅಙ್ಗದಸ್ಸಹನೀಲೇನತಿಷ್ಠೇದುರಸಿದುರ್ಜಯಃ ॥ 14 ॥
ತಿಷ್ಠೇದ್ವಾನರವಾಹಿನ್ಯಾವಾನರೌಘಸಮಾವೃತಃ ।
ಆಶ್ರಿತ್ಯದಕ್ಷಿಣಮ್ಪಾರ್ಶ್ವಮೃಷಭೋವಾನರರ್ಷಭಃ ॥ 15 ॥
ಗನ್ಧಹಸ್ತೀವದುರ್ಧರ್ಷಸ್ತರಸ್ವೀಗನ್ಧಮಾದನಃ ।
ತಿಷ್ಠೇದ್ವಾನರವಾಹಿನ್ಯಾಸ್ಸವ್ಯಮ್ಪಾರ್ಶ್ವಂಸಮಾಶ್ರಿತಃ ॥ 16 ॥
ಮೂರ್ಧ್ನಿಸ್ಥಾಸ್ಯಾಮ್ಯಹಂಯುಕ್ತೋಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಸಮನ್ವಿತಃ ।
ಜಾಮ್ಬವಾಂಶ್ಚಸುಷೇಣಶ್ಚವೇಗದರ್ಶೀಚವಾನರಃ ॥ 17 ॥
ಋಕ್ಷಮುಖ್ಯಾಮಹಾತ್ಮಾನಃಕುಕ್ಷಿಂರಕ್ಷನ್ತುತೇತ್ರಯಃ ।
ಜಘನಙ್ಕಪಿಸೇನಾಯಾಃಕಪಿರಾಜೋಽಭಿರಕ್ಷತು ।
ಪಶ್ಚಾರ್ಧಮಿವಲೋಕಸ್ಯಪ್ರಚೇತಾಸ್ತೇಜಸಾವೃತಃ ॥ 18 ॥
ಸುವಿಭಕ್ತಮಹಾವ್ಯೂಹಾಮಹಾವಾನರರಕ್ಷಿತಾ ।
ಅನೀಕಿನೀಸಾವಿಬಭೌಯಥಾದ್ಯೌಸ್ಸಾಭ್ರಸಮ್ಪ್ಲವಾ ॥ 19 ॥
ಪ್ರಗೃಹ್ಯಗಿರಿಶೃಙ್ಗಾಣಿಮಹಾತಶ್ಚಮಹೀರುಹನ್ ।
ಲಙ್ಕಾಂವಿಮರ್ದಯಿಷವೋರಣೇ ॥ 20 ॥
ಶಿಖರೈರ್ವಿಕಿರಾಮೈನಾಂಲಙ್ಕಾಮ್ಮುಷ್ಟಭಿರೇವವಾ ।
ಇತಿಸ್ಮದಧಿರೇಸರ್ವೇಮನಾಂಸಿಹರಿಪುಙ್ಗವಾಃ ॥ 21 ॥
ತತೋರಾಮೋಮಹಾತೇಜಾಸ್ಸುಗ್ರೀವಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ।
ಸುವಿಭಕ್ತಾನಿಸೈನ್ಯಾನಿಶುಕಏಷವಿಮುಚ್ಯತಾಮ್ ॥ 22 ॥
ರಾಮಸ್ಯತುವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾವಾನರೇನ್ದ್ರೋಮಹಾಬಲಃ ।
ಮೋಚಯಾಮಾಸತನ್ದೂತಂಶುಕಂರಾಮಸ್ಯಶಾಸನಾತ್ ॥ 23 ॥
ಮೋಚಿತೋರಾಮವಾಕ್ಯೇನವಾನರೈಶ್ಚನಿಪೀಡಿತಃ ।
ಶುಕಃಪರಮಸನ್ತ್ರಸ್ತೋರಕ್ಷೋಧಿಪಮುಪಾಗಮತ್ ॥ 24 ॥
ರಾವಣಃಪ್ರಹಸನ್ನೇವಶುಕಂವಾಕ್ಯಮುವಾಚಹ ॥ 25 ॥
ಕಿಮಿಮೌತೇಸಿತೌಪಕ್ಷೌಲೂನಪಕ್ಷಶ್ಚದೃಶ್ಯಸೇ ।
ಕಚ್ಚಿನ್ನಾನೇಕಚಿತ್ತಾನಾನ್ತೇಷಾನ್ತ್ವಂವಶಮಾಗತಃ ॥ 26 ॥
ತತಸ್ಸಭಯಸಂವಿಗ್ನಸ್ತದಾರಾಜ್ಞಾಭಿಚೋದಿತಃ ।
ವಚನಮ್ಪ್ರತ್ಯುವಾಚೇದಂರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 27 ॥
ಸಾಗರಸ್ಯೋತ್ತರೇತೀರೇಽಬ್ರವನ್ತೇವಚನನ್ತಥಾ ।
ಯಥಾಸನ್ಧೇಶಮಕ್ಲಿಷ್ಟಂಸಾನ್ತ್ವಯನ್ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಯಾಗಿರಾ ॥ 28 ॥
ಕ್ರುದ್ಧೈಸ್ಸೈರಹಮುತ್ಪ್ಲುತದೃಷ್ಟಮಾತ್ರಃಪ್ಲವಙ್ಗಮೈಃ ।
ಗೃಹೀತೋಽಸ್ಮ್ಯಪಿಚಾರಬ್ದೋಹನ್ತುಂಲೋಪ್ತುಞ್ಚಮುಷ್ಟಿಭಿ ॥ 29 ॥
ನೈವಸಮ್ಭಾಷಿತುಂಶಕ್ಯಾಸ್ಸಮ್ಪ್ರಶ್ನೋಽತ್ರನಲಭ್ಯತೇ ।
ಪ್ರಕೃತ್ಯಾಕೋಪನಾಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾನಾನರಾರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪ ॥ 30 ॥
ಸಚಹನ್ತಾವಿರಾಧಸ್ಯಕಬನ್ಧಸ್ಯಖರಸ್ಯಚ ।
ಸುಗ್ರೀವಸಹಿತೋರಾಮಸ್ಸೀತಾಯಾಃ ಪದಮಾಗತಃ ॥ 31 ॥
ಸಕೃತ್ವಾಸಾಗರೇಸೇತುನ್ತೀರ್ತ್ವಾಚಲವಣೋದಧಿಮ್ ।
ಏಷರಕ್ಷಾಂಸಿನಿರ್ದೂಯಧನ್ವೀತಿಷ್ಠತಿರಾಘವಃ ॥ 32 ॥
ಋಕ್ಷವಾನರಸಙ್ಘಾನಾಮನೀಕಾನಿಸಹಸ್ರಶಃ ।
ಗಿರಿಮೇಘನಿಕಾಶಾನಾಞ್ಛಾದಯನ್ತಿವಸುನ್ಧರಾಮ್ ॥ 33 ॥
ರಾಕ್ಷಸಾನಾಮ್ಬಲೌಘಸ್ಯವಾನರೇನ್ದ್ರಬಲಸ್ಯಚ ।
ನೈತಯೋರ್ವಿದ್ಯತೇಸನ್ಧಿರ್ದೇವದಾನವಯೋರಿವ ॥ 34 ॥
ಪುರಾಪ್ರಾಕಾರಮಾಯಾನ್ತಿಕ್ಷಿಪ್ರಮೇಕತರಙ್ಕುರು ।
ಸೀತಾಂವಾಸ್ಮೈಪ್ರಯಚ್ಛಾಶುಸುಯುದ್ಧಂವಾಪಿಪ್ರದೀಯತಾಮ್ ॥ 35 ॥
ಶುಕಸ್ಯವಚನಂಶ್ರುತ್ವಾರಾವಣೋವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।
ರೋಷಸಂರಕ್ತನಯನೋನಿರ್ದಹನ್ನಿನಚಕ್ಷುಷಾ ॥ 36 ॥
ಯದಿಮಾಮ್ಪ್ರತಿಯುಧ್ಯೇರನ್ ದೇವಗನ್ಧರ್ವದಾನವಾಃ ।
ನೈವಸೀತಾಮ್ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿಸರ್ವಲೋಕಭಯಾದಪಿ ॥ 37 ॥
ಕದಾಸಮಭಿಧಾವನ್ತಿರಾಘವಮ್ಮಾಮಕಾಶ್ಶರಾಃ ।
ವಸನ್ತೇಪುಷ್ಪಿತಮ್ಮತ್ತಾಭ್ರಮರಾಇವಪಾದಪಮ್ ॥ 38 ॥
ಕದಾತೂಣೀಯಶೈರ್ದೀಪ್ತೈರ್ಗಣಶಃ ಕಾರ್ಮುಕಚ್ಯುತೈಃ ।
ಶರೈರಾದೀಪಯಾಮ್ಯೇನಮುಲ್ಕಾಭಿರಿವಕುಞ್ಜರಮ್ ॥ 39 ॥
ತಚ್ಚಾಸ್ಯಬಲಮಾದಾಸ್ಯೇಬಲೇನಮಹತಾವೃತಃ ।
ಜ್ಯೋತಿಷಾಮಿವಸರ್ವೇಷಾಮ್ಪ್ರಭಾಮುದ್ಯನ್ದಿವಾಕರಃ ॥ 40 ॥
ಸಾಗರಸ್ಯೇವಮೇವೇಗೋಮಾರುತಸ್ಯೇವಮೇಗತಿಃ ।
ನಹಿದಾಶರಥಿರ್ವೇದತೇನಮಾಂಯೋದ್ಧುಮಿಚ್ಛತಿ ॥ 41 ॥
ನಮೇತೂಣೀಶಯಾನ್ಬಾಣಾನ್ ಸವಿಷಾನಿವಪನ್ನಗಾನ್ ।
ರಾಮಃಪಶ್ಯತಿಸಙ್ಗ್ರಾಮೇತೇನಮಾಂಯೋಧ್ದುಮಿಚ್ಛತಿ ॥ 42 ॥
ನಜಾನಾತಿಪುರಾವೀರ್ಯಮಮಯುದ್ಧೇಸರಾಘವಃ ।
ಮಮಚಾಪಮಯೀಂವೀಣಾಂಶರಕೋಣೈಃಪ್ರವಾದಿತಾಮ್ ॥ 43 ॥
ಜ್ಯಾಶಬ್ದತುಮುಲಾಙ್ಘೋರಾಮಾರ್ತಭೀತಮಹಾಸ್ವನಾಮ್ ।
ನಾರಾಚತಲಸನ್ನಾದಾನ್ತಾಮ್ಮಮಾಹಿತವಾಹಿನೀಮ್ ॥ 44 ॥
ಅವಗಾಹ್ಯಮಹಾರಙ್ಗಂವಾದಯಿಷ್ಯಾಮ್ಯಹಂರಣೇ ।
ನವಾಸವೇನಾಪಿಸಹಸ್ರಚಕ್ಷುಷಾಯಥಾಸ್ಮಿಶಕ್ಯೋವರುಣೇನವಾಸ್ವಯಮ್ ।
ಯಮೇನವಾಧರ್ಷಯಿತುಂಶರಾಗ್ನಿನಾಮಹಾಹವೇವೈಶ್ರವಣೇನವಾಪುನಃ ॥ 45 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಚತುರ್ವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
