View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in Gurmukhi script, commonly used for Punjabi language.

4.28 ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡ - ਅਸ਼੍ਟਾਵਿਂਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਅਸ਼੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।

ਸ ਤਦਾ ਵਾਲਿਨਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਭਿਸ਼ਿਚ੍ਯ ਚ ।
ਵਸਨ੍ਮਾਲ੍ਯਵਤਃ ਪ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਠੇ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 1 ॥

ਅਯਂ ਸ ਕਾਲਸ੍ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਸਮਯੋ਽ਦ੍ਯ ਜਲਾਗਮਃ ।
ਸਂਪਸ਼੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਨਭੋ ਮੇਘੈਸ੍ਸਂਵ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਗਿਰਿਸਨ੍ਨਿਭੈਃ ॥ 2 ॥

ਨਵਮਾਸਧ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਗਰ੍ਭਂ ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ਗਭਸ੍ਤਿਭਿਃ ।
ਪੀਤ੍ਵਾ ਰਸਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਦ੍ਯੌਃ ਪ੍ਰਸੂਤੇ ਰਸਾਯਨਮ੍ ॥ 3 ॥

ਸ਼ਕ੍ਯਮਂਬਰਮਾਰੁਹ੍ਯ ਮੇਘਸੋਪਾਨਪਂਕ੍ਤਿਭਿਃ ।
ਕੁਟਜਾਰ੍ਜੁਨਮਾਲਾਭਿਰਲਂਕਰ੍ਤੁਂ ਦਿਵਾਕਰਮ੍ ॥ 4 ॥

ਸਂਧ੍ਯਾਰਾਗੋਤ੍ਥਿਤੈਸ੍ਤਾਮ੍ਰੈਰਂਤੇਸ਼੍ਵਧਿਕ ਪਾਂਡਰੈਃ ।
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਰਭ੍ਰਪਟਚ੍ਛੇਦੈਰ੍ਬਦ੍ਧਵ੍ਰਣਮਿਵਾਂਬਰਮ੍ ॥ 5 ॥

ਮਂਦਮਾਰੁਤ ਨਿਸ਼੍ਵਾਸਂ ਸਂਧ੍ਯਾਚਂਦਨਰਂਜਿਤਮ੍ ।
ਆਪਾਂਡੁਜਲਦਂ ਭਾਤਿ ਕਾਮਾਤੁਰਮਿਵਾਂਬਰਮ੍ ॥ 6 ॥

ਏਸ਼ਾ ਘਰ੍ਮਪਰਿਕ੍ਲਿਸ਼੍ਟਾ ਨਵਵਾਰਿਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾ ।
ਸੀਤੇਵ ਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤਾ ਮਹੀ ਬਾਸ਼੍ਪਂ ਵਿਮੁਂਚਤਿ ॥ 7 ॥

ਮੇਘੋਦਰਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਕਹ੍ਲਾਰਸੁਖਸ਼ੀਤਲਾਃ ।
ਸ਼ਕ੍ਯਮਂਜਲਿਭਿਃ ਪਾਤੁਂ ਵਾਤਾਃ ਕੇਤਕਿਗਂਧਿਨਃ ॥ 8 ॥

ਏਸ਼ ਫੁਲ੍ਲਾਰ੍ਜੁਨਸ਼੍ਸ਼ੈਲਃ ਕੇਤਕੈਰਧਿਵਾਸਿਤਃ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਇਵ ਸ਼ਾਂਤਾਰਿਰ੍ਧਾਰਾਭਿਰਭਿਸ਼ਿਚ੍ਯਤੇ ॥ 9 ॥

ਮੇਘਕ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਣਾਜਿਨਧਰਾਃ ਧਾਰਾਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਿਨਃ ।
ਮਾਰੁਤਾਪੂਰਿਤਗੁਹਾਃ ਪ੍ਰਾਧੀਤਾ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ॥ 10 ॥

ਕਸ਼ਾਭਿਰਿਵ ਹੈਮੀਭਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਭਿਰਿਵਤਾਡਿਤਮ੍ ।
ਅਂਤਸ੍ਤ੍ਸਤਨਿਰ੍ਘੋਸ਼ਂ ਸਵੇਦਨਮਿਵਾਂਬਰਮ੍ ॥ 11 ॥

ਨੀਲਮੇਘਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸ੍ਫੁਰਂਤੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮਾ ।
ਸ੍ਫੁਰਂਤੀ ਰਾਵਣਸ੍ਯਾਂਕੇ ਵੈਦੇਹੀਵ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ॥ 12 ॥

ਇਮਾਸ੍ਤਾ ਮਨ੍ਮਥਵਤਾਂ ਹਿਤਾਃ ਪ੍ਰਤਿਹਤਾ ਦਿਸ਼ਃ ।
ਅਨੁਲਿਪ੍ਤਾ ਇਵ ਘਨੈਰ੍ਨਸ਼੍ਟਗ੍ਰਹਨਿਸ਼ਾਕਰਾਃ ॥ 13 ॥

ਚਿਦ੍ਬਾਸ਼੍ਪਾਭਿਸਂਰੁਦ੍ਧਾਨ੍ ਵਰ੍ਸ਼ਾਗਮਸਮੁਤ੍ਸੁਕਾਨ੍ ।
ਕੁਟਜਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪੁਸ਼੍ਪਿਤਾਨ੍ਗਿਰਿਸਾਨੁਸ਼ੁ ॥ 14 ॥

ਮਮ ਸ਼ੋਕਾਭਿਭੂਤਸ੍ਯ ਕਾਮਸਂਦੀਪਨਾਨ੍ ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ ।
ਰਜਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਂ ਸਹਿਮੋ਽ਦ੍ਯ ਵਾਯੁ ਰ੍ਨਿਦਾਘਦੋਸ਼ਪ੍ਰਸਰਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਾਃ ।
ਸ੍ਥਿਤਾ ਹਿ ਯਾਤ੍ਰਾ ਵਸੁਧਾਧਿਪਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸਿਨੋ ਯਾਂਤਿ ਨਰਾਸ੍ਸ੍ਵਦੇਸ਼ਾਨ੍ ॥ 15 ॥

ਸਂਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾ ਮਾਨਸਵਾਸਲੁਬ੍ਧਾਃ ਪ੍ਰਿਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਸਂਪ੍ਰਤਿ ਚਕ੍ਰਵਾਕਾਃ ।
ਅਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਵਰ੍ਸ਼ੋਦਕਵਿਕ੍ਸ਼ਤੇਸ਼ੁ ਯਾਨਾਨਿ ਮਾਰ੍ਗੇਸ਼ੁ ਨ ਸਂਪਤਂਤਿ ॥ 16 ॥

ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਕ੍ਵਚਿਦਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਨਭਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਾਂਬੁਧਰਂ ਵਿਭਾਤਿ ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪਰ੍ਵਤਸਨ੍ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਰੂਪਂ ਯਥਾ ਸ਼ਾਂਤਮਹਾਰ੍ਣਵਸ੍ਯ ॥ 17 ॥

ਵ੍ਯਾਮਿਸ਼੍ਰਿਤਂ ਸਾਰ੍ਜਕਦਂਬਪੁਸ਼੍ਪੈ ਰ੍ਨਵਂ ਜਲਂ ਪਰ੍ਵਤਧਾਤੁਤਾਮ੍ਰਮ੍ ।
ਮਯੂਰਕੇਕਾਭਿਰਨੁਪ੍ਰਯਾਤਂ ਸ਼ੈਲਾਪਗਾਸ਼੍ਸ਼ੀਘ੍ਰਤਰਂ ਵਹਂਤਿ ॥ 18 ॥

ਰਸਾਕੁਲਂ ਸ਼ਟ੍ਪਦਸਨ੍ਨਿਕਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਭੁਜ੍ਯਤੇ ਜਂਬੁਫਲਂ ਪ੍ਰਕਾਮਮ੍ ।
ਅਨੇਕਵਰ੍ਣਂ ਪਵਨਾਵਧੂਤਂ ਭੂਮੌ ਪਤਤ੍ਯਾਮ੍ਰਫਲਂ ਵਿਪਕ੍ਵਮ੍ ॥ 19 ॥

ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪਤਾਕਾਸ੍ਸਬਲਾਕਮਾਲਾਃ ਸ਼ੈਲੇਂਦ੍ਰਕੂਟਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਸਨ੍ਨਿਕਾਸ਼ਾਃ ।
ਗਰ੍ਜਂਤਿ ਮੇਘਾਃ ਸਮੁਦੀਰ੍ਣਨਾਦਾਃ ਮਤ੍ਤਾ ਗਜੇਂਦ੍ਰਾ ਇਵ ਸਂਯੁਗਸ੍ਥਾਃ ॥ 20 ॥

ਵਰ੍ਸ਼ੋਦਕਾਪ੍ਯਾਯਿਤਸ਼ਾਦ੍ਵਲਾਨਿ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਨ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੋਤ੍ਸਵਬਰ੍ਹਿਣਾਨਿ ।
ਵਨਾਨਿ ਨਿਰ੍ਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਲਾਹਕਾਨਿ ਪਸ਼੍ਯਾਪਰਾਹ੍ਣੇਸ਼੍ਵਧਿਕਂ ਵਿਭਾਂਤਿ ॥ 21 ॥

ਸਮੁਦ੍ਵਹਂਤ ਸ੍ਸਲਿਲਾਤਿਭਾਰਂ ਬਲਾਕਿਨੋ ਵਾਰਿਧਰਾ ਨਦਂਤਃ ।
ਮਹਤ੍ਸੁ ਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗੇਸ਼ੁ ਮਹੀਧਰਾਣਾਂ ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਯ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਯਾਂਤਿ ॥ 22 ॥

ਮੇਘਾਭਿਕਾਮਾ ਪਰਿਸਂਪਤਂਤੀ ਸਮ੍ਮੋਦਿਤਾ ਭਾਤਿ ਬਲਾਕਪਂਕ੍ਤਿਃ ।
ਵਾਤਾਵਧੂਤਾ ਵਰਪੌਂਡਰੀਕੀ ਲਂਬੇਵ ਮਾਲਾ ਰਚਿਤਾਂਬਰਸ੍ਯ ॥ 23 ॥

ਬਾਲੇਂਦ੍ਰਗੋਪਾਂਤਰਚਿਤ੍ਰਿਤੇਨ ਵਿਭਾਤਿ ਭੂਮਿਰ੍ਨਵਸ਼ਾਦ੍ਵਲੇਨ ।
ਗਾਤ੍ਰਾਨੁਪ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਤੇਨ ਸ਼ੁਕਪ੍ਰਭੇਣ ਨਾਰੀਵ ਲਾਕ੍ਸ਼ੋਕ੍ਸ਼ਿਤਕਂਬਲੇਨ ॥ 24 ॥

ਨਿਦ੍ਰਾ ਸ਼ਨੈਃ ਕੇਸ਼ਵਮਭ੍ਯੁਪੈਤਿ ਦ੍ਰੁਤਂ ਨਦੀ ਸਾਗਰਮਭ੍ਯੁਪੈਤਿ ।
ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਬਲਾਕਾ ਘਨਮਭ੍ਯੁਪੈਤਿ ਕਾਂਤਾ ਸਕਾਮਾ ਪ੍ਰਿਯਮਭ੍ਯੁਪੈਤਿ ॥ 25 ॥

ਜਾਤਾ ਵਨਾਂਤਾਸ਼੍ਸ਼ਿਖਿਸਂਪ੍ਰਨ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾ ਜਾਤਾਃ ਕਦਂਬਾਃ ਸਕਦਂਬਸ਼ਾਖਾਃ ।
ਜਾਤਾ ਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਾ ਗੋਸ਼ੁ ਸਮਾਨਕਾਮਾ ਜਾਤਾ ਮਹੀ ਸਸ੍ਯਵਨਾਭਿਰਾਮਾ ॥ 26 ॥

ਵਹਂਤਿ ਵਰ੍ਸ਼ਂਤਿ ਨਦਂਤਿ ਭਾਂਤਿ ਧ੍ਯਾਯਂਤਿ ਨ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਯਂਤਿ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸਂਤਿ ।
ਨਦ੍ਯੋ ਘਨਾ ਮਤ੍ਤਗਜਾ ਵਨਾਂਤਾਃ ਪ੍ਰਿਯਾਵਿਹੀਨਾਸ਼੍ਸ਼ਿਖਿਨਃ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਃ ॥ 27 ॥

ਪ੍ਰਹਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਕੇਤਕਪੁਸ਼੍ਪਗਂਧ ਮਾਘ੍ਰਾਯ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਵਨਨਿਰ੍ਝਰੇਸ਼ੁ ।
ਪ੍ਰਪਾਤਸ਼ਬ੍ਦਾਕੁਲਿਤਾ ਗਜੇਂਦ੍ਰਾ ਸ੍ਸਾਰ੍ਧਂ ਮਯੂਰੈ ਸ੍ਸਮਦਾ ਨਦਂਤਿ ॥ 28 ॥

ਧਾਰਾਨਿਪਾਤੈਰਭਿਹਨ੍ਯਮਾਨਾਃ ਕਦਂਬਸ਼ਾਖਾਸੁ ਵਿਲਂਬਮਾਨਾਃ ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਜਿਤਂ ਪੁਸ਼੍ਪਰਸਾਵਗਾਢਂ ਸ਼ਨੈਰ੍ਮਦਂ ਸ਼ਟ੍ਚਰਣਾਸ੍ਤ੍ਯਜਂਤਿ ॥ 29 ॥

ਅਂਗਾਰਚੂਰ੍ਣੋਤ੍ਕਰਸਨ੍ਨਿਕਾਸ਼ੈਃ ਫਲੈਸ੍ਸੁਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਰਸੈਸ੍ਸਮ੍ਰੁਰੁਇਦ੍ਧੈਃ ।
ਜਂਬੂਦ੍ਰੁਮਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਿਭਾਂਤਿ ਸ਼ਾਖਾਃ ਨਿਲੀਯਮਾਨਾ ਇਵ ਸ਼ਟ੍ਪਦੌਘੈਃ ॥ 30 ॥

ਤਟਿਤ੍ਪਤਾਕਾਭਿਰਲਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਨਾ ਮੁਦੀਰ੍ਣਗਂਭੀਰਮਹਾਰਵਾਣਾਮ੍ ।
ਵਿਭਾਂਤਿ ਰੂਪਾਣਿ ਬਲਾਹਕਾਨਾਂ ਰਣੋਦ੍ਯਤਾਨਾਮਿਵ ਵਾਨਰਣਾਨਾਮ੍ ॥ 31 ॥

ਮਾਰ੍ਗਾਨੁਗਸ਼੍ਸ਼ੈਲਵਨਾਨੁਸਾਰੀ ਸਂਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਮੇਘਰਵਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ।
ਯੁਦ੍ਧਾਭਿਕਾਮਃ ਪ੍ਰਤਿਨਾਦਸ਼ਂਕੀ ਮਤ੍ਤੋ ਗਜੇਂਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਿਸਨ੍ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਃ ॥ 32 ॥

ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪ੍ਰਗੀਤਾ ਇਵ ਸ਼ਟ੍ਪਦੌਘੈਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪ੍ਰਨ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾ ਇਵ ਨੀਲਕਂਠੈਃ ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾ ਇਵ ਵਾਰਣੇਂਦ੍ਰੈ ਰ੍ਵਿਭਾਂਤ੍ਯਨੇਕਾਸ਼੍ਰਯਿਣੋ ਵਨਾਂਤਾਃ ॥ 33 ॥

ਕਦਂਬਸਰ੍ਜਾਰ੍ਜੁਨਕਂਦਲਾਢ੍ਯਾ ਵਨਾਂਤਭੂਮਿਰ੍ਨਵਵਾਰਿਪੂਰ੍ਣਾ ।
ਮਯੂਰਮਤ੍ਤਾਭਿਰੁਤਪ੍ਰਨ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੈ ਰਾਪਾਨਭੂਮਿਪ੍ਰਤਿਮਾ ਵਿਭਾਤਿ ॥ 34 ॥

ਮੁਕ੍ਤਾਸਕਾਸ਼ਂ ਸਲਿਲਂ ਪਤਦ੍ਵੈ ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਂ ਪਤ੍ਰਪੁਟੇਸ਼ੁ ਲਗ੍ਨਮ੍ ।
ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਵਿਵਰ੍ਣਚ੍ਛਦਨਾ ਵਿਹਂਗਾ ਸ੍ਸੁਰੇਂਦ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਤ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਿਤਾਃ ਪਿਬਂਤਿ ॥ 35 ॥

ਸ਼ਟ੍ਪਾਦਤਂਤ੍ਰੀਮਧੁਰਾਭਿਧਾਨਂ ਪ੍ਲਵਂਗਮੋਦੀਰਿਤਕਂਠਤਾਲਮ੍ ।
ਆਵਿਸ਼੍ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਂ ਮੇਘਮ੍ਰੁਰੁਇਦਂਗਨਾਦੈ ਰ੍ਵਨੇਸ਼ੁ ਸਂਗੀਤਮਿਵ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਮ੍ ॥ 36 ॥

ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪ੍ਰਨ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤੈਃ ਕ੍ਵਚਿਦੁਨ੍ਨਦਦ੍ਭਿਃ ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਵ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਰਨਿਸ਼ਣ੍ਣਕਾਯੈਃ ।
ਵ੍ਯਾਲਂਬਬਰ੍ਹਾਭਰਣੈਰ੍ਮਯੂਰੈ ਰ੍ਵਨੇਸ਼ੁ ਸਂਗੀਤਮਿਵ ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਮ੍ ॥ 37 ॥

ਸ੍ਵਨੈਰ੍ਘਨਾਨਾਂ ਪ੍ਲਵਗਾਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਃ ਵਿਹਾਯ ਨਿਦ੍ਰਾਂ ਚਿਰਸਨ੍ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਮ੍ ।
ਅਨੇਕਰੂਪਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਿਵਰ੍ਣਨਾਦਾਃ ਨਵਾਂਬੁਧਾਰਾਭਿਹਤਾ ਨਦਂਤਿ ॥ 38 ॥

ਨਦ੍ਯਸ੍ਸਮੁਦ੍ਵਾਹਿਤਚਕ੍ਰਵਾਕਾ ਸ੍ਤਟਾਨਿ ਸ਼ੀਰ੍ਣਾਨ੍ਯਪਵਾਹਯਿਤ੍ਵਾ ।
ਦ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤਾ ਨਵਪ੍ਰਾਭ੍ਰੁਰੁਇਤਪੂਰ੍ਣਭੋਗਾਃ ਦ੍ਰੁਤਂ ਸ੍ਵਭਰ੍ਤਾਰਮੁਪੋਪਯਾਂਤਿ ॥ 39 ॥

ਨੀਲੇਸ਼ੁ ਨੀਲਾਃ ਪ੍ਰਵਿਭਾਂਤਿ ਸਕ੍ਤਾਃ ਮੇਘੇਸ਼ੁ ਮੇਘਾ ਨਵਵਾਰਿਪੂਰ੍ਣਾਃ ।
ਦਵਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧੇਸ਼ੁ ਦਵਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਾ ਸ਼੍ਸ਼ੈਲੇਸ਼ੁ ਸ਼ੈਲਾ ਇਵ ਬਦ੍ਧਮੂਲਾਃ ॥ 40 ॥

ਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਸਨ੍ਨਾਦਿਤਬਰ੍ਹਿਣਾਨਿ ਸਸ਼ਕ੍ਰਗੋਪਾਕੁਲਸ਼ਾਦ੍ਵਲਾਨਿ ।
ਚਰਂਤਿ ਨੀਪਾਰ੍ਜੁਨਵਾਸਿਤਾਨਿ ਗਜਾਸ੍ਸੁਰਮ੍ਯਾਣਿ ਵਨਾਂਤਰਾਣਿ ॥ 41 ॥

ਨਵਾਂਬੁਧਾਰਾਹਤਕੇਸਰਾਣਿ ਦ੍ਰੁਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਰੋਰੁਹਾਣਿ ।
ਕਦਂਬਪੁਸ਼੍ਪਾਣਿ ਸਕੇਸਰਾਣਿ ਨਵਾਨਿ ਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾ ਭ੍ਰਮਰਾਃ ਪਤਂਤਿਃ ॥ 42 ॥

ਮਤ੍ਤਾ ਗਜੇਂਦ੍ਰਾ ਮੁਦਿਤਾ ਗਵੇਂਦ੍ਰਾ ਵਨੇਸ਼ੁ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਤਰਾ ਮ੍ਰੁਰੁਇਗੇਂਦ੍ਰਾ ।
ਰਮ੍ਯਾ ਨਗੇਂਦ੍ਰਾ ਨਿਭ੍ਰੁਰੁਇਤਾ ਨਰੇਂਦ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਕ੍ਰੀਡਿਤੋ ਵਾਰਿਧਰੈਸ੍ਸੁਰੇਂਦ੍ਰਃ ॥ 43 ॥

ਮੇਘਾਸ੍ਸਮੁਦ੍ਧੂਤਸਮੁਦ੍ਰਨਾਦਾਃ ਮਹਾਜਲੌਘੈਰ੍ਗਗਨਾਵਲਂਬਾਃ ।
ਨਦੀਸ੍ਤਟਾਕਾਨਿ ਸਰਾਂਸਿ ਵਾਪੀ ਰ੍ਮਹੀਂ ਚ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਸ੍ਨਾਮਪਵਾਹਯਂਤਿ ॥ 44 ॥

ਵਰ੍ਸ਼ਪ੍ਰਵੇਗਾ ਵਿਪੁਲਾਃ ਪਤਂਤਿ ਪ੍ਰਵਾਂਤਿ ਵਾਤਾਸ੍ਸਮੁਦੀਰ੍ਣਘੋਸ਼ਾਃ ।
ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਟਕੂਲਾਃ ਪ੍ਰਵਹਂਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਦ੍ਯੋਜਲੈਰ੍ਵਿਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਮਾਰ੍ਗਾਃ ॥ 45 ॥

ਨਰੈਰ੍ਨਰੇਂਦ੍ਰਾ ਇਵ ਪਰ੍ਵਤੇਂਦ੍ਰਾ ਸ੍ਸੁਰੇਂਦ੍ਰਦਤ੍ਤੈਃ ਪਵਨੋਪਨੀਤੈਃ ।
ਘਨਾਂਬੁਕੁਂਭੈਰਭਿਸ਼ਿਚ੍ਯਮਾਨਾ ਰੂਪਂ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਸ੍ਵਾਮਿਵ ਦਰ੍ਸ਼ਯਂਤਿ ॥ 46 ॥

ਘਨੋਪਗੂਢਂ ਗਗਨਂ ਸਤਾਰਂ ਨ ਭਾਸ੍ਕਰੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਭ੍ਯੁਪੈਤਿ ।
ਨਵੈਰ੍ਜਲੌਘੈਰ੍ਧਰਣੀ ਵਿਸ੍ਰੁਰੁਇਪ੍ਤਾ ਤਮੋ ਵਿਲਿਪ੍ਤਾ ਨ ਦਿਸ਼ਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਃ ॥ 47 ॥

ਮਹਾਂਤਿ ਕੂਟਾਨਿ ਮਹੀਧਰਾਣਾਂ ਧਾਰਾਭਿਧੌਤਾਨ੍ਯਧਿਕਂ ਵਿਭਾਂਤਿ ।
ਮਹਾਪ੍ਰਮਾਣੈਰ੍ਵਿਪੁਲੈਃ ਪ੍ਰਪਾਤੈ ਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਕਲਾਪੈਰਿਵ ਲਂਬਮਾਨੈਃ ॥ 48 ॥

ਸ਼ੈਲੋਪਲਪ੍ਰਸ੍ਖਲਮਾਨਵੇਗਾ ਸ਼੍ਸ਼ੈਲੋਤ੍ਤਮਾਨਾਂ ਵਿਪੁਲਾਃ ਪ੍ਰਪਾਤਾਃ ।
ਗੁਹਾਸੁ ਸਨ੍ਨਾਦਿਤਬਰ੍ਹਿਣਾਸੁ ਹਾਰਾ ਵਿਕੀਰ੍ਯਂਤ ਇਵਾਵਭਾਂਤਿ ॥ 49 ॥

ਸ਼ੀਘ੍ਰਪ੍ਰਵੇਗਾ ਵਿਪੁਲਾਃ ਪ੍ਰਪਾਤਾਃ ਨਿਰ੍ਧੌਤਸ਼੍ਰੁਰੁਇਂਗੋਪਤਲਾ ਗਿਰੀਣਾਮ੍ ।
ਮੁਕ੍ਤਾਕਲਾਪਪ੍ਰਤਿਮਾਃ ਪਤਂਤੋ ਮਹਾਗੁਹੋਤ੍ਸਂਗਤਲੈਰ੍ਧ੍ਰਿਯਂਤੇ ॥ 50 ॥

ਸੁਰਤਾਮਰ੍ਦਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਸ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਤ੍ਰੀਹਾਰਮੌਕ੍ਤਿਕਾਃ ।
ਪਤਂਤਿ ਚਾਤੁਲਾ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਤੋਯਧਾਰਾਸ੍ਸਮਂਤਤਃ ॥ 51 ॥

ਨਿਲੀਯਮਾਨੈਰ੍ਵਿਹਗੈਰ੍ਨਿਮੀਲਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਪਂਕਜੈਃ ।
ਵਿਕਸਂਤ੍ਯਾ ਚ ਮਾਲਤ੍ਯਾ ਗਤੋ਽ਸ੍ਤਂ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਰਵਿਃ ॥ 52 ॥

ਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾ ਯਾਤ੍ਰਾ ਨਰੇਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸੇਨਾ ਪ੍ਰਤਿਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ।
ਵੈਰਾਣਿ ਚੈਵ ਮਾਰ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਸਲਿਲੇਨ ਸਮੀਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ॥ 53 ॥

ਮਾਸਿ ਪ੍ਰੋਸ਼੍ਠਪਦੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍ ।
ਅਯਮਧ੍ਯਾਯਸਮਯਸ੍ਸਾਮਗਾਨਾਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 54 ॥

ਨਿਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਕਰ੍ਮਾਯਤਨੋ ਨੂਨਂ ਸਂਚਿਤਸਂਚਯਃ ।
ਆਸ਼ਾਢੀਮਭ੍ਯੁਪਗਤੋ ਭਰਤਃ ਕੋਸਲਾਧਿਪਃ ॥ 55 ॥

ਨੂਨਮਾਪੂਰ੍ਯਮਾਣਾਯਾਸ੍ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾ ਵਰ੍ਧਤੇ ਰਯਃ ।
ਮਾਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਮਾਯਾਂਤਮਯੋਧ੍ਯਾਯਾ ਇਵ ਸ੍ਵਨਃ ॥ 56 ॥

ਇਮਾਸ੍ਫੀਤਗੁਣਾ ਵਰ੍ਸ਼ਾਸ੍ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਸੁਖਮਸ਼੍ਨੁਤੇ ।
ਵਿਜਿਤਾਰਿਃ ਸਦਾਰਸ਼੍ਚ ਰਾਜ੍ਯੇ ਮਹਤਿ ਚ ਸ੍ਥਿਤਃ ॥ 57 ॥

ਅਹਂ ਤੁ ਹ੍ਰੁਰੁਇਤਦਾਰਸ਼੍ਚ ਰਾਜ੍ਯਾਚ੍ਯ ਮਹਤਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਃ ।
ਨਦੀਕੂਲਮਿਵ ਕ੍ਲਿਨ੍ਨਮਵਸੀਦਾਮਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥ 58 ॥

ਸ਼ੋਕਸ਼੍ਚ ਮਮ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੋ ਵਰ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਦੁਰ੍ਗਮਾਃ ।
ਰਾਵਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਨ੍ ਸ਼ਤ੍ਰੁਰਪਾਰਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮੇ ॥ 59 ॥

ਅਯਾਤ੍ਰਾਂ ਚੈਵ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵੇਮਾਂ ਮਾਰ੍ਗਾਂਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰੁਰੁਇਸ਼ਦੁਰ੍ਗਮਾਨ੍ ।
ਪ੍ਰਣਤੇ ਚੈਵ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇ ਨ ਮਯਾ ਕਿਂਚਿਦੀਰਿਤਮ੍ ॥ 60 ॥

ਅਪਿ ਚਾਤਿਪਰਿਕ੍ਲਿਸ਼੍ਟਂ ਚਿਰਾਦ੍ਦਾਰੈਸ੍ਸਮਾਗਤਮ੍ ।
ਆਤ੍ਮਕਾਰ੍ਯਗਰੀਯਸ੍ਤ੍ਵਾਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਨੇਚ੍ਛਾਮਿ ਵਾਨਰਮ੍ ॥ 61 ॥

ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹਿ ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਯ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕਾਲਮੁਪਾਗਤਮ੍ ।
ਉਪਕਾਰਂ ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵੇਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥ 62 ॥

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਲਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ੋ਽ਹਂ ਸ੍ਥਿਤੋ਽ਸ੍ਮਿ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣ ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਨਦੀਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਸਾਦਮਮਨੁਪਾਲਯਨ੍ ॥ 63 ॥

ਉਪਕਾਰੇਣ ਵੀਰਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤੀਕਾਰੇਣ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ।
ਅਕ੍ਰੁਰੁਇਤਜ੍ਞੋ਽ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤੋ ਹਂਤਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਤਾਂ ਮਨਃ ॥ 64 ॥

ਅਥੈਵਮੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਣਿਧਾਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਂਜਲਿਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪੂਜ੍ਯ ਭਾਸ਼ਿਤਮ੍ ।
ਉਵਾਚ ਰਾਮਂ ਸ੍ਵਭਿਰਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯਂਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ 65 ॥

ਯਥੋਕ੍ਤਮੇਤਤ੍ਤਵ ਸਰ੍ਵਮੀਪ੍ਸਿਤਂ ਨਰੇਂਦ੍ਰ ਕਰ੍ਤਾ ਨਚਿਰਾਦ੍ਧਰੀਸ਼੍ਵਰਃ ।
ਸ਼ਰਤ੍ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਮਤਾਮਿਮਂ ਭਵਾਨ੍ ਜਲਪ੍ਰਪਾਤਂ ਰਿਪੁਨਿਗ੍ਰਹੇ ਧ੍ਰੁਰੁਇਤਃ ॥ 66 ॥

ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਕਿਸ਼੍ਕਿਂਧਾਕਾਂਡੇ ਅਸ਼੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥




Browse Related Categories: