શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ દ્વિતીયસ્સર્ગઃ ।
તંતુશોકપરિદ્યૂનંરામંદશરથાત્મજમ્ ।
ઉવાચવચનંશ્રીમાન્ સુગ્રીવશ્શોકનાશનમ્ ॥ 1 ॥
કિં ત્વયા તપ્યતે વીર યથાન્યઃ પ્રાકૃતસ્તથા ।
મૈવં ભૂસ્ત્યજ સતાપં કૃતઘ્ન ઇવ સૌહૃદમ્ ॥ 2 ॥
સંતાપસ્યચતેસ્થાનંનહિપશ્યામિરાઘવ ।
પ્રવૃત્તાવુપલબ્ધાયાંજ્ઞાતેચનિલયેરિપોઃ ॥ 3 ॥
મતિમાન્શાસ્ત્રવિત્પ્રાજ્ઞઃપંડિતશ્ચાસિરાઘવ ।
ત્યજેમાંપાપિકાંબુદ્ધિંકૃતાત્મેવાર્થદૂષણીમ્ ॥ 4 ॥
સમુદ્રંલંઘયિત્વાતુમહાનક્રસમાકુલમ્ ।
લંકામારોહયિષ્યામોહનિષ્યામશ્ચતેરિપુમ્ ॥ 5 ॥
નિરુત્સાહસ્યદીનસ્યશોકપર્યાકુલાત્મનઃ ।
સર્વાર્થાવ્યવસીદંતિવ્યસનંચાધિગચ્છતિ ॥ 6 ॥
ઇમેશૂરાસ્સમર્થાશ્ચસર્વનોહરિયૂથપાઃ ।
ત્વત્પ્રિયાર્થંકૃતોત્સાહાઃપ્રવેષ્ટુમપિપાવકમ્ ।
એષાંહર્ષેણજાનામિતર્કશ્ચાસ્મિન્ દૃઢોમમ ॥ 7 ॥
વિક્રમેણસમાનેષ્યેસીતાંહત્વાયથારિપુમ્ ।
રાવણંપાપકર્માણંતથાત્વંકર્તુમર્હસિ ॥ 8 ॥
સેતુરત્રયથાબધ્યેદ્યથાપશ્યેમતાંપુરીમ્ ।
તસ્યરાક્ષસરાજસ્યતથાત્વંકુરુરાઘવ ॥ 9 ॥
દૃષ્ટવાતાંતુપુરીંલંકાંત્રિકૂટશિખરેસ્થિતામ્ ।
હતંચરાવણંયુદ્ધેદર્શનાવધારય ॥ 10 ॥
અબધ્વાસાગરેસેતુંઘોરેચતુવરુણાલયે ।
લંકાંનમર્દિતુંશક્યાસેંદ્રૈરપિસુરાસુરૈઃ ॥ 11 ॥
સેતુર્બદ્ધસ્સમુદ્રેચયાવલ્લંકાસ્સમીપતઃ ॥ 12 ॥
સર્વંતીર્ણંચમેસૈન્યંજિતમિત્યુપધારય ।
ઇમેહિસમરેવીરાહરયઃકામરૂપિણ ॥ 13 ॥
તદલંવિક્લબાંબુદ્ધિં રાજન સર્વાર્થનાશનીમ્ ।
પુરુષસ્યહિલોકેઽસ્મિન્ શોકશ્શૌર્યાપકર્ષણઃ ॥ 14 ॥
યત્તુકાર્યંમનુષ્યેણશૌંડીર્યમવલંબતા ।
અસ્મિન્ કાલેમહાપ્રાજ્ઞસત્ત્વમાતિષ્ઠતેજસા ॥ 15 ॥
શૂરાણાંહિમનુષ્યાણાંત્વદ્વિધાનાંમહાત્મનામ્ ।
વિનષ્ટેવાપ્રણષ્ટેવાશોકસ્સર્વાર્થનાશનઃ ॥ 16 ॥
તત્ત્વંબુદ્ધિમતાંશ્રેષ્ઠસ્સર્વશાસ્ત્રાર્થકોવિદઃ ।
મદ્વિધૈસ્સચિવૈસ્સાર્થમરિંજેતુમિહાર્હસિ ॥ 17 ॥
નહિપશ્યામ્યહંકંચિત્ ત્રિષુલોકેષુરાઘવ ।
ગૃહીતધનુષેયસ્તેતિષ્ઠેદભિમુખોરણે ॥ 18 ॥
વાનરેષુસમાસક્તંનતેકાર્યંવિપત્સ્યતે ।
અચિરાદ્દ્રક્ષ્યસેસીતાંતીર્ત્વાસાગરમક્ષ્યમ્ ॥ 19 ॥
તદલંશોકમાલંબ્યક્રોધમાલંબભૂપતે ।
નિશ્ચેષ્ટાઃક્ષત્રિયામંદાસ્સર્વેચંડસ્યબિભ્યતિ ॥ 20 ॥
લંઘનાર્થંચઘોરસ્યસમુદ્રસ્યનદીંપતેઃ ।
સહાસ્માભિરિહોપેતસ્સૂક્ષ્મબુદ્ધિર્વિચારય ॥ 21 ॥
લંઘિતેતસ્યતૈસ્સૈન્યંજિતમિત્યુપધારય ।
સર્વંતીર્ણંચમેસૈન્યંજિતમિત્યવધાર્યતામ્ ॥ 22 ॥
ઇમેહિહરયશ્શૂરાસ્સમરેકામરૂપિણઃ ।
તાનરીન્વિધમિષ્યંતિશિલાપાદપવૃષ્ટિભિઃ ॥ 23 ॥
કથંચિત્સંતરિષ્યામસ્તેવયંવરુણાલયમ્ ।
હતમિત્યેવતંમન્યેયુદ્ધેશત્રુનિબર્હણ ॥ 24 ॥
કિમુક્ત્વાબહુધાચાપિસર્વથાવિજયીભવાન્ ।
નિમિત્તાનિચપશ્યામિમનોમેસંપ્રહૃષ્યતિ ॥ 25 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે દ્વિતીયસ્સર્ગઃ ॥
