ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತನ್ತುಶೋಕಪರಿದ್ಯೂನಂರಾಮನ್ದಶರಥಾತ್ಮಜಮ್ ।
ಉವಾಚವಚನಂಶ್ರೀಮಾನ್ ಸುಗ್ರೀವಶ್ಶೋಕನಾಶನಮ್ ॥ 1 ॥
ಕಿಂ ತ್ವಯಾ ತಪ್ಯತೇ ವೀರ ಯಥಾನ್ಯಃ ಪ್ರಾಕೃತಸ್ತಥಾ ।
ಮೈವಂ ಭೂಸ್ತ್ಯಜ ಸತಾಪಂ ಕೃತಘ್ನ ಇವ ಸೌಹೃದಮ್ ॥ 2 ॥
ಸನ್ತಾಪಸ್ಯಚತೇಸ್ಥಾನನ್ನಹಿಪಶ್ಯಾಮಿರಾಘವ ।
ಪ್ರವೃತ್ತಾವುಪಲಬ್ಧಾಯಾಞ್ಜ್ಞಾತೇಚನಿಲಯೇರಿಪೋಃ ॥ 3 ॥
ಮತಿಮಾನ್ಶಾಸ್ತ್ರವಿತ್ಪ್ರಾಜ್ಞಃಪಣ್ಡಿತಶ್ಚಾಸಿರಾಘವ ।
ತ್ಯಜೇಮಾಮ್ಪಾಪಿಕಾಮ್ಬುದ್ಧಿಙ್ಕೃತಾತ್ಮೇವಾರ್ಥದೂಷಣೀಮ್ ॥ 4 ॥
ಸಮುದ್ರಂಲಙ್ಘಯಿತ್ವಾತುಮಹಾನಕ್ರಸಮಾಕುಲಮ್ ।
ಲಙ್ಕಾಮಾರೋಹಯಿಷ್ಯಾಮೋಹನಿಷ್ಯಾಮಶ್ಚತೇರಿಪುಮ್ ॥ 5 ॥
ನಿರುತ್ಸಾಹಸ್ಯದೀನಸ್ಯಶೋಕಪರ್ಯಾಕುಲಾತ್ಮನಃ ।
ಸರ್ವಾರ್ಥಾವ್ಯವಸೀದನ್ತಿವ್ಯಸನಞ್ಚಾಧಿಗಚ್ಛತಿ ॥ 6 ॥
ಇಮೇಶೂರಾಸ್ಸಮರ್ಥಾಶ್ಚಸರ್ವನೋಹರಿಯೂಥಪಾಃ ।
ತ್ವತ್ಪ್ರಿಯಾರ್ಥಙ್ಕೃತೋತ್ಸಾಹಾಃಪ್ರವೇಷ್ಟುಮಪಿಪಾವಕಮ್ ।
ಏಷಾಂಹರ್ಷೇಣಜಾನಾಮಿತರ್ಕಶ್ಚಾಸ್ಮಿನ್ ದೃಢೋಮಮ ॥ 7 ॥
ವಿಕ್ರಮೇಣಸಮಾನೇಷ್ಯೇಸೀತಾಂಹತ್ವಾಯಥಾರಿಪುಮ್ ।
ರಾವಣಮ್ಪಾಪಕರ್ಮಾಣನ್ತಥಾತ್ವಙ್ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 8 ॥
ಸೇತುರತ್ರಯಥಾಬಧ್ಯೇದ್ಯಥಾಪಶ್ಯೇಮತಾಮ್ಪುರೀಮ್ ।
ತಸ್ಯರಾಕ್ಷಸರಾಜಸ್ಯತಥಾತ್ವಙ್ಕುರುರಾಘವ ॥ 9 ॥
ದೃಷ್ಟವಾತಾನ್ತುಪುರೀಂಲಙ್ಕಾನ್ತ್ರಿಕೂಟಶಿಖರೇಸ್ಥಿತಾಮ್ ।
ಹತಞ್ಚರಾವಣಂಯುದ್ಧೇದರ್ಶನಾವಧಾರಯ ॥ 10 ॥
ಅಬಧ್ವಾಸಾಗರೇಸೇತುಙ್ಘೋರೇಚತುವರುಣಾಲಯೇ ।
ಲಙ್ಕಾನ್ನಮರ್ದಿತುಂಶಕ್ಯಾಸೇನ್ದ್ರೈರಪಿಸುರಾಸುರೈಃ ॥ 11 ॥
ಸೇತುರ್ಬದ್ಧಸ್ಸಮುದ್ರೇಚಯಾವಲ್ಲಙ್ಕಾಸ್ಸಮೀಪತಃ ॥ 12 ॥
ಸರ್ವನ್ತೀರ್ಣಞ್ಚಮೇಸೈನ್ಯಞ್ಜಿತಮಿತ್ಯುಪಧಾರಯ ।
ಇಮೇಹಿಸಮರೇವೀರಾಹರಯಃಕಾಮರೂಪಿಣ ॥ 13 ॥
ತದಲಂವಿಕ್ಲಬಾಮ್ಬುದ್ಧಿಂ ರಾಜನ ಸರ್ವಾರ್ಥನಾಶನೀಮ್ ।
ಪುರುಷಸ್ಯಹಿಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ ಶೋಕಶ್ಶೌರ್ಯಾಪಕರ್ಷಣಃ ॥ 14 ॥
ಯತ್ತುಕಾರ್ಯಮ್ಮನುಷ್ಯೇಣಶೌಣ್ಡೀರ್ಯಮವಲಮ್ಬತಾ ।
ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಸತ್ತ್ವಮಾತಿಷ್ಠತೇಜಸಾ ॥ 15 ॥
ಶೂರಾಣಾಂಹಿಮನುಷ್ಯಾಣಾನ್ತ್ವದ್ವಿಧಾನಾಮ್ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।
ವಿನಷ್ಟೇವಾಪ್ರಣಷ್ಟೇವಾಶೋಕಸ್ಸರ್ವಾರ್ಥನಾಶನಃ ॥ 16 ॥
ತತ್ತ್ವಮ್ಬುದ್ಧಿಮತಾಂಶ್ರೇಷ್ಠಸ್ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಕೋವಿದಃ ।
ಮದ್ವಿಧೈಸ್ಸಚಿವೈಸ್ಸಾರ್ಥಮರಿಞ್ಜೇತುಮಿಹಾರ್ಹಸಿ ॥ 17 ॥
ನಹಿಪಶ್ಯಾಮ್ಯಹಙ್ಕಞ್ಚಿತ್ ತ್ರಿಷುಲೋಕೇಷುರಾಘವ ।
ಗೃಹೀತಧನುಷೇಯಸ್ತೇತಿಷ್ಠೇದಭಿಮುಖೋರಣೇ ॥ 18 ॥
ವಾನರೇಷುಸಮಾಸಕ್ತನ್ನತೇಕಾರ್ಯಂವಿಪತ್ಸ್ಯತೇ ।
ಅಚಿರಾದ್ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸೇಸೀತಾನ್ತೀರ್ತ್ವಾಸಾಗರಮಕ್ಷ್ಯಮ್ ॥ 19 ॥
ತದಲಂಶೋಕಮಾಲಮ್ಬ್ಯಕ್ರೋಧಮಾಲಮ್ಬಭೂಪತೇ ।
ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಾಃಕ್ಷತ್ರಿಯಾಮನ್ದಾಸ್ಸರ್ವೇಚಣ್ಡಸ್ಯಬಿಭ್ಯತಿ ॥ 20 ॥
ಲಙ್ಘನಾರ್ಥಞ್ಚಘೋರಸ್ಯಸಮುದ್ರಸ್ಯನದೀಮ್ಪತೇಃ ।
ಸಹಾಸ್ಮಾಭಿರಿಹೋಪೇತಸ್ಸೂಕ್ಷ್ಮಬುದ್ಧಿರ್ವಿಚಾರಯ ॥ 21 ॥
ಲಙ್ಘಿತೇತಸ್ಯತೈಸ್ಸೈನ್ಯಞ್ಜಿತಮಿತ್ಯುಪಧಾರಯ ।
ಸರ್ವನ್ತೀರ್ಣಞ್ಚಮೇಸೈನ್ಯಞ್ಜಿತಮಿತ್ಯವಧಾರ್ಯತಾಮ್ ॥ 22 ॥
ಇಮೇಹಿಹರಯಶ್ಶೂರಾಸ್ಸಮರೇಕಾಮರೂಪಿಣಃ ।
ತಾನರೀನ್ವಿಧಮಿಷ್ಯನ್ತಿಶಿಲಾಪಾದಪವೃಷ್ಟಿಭಿಃ ॥ 23 ॥
ಕಥಞ್ಚಿತ್ಸನ್ತರಿಷ್ಯಾಮಸ್ತೇವಯಂವರುಣಾಲಯಮ್ ।
ಹತಮಿತ್ಯೇವತಮ್ಮನ್ಯೇಯುದ್ಧೇಶತ್ರುನಿಬರ್ಹಣ ॥ 24 ॥
ಕಿಮುಕ್ತ್ವಾಬಹುಧಾಚಾಪಿಸರ್ವಥಾವಿಜಯೀಭವಾನ್ ।
ನಿಮಿತ್ತಾನಿಚಪಶ್ಯಾಮಿಮನೋಮೇಸಮ್ಪ್ರಹೃಷ್ಯತಿ ॥ 25 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
