ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಸ ತದಾ ವಾಲಿನಂ ಹತ್ವಾ ಸುಗ್ರೀವಮಭಿಷಿಚ್ಯ ಚ ।
ವಸನ್ಮಾಲ್ಯವತಃ ಪೃಷ್ಠೇ ರಾಮೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 1 ॥
ಅಯಂ ಸ ಕಾಲಸ್ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಸ್ಸಮಯೋಽದ್ಯ ಜಲಾಗಮಃ ।
ಸಮ್ಪಶ್ಯ ತ್ವಂ ನಭೋ ಮೇಘೈಸ್ಸಂವೃತಂ ಗಿರಿಸನ್ನಿಭೈಃ ॥ 2 ॥
ನವಮಾಸಧೃತಂ ಗರ್ಭಂ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ಗಭಸ್ತಿಭಿಃ ।
ಪೀತ್ವಾ ರಸಂ ಸಮುದ್ರಾಣಾಂ ದ್ಯೌಃ ಪ್ರಸೂತೇ ರಸಾಯನಮ್ ॥ 3 ॥
ಶಕ್ಯಮಮ್ಬರಮಾರುಹ್ಯ ಮೇಘಸೋಪಾನಪಙ್ಕ್ತಿಭಿಃ ।
ಕುಟಜಾರ್ಜುನಮಾಲಾಭಿರಲಙ್ಕರ್ತುಂ ದಿವಾಕರಮ್ ॥ 4 ॥
ಸನ್ಧ್ಯಾರಾಗೋತ್ಥಿತೈಸ್ತಾಮ್ರೈರನ್ತೇಷ್ವಧಿಕ ಪಾಣ್ಡರೈಃ ।
ಸ್ನಿಗ್ಧೈರಭ್ರಪಟಚ್ಛೇದೈರ್ಬದ್ಧವ್ರಣಮಿವಾಮ್ಬರಮ್ ॥ 5 ॥
ಮನ್ದಮಾರುತ ನಿಶ್ವಾಸಂ ಸನ್ಧ್ಯಾಚನ್ದನರಞ್ಜಿತಮ್ ।
ಆಪಾಣ್ಡುಜಲದಂ ಭಾತಿ ಕಾಮಾತುರಮಿವಾಮ್ಬರಮ್ ॥ 6 ॥
ಏಷಾ ಘರ್ಮಪರಿಕ್ಲಿಷ್ಟಾ ನವವಾರಿಪರಿಪ್ಲುತಾ ।
ಸೀತೇವ ಶೋಕಸನ್ತಪ್ತಾ ಮಹೀ ಬಾಷ್ಪಂ ವಿಮುಞ್ಚತಿ ॥ 7 ॥
ಮೇಘೋದರವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಾಃ ಕಹ್ಲಾರಸುಖಶೀತಲಾಃ ।
ಶಕ್ಯಮಞ್ಜಲಿಭಿಃ ಪಾತುಂ ವಾತಾಃ ಕೇತಕಿಗನ್ಧಿನಃ ॥ 8 ॥
ಏಷ ಫುಲ್ಲಾರ್ಜುನಶ್ಶೈಲಃ ಕೇತಕೈರಧಿವಾಸಿತಃ ।
ಸುಗ್ರೀವ ಇವ ಶಾನ್ತಾರಿರ್ಧಾರಾಭಿರಭಿಷಿಚ್ಯತೇ ॥ 9 ॥
ಮೇಘಕೃಷ್ಣಾಜಿನಧರಾಃ ಧಾರಾಯಜ್ಞೋಪವೀತಿನಃ ।
ಮಾರುತಾಪೂರಿತಗುಹಾಃ ಪ್ರಾಧೀತಾ ಇವ ಪರ್ವತಾಃ ॥ 10 ॥
ಕಶಾಭಿರಿವ ಹೈಮೀಭಿರ್ವಿದ್ಯುದ್ಭಿರಿವತಾಡಿತಮ್ ।
ಅನ್ತಸ್ತ್ಸತನಿರ್ಘೋಷಂ ಸವೇದನಮಿವಾಮ್ಬರಮ್ ॥ 11 ॥
ನೀಲಮೇಘಾಶ್ರಿತಾ ವಿದ್ಯುತ್ಸ್ಫುರನ್ತೀ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮಾ ।
ಸ್ಫುರನ್ತೀ ರಾವಣಸ್ಯಾಙ್ಕೇ ವೈದೇಹೀವ ತಪಸ್ವಿನೀ ॥ 12 ॥
ಇಮಾಸ್ತಾ ಮನ್ಮಥವತಾಂ ಹಿತಾಃ ಪ್ರತಿಹತಾ ದಿಶಃ ।
ಅನುಲಿಪ್ತಾ ಇವ ಘನೈರ್ನಷ್ಟಗ್ರಹನಿಶಾಕರಾಃ ॥ 13 ॥
ಚಿದ್ಬಾಷ್ಪಾಭಿಸಂರುದ್ಧಾನ್ ವರ್ಷಾಗಮಸಮುತ್ಸುಕಾನ್ ।
ಕುಟಜಾನ್ಪಶ್ಯ ಸೌಮಿತ್ರೇ ಪುಷ್ಪಿತಾನ್ಗಿರಿಸಾನುಷು ॥ 14 ॥
ಮಮ ಶೋಕಾಭಿಭೂತಸ್ಯ ಕಾಮಸನ್ದೀಪನಾನ್ ಸ್ಥಿತಾನ್ ।
ರಜಃ ಪ್ರಶಾನ್ತಂ ಸಹಿಮೋಽದ್ಯ ವಾಯು ರ್ನಿದಾಘದೋಷಪ್ರಸರಾಃ ಪ್ರಶಾನ್ತಾಃ ।
ಸ್ಥಿತಾ ಹಿ ಯಾತ್ರಾ ವಸುಧಾಧಿಪಾನಾಂ ಪ್ರವಾಸಿನೋ ಯಾನ್ತಿ ನರಾಸ್ಸ್ವದೇಶಾನ್ ॥ 15 ॥
ಸಮ್ಪ್ರಸ್ಥಿತಾ ಮಾನಸವಾಸಲುಬ್ಧಾಃ ಪ್ರಿಯಾನ್ವಿತಾಃ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ಚಕ್ರವಾಕಾಃ ।
ಅಭೀಕ್ಷ್ಣವರ್ಷೋದಕವಿಕ್ಷತೇಷು ಯಾನಾನಿ ಮಾರ್ಗೇಷು ನ ಸಮ್ಪತನ್ತಿ ॥ 16 ॥
ಕ್ವಚಿತ್ಪ್ರಕಾಶಂ ಕ್ವಚಿದಪ್ರಕಾಶಂ ನಭಃ ಪ್ರಕೀರ್ಣಾಮ್ಬುಧರಂ ವಿಭಾತಿ ।
ಕ್ವಚಿತ್ಕ್ವಚಿತ್ಪರ್ವತಸನ್ನಿರುದ್ಧಂ ರೂಪಂ ಯಥಾ ಶಾನ್ತಮಹಾರ್ಣವಸ್ಯ ॥ 17 ॥
ವ್ಯಾಮಿಶ್ರಿತಂ ಸಾರ್ಜಕದಮ್ಬಪುಷ್ಪೈ ರ್ನವಂ ಜಲಂ ಪರ್ವತಧಾತುತಾಮ್ರಮ್ ।
ಮಯೂರಕೇಕಾಭಿರನುಪ್ರಯಾತಂ ಶೈಲಾಪಗಾಶ್ಶೀಘ್ರತರಂ ವಹನ್ತಿ ॥ 18 ॥
ರಸಾಕುಲಂ ಷಟ್ಪದಸನ್ನಿಕಾಶಂ ಪ್ರಭುಜ್ಯತೇ ಜಮ್ಬುಫಲಂ ಪ್ರಕಾಮಮ್ ।
ಅನೇಕವರ್ಣಂ ಪವನಾವಧೂತಂ ಭೂಮೌ ಪತತ್ಯಾಮ್ರಫಲಂ ವಿಪಕ್ವಮ್ ॥ 19 ॥
ವಿದ್ಯುತ್ಪತಾಕಾಸ್ಸಬಲಾಕಮಾಲಾಃ ಶೈಲೇನ್ದ್ರಕೂಟಾಕೃತಿಸನ್ನಿಕಾಶಾಃ ।
ಗರ್ಜನ್ತಿ ಮೇಘಾಃ ಸಮುದೀರ್ಣನಾದಾಃ ಮತ್ತಾ ಗಜೇನ್ದ್ರಾ ಇವ ಸಂಯುಗಸ್ಥಾಃ ॥ 20 ॥
ವರ್ಷೋದಕಾಪ್ಯಾಯಿತಶಾದ್ವಲಾನಿ ಪ್ರವೃತ್ತನೃತ್ತೋತ್ಸವಬರ್ಹಿಣಾನಿ ।
ವನಾನಿ ನಿರ್ವೃಷ್ಟವಲಾಹಕಾನಿ ಪಶ್ಯಾಪರಾಹ್ಣೇಷ್ವಧಿಕಂ ವಿಭಾನ್ತಿ ॥ 21 ॥
ಸಮುದ್ವಹನ್ತ ಸ್ಸಲಿಲಾತಿಭಾರಂ ಬಲಾಕಿನೋ ವಾರಿಧರಾ ನದನ್ತಃ ।
ಮಹತ್ಸು ಶೃಙ್ಗೇಷು ಮಹೀಧರಾಣಾಂ ವಿಶ್ರಮ್ಯ ವಿಶ್ರಮ್ಯ ಪುನಃ ಪ್ರಯಾನ್ತಿ ॥ 22 ॥
ಮೇಘಾಭಿಕಾಮಾ ಪರಿಸಮ್ಪತನ್ತೀ ಸಮ್ಮೋದಿತಾ ಭಾತಿ ಬಲಾಕಪಙ್ಕ್ತಿಃ ।
ವಾತಾವಧೂತಾ ವರಪೌಣ್ಡರೀಕೀ ಲಮ್ಬೇವ ಮಾಲಾ ರಚಿತಾಮ್ಬರಸ್ಯ ॥ 23 ॥
ಬಾಲೇನ್ದ್ರಗೋಪಾನ್ತರಚಿತ್ರಿತೇನ ವಿಭಾತಿ ಭೂಮಿರ್ನವಶಾದ್ವಲೇನ ।
ಗಾತ್ರಾನುಪೃಕ್ತೇನ ಶುಕಪ್ರಭೇಣ ನಾರೀವ ಲಾಕ್ಷೋಕ್ಷಿತಕಮ್ಬಲೇನ ॥ 24 ॥
ನಿದ್ರಾ ಶನೈಃ ಕೇಶವಮಭ್ಯುಪೈತಿ ದ್ರುತಂ ನದೀ ಸಾಗರಮಭ್ಯುಪೈತಿ ।
ಹೃಷ್ಟಾ ಬಲಾಕಾ ಘನಮಭ್ಯುಪೈತಿ ಕಾನ್ತಾ ಸಕಾಮಾ ಪ್ರಿಯಮಭ್ಯುಪೈತಿ ॥ 25 ॥
ಜಾತಾ ವನಾನ್ತಾಶ್ಶಿಖಿಸಮ್ಪ್ರನೃತ್ತಾ ಜಾತಾಃ ಕದಮ್ಬಾಃ ಸಕದಮ್ಬಶಾಖಾಃ ।
ಜಾತಾ ವೃಷಾ ಗೋಷು ಸಮಾನಕಾಮಾ ಜಾತಾ ಮಹೀ ಸಸ್ಯವನಾಭಿರಾಮಾ ॥ 26 ॥
ವಹನ್ತಿ ವರ್ಷನ್ತಿ ನದನ್ತಿ ಭಾನ್ತಿ ಧ್ಯಾಯನ್ತಿ ನೃತ್ಯನ್ತಿ ಸಮಾಶ್ವಸನ್ತಿ ।
ನದ್ಯೋ ಘನಾ ಮತ್ತಗಜಾ ವನಾನ್ತಾಃ ಪ್ರಿಯಾವಿಹೀನಾಶ್ಶಿಖಿನಃ ಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ ॥ 27 ॥
ಪ್ರಹರ್ಷಿತಾಃ ಕೇತಕಪುಷ್ಪಗನ್ಧ ಮಾಘ್ರಾಯ ಹೃಷ್ಟಾ ವನನಿರ್ಝರೇಷು ।
ಪ್ರಪಾತಶಬ್ದಾಕುಲಿತಾ ಗಜೇನ್ದ್ರಾ ಸ್ಸಾರ್ಧಂ ಮಯೂರೈ ಸ್ಸಮದಾ ನದನ್ತಿ ॥ 28 ॥
ಧಾರಾನಿಪಾತೈರಭಿಹನ್ಯಮಾನಾಃ ಕದಮ್ಬಶಾಖಾಸು ವಿಲಮ್ಬಮಾನಾಃ ।
ಕ್ಷಣಾರ್ಜಿತಂ ಪುಷ್ಪರಸಾವಗಾಢಂ ಶನೈರ್ಮದಂ ಷಟ್ಚರಣಾಸ್ತ್ಯಜನ್ತಿ ॥ 29 ॥
ಅಙ್ಗಾರಚೂರ್ಣೋತ್ಕರಸನ್ನಿಕಾಶೈಃ ಫಲೈಸ್ಸುಪರ್ಯಾಪ್ತರಸೈಸ್ಸಮೃದ್ಧೈಃ ।
ಜಮ್ಬೂದ್ರುಮಾಣಾಂ ಪ್ರವಿಭಾನ್ತಿ ಶಾಖಾಃ ನಿಲೀಯಮಾನಾ ಇವ ಷಟ್ಪದೌಘೈಃ ॥ 30 ॥
ತಟಿತ್ಪತಾಕಾಭಿರಲಙ್ಕೃತಾನಾ ಮುದೀರ್ಣಗಮ್ಭೀರಮಹಾರವಾಣಾಮ್ ।
ವಿಭಾನ್ತಿ ರೂಪಾಣಿ ಬಲಾಹಕಾನಾಂ ರಣೋದ್ಯತಾನಾಮಿವ ವಾನರಣಾನಾಮ್ ॥ 31 ॥
ಮಾರ್ಗಾನುಗಶ್ಶೈಲವನಾನುಸಾರೀ ಸಮ್ಪ್ರಸ್ಥಿತೋ ಮೇಘರವಂ ನಿಶಮ್ಯ ।
ಯುದ್ಧಾಭಿಕಾಮಃ ಪ್ರತಿನಾದಶಙ್ಕೀ ಮತ್ತೋ ಗಜೇನ್ದ್ರಃ ಪ್ರತಿಸನ್ನಿವೃತ್ತಃ ॥ 32 ॥
ಕ್ವಚಿತ್ಪ್ರಗೀತಾ ಇವ ಷಟ್ಪದೌಘೈಃ ಕ್ವಚಿತ್ಪ್ರನೃತ್ತಾ ಇವ ನೀಲಕಣ್ಠೈಃ ।
ಕ್ವಚಿತ್ಪ್ರಮತ್ತಾ ಇವ ವಾರಣೇನ್ದ್ರೈ ರ್ವಿಭಾನ್ತ್ಯನೇಕಾಶ್ರಯಿಣೋ ವನಾನ್ತಾಃ ॥ 33 ॥
ಕದಮ್ಬಸರ್ಜಾರ್ಜುನಕನ್ದಲಾಢ್ಯಾ ವನಾನ್ತಭೂಮಿರ್ನವವಾರಿಪೂರ್ಣಾ ।
ಮಯೂರಮತ್ತಾಭಿರುತಪ್ರನೃತ್ತೈ ರಾಪಾನಭೂಮಿಪ್ರತಿಮಾ ವಿಭಾತಿ ॥ 34 ॥
ಮುಕ್ತಾಸಕಾಶಂ ಸಲಿಲಂ ಪತದ್ವೈ ಸುನಿರ್ಮಲಂ ಪತ್ರಪುಟೇಷು ಲಗ್ನಮ್ ।
ಹೃಷ್ಟಾ ವಿವರ್ಣಚ್ಛದನಾ ವಿಹಙ್ಗಾ ಸ್ಸುರೇನ್ದ್ರದತ್ತಂ ತೃಷಿತಾಃ ಪಿಬನ್ತಿ ॥ 35 ॥
ಷಟ್ಪಾದತನ್ತ್ರೀಮಧುರಾಭಿಧಾನಂ ಪ್ಲವಙ್ಗಮೋದೀರಿತಕಣ್ಠತಾಲಮ್ ।
ಆವಿಷ್ಕೃತಂ ಮೇಘಮೃದಙ್ಗನಾದೈ ರ್ವನೇಷು ಸಙ್ಗೀತಮಿವ ಪ್ರವೃತ್ತಮ್ ॥ 36 ॥
ಕ್ವಚಿತ್ಪ್ರನೃತ್ತೈಃ ಕ್ವಚಿದುನ್ನದದ್ಭಿಃ ಕ್ವಚಿಚ್ಚ ವೃಕ್ಷಾಗ್ರನಿಷಣ್ಣಕಾಯೈಃ ।
ವ್ಯಾಲಮ್ಬಬರ್ಹಾಭರಣೈರ್ಮಯೂರೈ ರ್ವನೇಷು ಸಙ್ಗೀತಮಿವ ಪ್ರವೃತ್ತಮ್ ॥ 37 ॥
ಸ್ವನೈರ್ಘನಾನಾಂ ಪ್ಲವಗಾಃ ಪ್ರಬುದ್ಧಾಃ ವಿಹಾಯ ನಿದ್ರಾಂ ಚಿರಸನ್ನಿರುದ್ಧಾಮ್ ।
ಅನೇಕರೂಪಾಕೃತಿವರ್ಣನಾದಾಃ ನವಾಮ್ಬುಧಾರಾಭಿಹತಾ ನದನ್ತಿ ॥ 38 ॥
ನದ್ಯಸ್ಸಮುದ್ವಾಹಿತಚಕ್ರವಾಕಾ ಸ್ತಟಾನಿ ಶೀರ್ಣಾನ್ಯಪವಾಹಯಿತ್ವಾ ।
ದೃಪ್ತಾ ನವಪ್ರಾಭೃತಪೂರ್ಣಭೋಗಾಃ ದ್ರುತಂ ಸ್ವಭರ್ತಾರಮುಪೋಪಯಾನ್ತಿ ॥ 39 ॥
ನೀಲೇಷು ನೀಲಾಃ ಪ್ರವಿಭಾನ್ತಿ ಸಕ್ತಾಃ ಮೇಘೇಷು ಮೇಘಾ ನವವಾರಿಪೂರ್ಣಾಃ ।
ದವಾಗ್ನಿದಗ್ಧೇಷು ದವಾಗ್ನಿದಗ್ಧಾ ಶ್ಶೈಲೇಷು ಶೈಲಾ ಇವ ಬದ್ಧಮೂಲಾಃ ॥ 40 ॥
ಪ್ರಹೃಷ್ಟಸನ್ನಾದಿತಬರ್ಹಿಣಾನಿ ಸಶಕ್ರಗೋಪಾಕುಲಶಾದ್ವಲಾನಿ ।
ಚರನ್ತಿ ನೀಪಾರ್ಜುನವಾಸಿತಾನಿ ಗಜಾಸ್ಸುರಮ್ಯಾಣಿ ವನಾನ್ತರಾಣಿ ॥ 41 ॥
ನವಾಮ್ಬುಧಾರಾಹತಕೇಸರಾಣಿ ದ್ರುತಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಸರೋರುಹಾಣಿ ।
ಕದಮ್ಬಪುಷ್ಪಾಣಿ ಸಕೇಸರಾಣಿ ನವಾನಿ ಹೃಷ್ಟಾ ಭ್ರಮರಾಃ ಪತನ್ತಿಃ ॥ 42 ॥
ಮತ್ತಾ ಗಜೇನ್ದ್ರಾ ಮುದಿತಾ ಗವೇನ್ದ್ರಾ ವನೇಷು ವಿಶ್ರಾನ್ತತರಾ ಮೃಗೇನ್ದ್ರಾ ।
ರಮ್ಯಾ ನಗೇನ್ದ್ರಾ ನಿಭೃತಾ ನರೇನ್ದ್ರಾಃ ಪ್ರಕ್ರೀಡಿತೋ ವಾರಿಧರೈಸ್ಸುರೇನ್ದ್ರಃ ॥ 43 ॥
ಮೇಘಾಸ್ಸಮುದ್ಧೂತಸಮುದ್ರನಾದಾಃ ಮಹಾಜಲೌಘೈರ್ಗಗನಾವಲಮ್ಬಾಃ ।
ನದೀಸ್ತಟಾಕಾನಿ ಸರಾಂಸಿ ವಾಪೀ ರ್ಮಹೀಂ ಚ ಕೃತ್ಸ್ನಾಮಪವಾಹಯನ್ತಿ ॥ 44 ॥
ವರ್ಷಪ್ರವೇಗಾ ವಿಪುಲಾಃ ಪತನ್ತಿ ಪ್ರವಾನ್ತಿ ವಾತಾಸ್ಸಮುದೀರ್ಣಘೋಷಾಃ ।
ಪ್ರಣಷ್ಟಕೂಲಾಃ ಪ್ರವಹನ್ತಿ ಶೀಘ್ರಂ ನದ್ಯೋಜಲೈರ್ವಿಪ್ರತಿಪನ್ನಮಾರ್ಗಾಃ ॥ 45 ॥
ನರೈರ್ನರೇನ್ದ್ರಾ ಇವ ಪರ್ವತೇನ್ದ್ರಾ ಸ್ಸುರೇನ್ದ್ರದತ್ತೈಃ ಪವನೋಪನೀತೈಃ ।
ಘನಾಮ್ಬುಕುಮ್ಭೈರಭಿಷಿಚ್ಯಮಾನಾ ರೂಪಂ ಶ್ರಿಯಂ ಸ್ವಾಮಿವ ದರ್ಶಯನ್ತಿ ॥ 46 ॥
ಘನೋಪಗೂಢಂ ಗಗನಂ ಸತಾರಂ ನ ಭಾಸ್ಕರೋ ದರ್ಶನಮಭ್ಯುಪೈತಿ ।
ನವೈರ್ಜಲೌಘೈರ್ಧರಣೀ ವಿಸೃಪ್ತಾ ತಮೋ ವಿಲಿಪ್ತಾ ನ ದಿಶಃ ಪ್ರಕಾಶಾಃ ॥ 47 ॥
ಮಹಾನ್ತಿ ಕೂಟಾನಿ ಮಹೀಧರಾಣಾಂ ಧಾರಾಭಿಧೌತಾನ್ಯಧಿಕಂ ವಿಭಾನ್ತಿ ।
ಮಹಾಪ್ರಮಾಣೈರ್ವಿಪುಲೈಃ ಪ್ರಪಾತೈ ರ್ಮುಕ್ತಾಕಲಾಪೈರಿವ ಲಮ್ಬಮಾನೈಃ ॥ 48 ॥
ಶೈಲೋಪಲಪ್ರಸ್ಖಲಮಾನವೇಗಾ ಶ್ಶೈಲೋತ್ತಮಾನಾಂ ವಿಪುಲಾಃ ಪ್ರಪಾತಾಃ ।
ಗುಹಾಸು ಸನ್ನಾದಿತಬರ್ಹಿಣಾಸು ಹಾರಾ ವಿಕೀರ್ಯನ್ತ ಇವಾವಭಾನ್ತಿ ॥ 49 ॥
ಶೀಘ್ರಪ್ರವೇಗಾ ವಿಪುಲಾಃ ಪ್ರಪಾತಾಃ ನಿರ್ಧೌತಶೃಙ್ಗೋಪತಲಾ ಗಿರೀಣಾಮ್ ।
ಮುಕ್ತಾಕಲಾಪಪ್ರತಿಮಾಃ ಪತನ್ತೋ ಮಹಾಗುಹೋತ್ಸಙ್ಗತಲೈರ್ಧ್ರಿಯನ್ತೇ ॥ 50 ॥
ಸುರತಾಮರ್ದವಿಚ್ಛಿನ್ನಾಸ್ಸ್ವರ್ಗಸ್ತ್ರೀಹಾರಮೌಕ್ತಿಕಾಃ ।
ಪತನ್ತಿ ಚಾತುಲಾ ದಿಕ್ಷು ತೋಯಧಾರಾಸ್ಸಮನ್ತತಃ ॥ 51 ॥
ನಿಲೀಯಮಾನೈರ್ವಿಹಗೈರ್ನಿಮೀಲದ್ಭಿಶ್ಚ ಪಙ್ಕಜೈಃ ।
ವಿಕಸನ್ತ್ಯಾ ಚ ಮಾಲತ್ಯಾ ಗತೋಽಸ್ತಂ ಜ್ಞಾಯತೇ ರವಿಃ ॥ 52 ॥
ವೃತ್ತಾ ಯಾತ್ರಾ ನರೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಸೇನಾ ಪ್ರತಿನಿವರ್ತತೇ ।
ವೈರಾಣಿ ಚೈವ ಮಾರ್ಗಾಶ್ಚ ಸಲಿಲೇನ ಸಮೀಕೃತಾಃ ॥ 53 ॥
ಮಾಸಿ ಪ್ರೋಷ್ಠಪದೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ವಿವಕ್ಷತಾಮ್ ।
ಅಯಮಧ್ಯಾಯಸಮಯಸ್ಸಾಮಗಾನಾಮುಪಸ್ಥಿತಃ ॥ 54 ॥
ನಿವೃತ್ತಕರ್ಮಾಯತನೋ ನೂನಂ ಸಞ್ಚಿತಸಞ್ಚಯಃ ।
ಆಷಾಢೀಮಭ್ಯುಪಗತೋ ಭರತಃ ಕೋಸಲಾಧಿಪಃ ॥ 55 ॥
ನೂನಮಾಪೂರ್ಯಮಾಣಾಯಾಸ್ಸರ್ವವ್ಯಾ ವರ್ಧತೇ ರಯಃ ।
ಮಾಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಸಮಾಯಾನ್ತಮಯೋಧ್ಯಾಯಾ ಇವ ಸ್ವನಃ ॥ 56 ॥
ಇಮಾಸ್ಫೀತಗುಣಾ ವರ್ಷಾಸ್ಸುಗ್ರೀವಸ್ಸುಖಮಶ್ನುತೇ ।
ವಿಜಿತಾರಿಃ ಸದಾರಶ್ಚ ರಾಜ್ಯೇ ಮಹತಿ ಚ ಸ್ಥಿತಃ ॥ 57 ॥
ಅಹಂ ತು ಹೃತದಾರಶ್ಚ ರಾಜ್ಯಾಚ್ಯ ಮಹತಶ್ಚ್ಯುತಃ ।
ನದೀಕೂಲಮಿವ ಕ್ಲಿನ್ನಮವಸೀದಾಮಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ॥ 58 ॥
ಶೋಕಶ್ಚ ಮಮ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೋ ವರ್ಷಾಶ್ಚ ಭೃಶದುರ್ಗಮಾಃ ।
ರಾವಣಶ್ಚ ಮಹಾನ್ ಶತ್ರುರಪಾರಂ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ ॥ 59 ॥
ಅಯಾತ್ರಾಂ ಚೈವ ದೃಷ್ಟ್ವೇಮಾಂ ಮಾರ್ಗಾಂಶ್ಚ ಭೃಶದುರ್ಗಮಾನ್ ।
ಪ್ರಣತೇ ಚೈವ ಸುಗ್ರೀವೇ ನ ಮಯಾ ಕಿಞ್ಚಿದೀರಿತಮ್ ॥ 60 ॥
ಅಪಿ ಚಾತಿಪರಿಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ಚಿರಾದ್ದಾರೈಸ್ಸಮಾಗತಮ್ ।
ಆತ್ಮಕಾರ್ಯಗರೀಯಸ್ತ್ವಾದ್ವಕ್ತುಂ ನೇಚ್ಛಾಮಿ ವಾನರಮ್ ॥ 61 ॥
ಸ್ವಯಮೇವ ಹಿ ವಿಶ್ರಮ್ಯ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಕಾಲಮುಪಾಗತಮ್ ।
ಉಪಕಾರಂ ಚ ಸುಗ್ರೀವೋ ವೇತ್ಸ್ಯತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ 62 ॥
ತಸ್ಮಾತ್ಕಾಲಪ್ರತೀಕ್ಷೋಽಹಂ ಸ್ಥಿತೋಽಸ್ಮಿ ಶುಭಲಕ್ಷಣ ।
ಸುಗ್ರೀವಸ್ಯ ನದೀನಾಂ ಚ ಪ್ರಸಾದಮಮನುಪಾಲಯನ್ ॥ 63 ॥
ಉಪಕಾರೇಣ ವೀರಸ್ತು ಪ್ರತೀಕಾರೇಣ ಯುಜ್ಯತೇ ।
ಅಕೃತಜ್ಞೋಽಪ್ರತಿಕೃತೋ ಹನ್ತಿ ಸತ್ತ್ವವತಾಂ ಮನಃ ॥ 64 ॥
ಅಥೈವಮುಕ್ತಃ ಪ್ರಣಿಧಾಯ ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಸ್ತತ್ಪ್ರತಿಪೂಜ್ಯ ಭಾಷಿತಮ್ ।
ಉವಾಚ ರಾಮಂ ಸ್ವಭಿರಾಮದರ್ಶನಂ ಪ್ರದರ್ಶಯನ್ದರ್ಶನಮಾತ್ಮನಶ್ಶುಭಮ್ ॥ 65 ॥
ಯಥೋಕ್ತಮೇತತ್ತವ ಸರ್ವಮೀಪ್ಸಿತಂ ನರೇನ್ದ್ರ ಕರ್ತಾ ನಚಿರಾದ್ಧರೀಶ್ವರಃ ।
ಶರತ್ಪ್ರತೀಕ್ಷಃ ಕ್ಷಮತಾಮಿಮಂ ಭವಾನ್ ಜಲಪ್ರಪಾತಂ ರಿಪುನಿಗ್ರಹೇ ಧೃತಃ ॥ 66 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
