śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha dvitīyassargaḥ ।
tantuśōkaparidyūnaṃrāmandaśarathātmajam ।
uvāchavachanaṃśrīmān sugrīvaśśōkanāśanam ॥ 1 ॥
kiṃ tvayā tapyatē vīra yathānyaḥ prākṛtastathā ।
maivaṃ bhūstyaja satāpaṃ kṛtaghna iva sauhṛdam ॥ 2 ॥
santāpasyachatēsthānannahipaśyāmirāghava ।
pravṛttāvupalabdhāyāñjñātēchanilayēripōḥ ॥ 3 ॥
matimānśāstravitprājñaḥpaṇḍitaśchāsirāghava ।
tyajēmāmpāpikāmbuddhiṅkṛtātmēvārthadūṣaṇīm ॥ 4 ॥
samudraṃlaṅghayitvātumahānakrasamākulam ।
laṅkāmārōhayiṣyāmōhaniṣyāmaśchatēripum ॥ 5 ॥
nirutsāhasyadīnasyaśōkaparyākulātmanaḥ ।
sarvārthāvyavasīdantivyasanañchādhigachChati ॥ 6 ॥
imēśūrāssamarthāśchasarvanōhariyūthapāḥ ।
tvatpriyārthaṅkṛtōtsāhāḥpravēṣṭumapipāvakam ।
ēṣāṃharṣēṇajānāmitarkaśchāsmin dṛḍhōmama ॥ 7 ॥
vikramēṇasamānēṣyēsītāṃhatvāyathāripum ।
rāvaṇampāpakarmāṇantathātvaṅkartumarhasi ॥ 8 ॥
sēturatrayathābadhyēdyathāpaśyēmatāmpurīm ।
tasyarākṣasarājasyatathātvaṅkururāghava ॥ 9 ॥
dṛṣṭavātāntupurīṃlaṅkāntrikūṭaśikharēsthitām ।
hatañcharāvaṇaṃyuddhēdarśanāvadhāraya ॥ 10 ॥
abadhvāsāgarēsētuṅghōrēchatuvaruṇālayē ।
laṅkānnamardituṃśakyāsēndrairapisurāsuraiḥ ॥ 11 ॥
sēturbaddhassamudrēchayāvallaṅkāssamīpataḥ ॥ 12 ॥
sarvantīrṇañchamēsainyañjitamityupadhāraya ।
imēhisamarēvīrāharayaḥkāmarūpiṇa ॥ 13 ॥
tadalaṃviklabāmbuddhiṃ rājana sarvārthanāśanīm ।
puruṣasyahilōkē'smin śōkaśśauryāpakarṣaṇaḥ ॥ 14 ॥
yattukāryammanuṣyēṇaśauṇḍīryamavalambatā ।
asmin kālēmahāprājñasattvamātiṣṭhatējasā ॥ 15 ॥
śūrāṇāṃhimanuṣyāṇāntvadvidhānāmmahātmanām ।
vinaṣṭēvāpraṇaṣṭēvāśōkassarvārthanāśanaḥ ॥ 16 ॥
tattvambuddhimatāṃśrēṣṭhassarvaśāstrārthakōvidaḥ ।
madvidhaissachivaissārthamariñjētumihārhasi ॥ 17 ॥
nahipaśyāmyahaṅkañchit triṣulōkēṣurāghava ।
gṛhītadhanuṣēyastētiṣṭhēdabhimukhōraṇē ॥ 18 ॥
vānarēṣusamāsaktannatēkāryaṃvipatsyatē ।
achirāddrakṣyasēsītāntīrtvāsāgaramakṣyam ॥ 19 ॥
tadalaṃśōkamālambyakrōdhamālambabhūpatē ।
niśchēṣṭāḥkṣatriyāmandāssarvēchaṇḍasyabibhyati ॥ 20 ॥
laṅghanārthañchaghōrasyasamudrasyanadīmpatēḥ ।
sahāsmābhirihōpētassūkṣmabuddhirvichāraya ॥ 21 ॥
laṅghitētasyataissainyañjitamityupadhāraya ।
sarvantīrṇañchamēsainyañjitamityavadhāryatām ॥ 22 ॥
imēhiharayaśśūrāssamarēkāmarūpiṇaḥ ।
tānarīnvidhamiṣyantiśilāpādapavṛṣṭibhiḥ ॥ 23 ॥
kathañchitsantariṣyāmastēvayaṃvaruṇālayam ।
hatamityēvatammanyēyuddhēśatrunibarhaṇa ॥ 24 ॥
kimuktvābahudhāchāpisarvathāvijayībhavān ।
nimittānichapaśyāmimanōmēsamprahṛṣyati ॥ 25 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē dvitīyassargaḥ ॥