श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकांडम् ।
अथ द्वितीयस्सर्गः ।
तंतुशोकपरिद्यूनंरामंदशरथात्मजम् ।
उवाचवचनंश्रीमान् सुग्रीवश्शोकनाशनम् ॥ 1 ॥
किं त्वया तप्यते वीर यथान्यः प्राकृतस्तथा ।
मैवं भूस्त्यज सतापं कृतघ्न इव सौहृदम् ॥ 2 ॥
संतापस्यचतेस्थानंनहिपश्यामिराघव ।
प्रवृत्तावुपलब्धायांज्ञातेचनिलयेरिपोः ॥ 3 ॥
मतिमान्शास्त्रवित्प्राज्ञःपंडितश्चासिराघव ।
त्यजेमांपापिकांबुद्धिंकृतात्मेवार्थदूषणीम् ॥ 4 ॥
समुद्रंलंघयित्वातुमहानक्रसमाकुलम् ।
लंकामारोहयिष्यामोहनिष्यामश्चतेरिपुम् ॥ 5 ॥
निरुत्साहस्यदीनस्यशोकपर्याकुलात्मनः ।
सर्वार्थाव्यवसीदंतिव्यसनंचाधिगच्छति ॥ 6 ॥
इमेशूरास्समर्थाश्चसर्वनोहरियूथपाः ।
त्वत्प्रियार्थंकृतोत्साहाःप्रवेष्टुमपिपावकम् ।
एषांहर्षेणजानामितर्कश्चास्मिन् दृढोमम ॥ 7 ॥
विक्रमेणसमानेष्येसीतांहत्वायथारिपुम् ।
रावणंपापकर्माणंतथात्वंकर्तुमर्हसि ॥ 8 ॥
सेतुरत्रयथाबध्येद्यथापश्येमतांपुरीम् ।
तस्यराक्षसराजस्यतथात्वंकुरुराघव ॥ 9 ॥
दृष्टवातांतुपुरींलंकांत्रिकूटशिखरेस्थिताम् ।
हतंचरावणंयुद्धेदर्शनावधारय ॥ 10 ॥
अबध्वासागरेसेतुंघोरेचतुवरुणालये ।
लंकांनमर्दितुंशक्यासेंद्रैरपिसुरासुरैः ॥ 11 ॥
सेतुर्बद्धस्समुद्रेचयावल्लंकास्समीपतः ॥ 12 ॥
सर्वंतीर्णंचमेसैन्यंजितमित्युपधारय ।
इमेहिसमरेवीराहरयःकामरूपिण ॥ 13 ॥
तदलंविक्लबांबुद्धिं राजन सर्वार्थनाशनीम् ।
पुरुषस्यहिलोकेऽस्मिन् शोकश्शौर्यापकर्षणः ॥ 14 ॥
यत्तुकार्यंमनुष्येणशौंडीर्यमवलंबता ।
अस्मिन् कालेमहाप्राज्ञसत्त्वमातिष्ठतेजसा ॥ 15 ॥
शूराणांहिमनुष्याणांत्वद्विधानांमहात्मनाम् ।
विनष्टेवाप्रणष्टेवाशोकस्सर्वार्थनाशनः ॥ 16 ॥
तत्त्वंबुद्धिमतांश्रेष्ठस्सर्वशास्त्रार्थकोविदः ।
मद्विधैस्सचिवैस्सार्थमरिंजेतुमिहार्हसि ॥ 17 ॥
नहिपश्याम्यहंकंचित् त्रिषुलोकेषुराघव ।
गृहीतधनुषेयस्तेतिष्ठेदभिमुखोरणे ॥ 18 ॥
वानरेषुसमासक्तंनतेकार्यंविपत्स्यते ।
अचिराद्द्रक्ष्यसेसीतांतीर्त्वासागरमक्ष्यम् ॥ 19 ॥
तदलंशोकमालंब्यक्रोधमालंबभूपते ।
निश्चेष्टाःक्षत्रियामंदास्सर्वेचंडस्यबिभ्यति ॥ 20 ॥
लंघनार्थंचघोरस्यसमुद्रस्यनदींपतेः ।
सहास्माभिरिहोपेतस्सूक्ष्मबुद्धिर्विचारय ॥ 21 ॥
लंघितेतस्यतैस्सैन्यंजितमित्युपधारय ।
सर्वंतीर्णंचमेसैन्यंजितमित्यवधार्यताम् ॥ 22 ॥
इमेहिहरयश्शूरास्समरेकामरूपिणः ।
तानरीन्विधमिष्यंतिशिलापादपवृष्टिभिः ॥ 23 ॥
कथंचित्संतरिष्यामस्तेवयंवरुणालयम् ।
हतमित्येवतंमन्येयुद्धेशत्रुनिबर्हण ॥ 24 ॥
किमुक्त्वाबहुधाचापिसर्वथाविजयीभवान् ।
निमित्तानिचपश्यामिमनोमेसंप्रहृष्यति ॥ 25 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकांडे द्वितीयस्सर्गः ॥
