శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ ద్వితీయస్సర్గః ।
తంతుశోకపరిద్యూనంరామందశరథాత్మజమ్ ।
ఉవాచవచనంశ్రీమాన్ సుగ్రీవశ్శోకనాశనమ్ ॥ 1 ॥
కిం త్వయా తప్యతే వీర యథాన్యః ప్రాకృతస్తథా ।
మైవం భూస్త్యజ సతాపం కృతఘ్న ఇవ సౌహృదమ్ ॥ 2 ॥
సంతాపస్యచతేస్థానంనహిపశ్యామిరాఘవ ।
ప్రవృత్తావుపలబ్ధాయాంజ్ఞాతేచనిలయేరిపోః ॥ 3 ॥
మతిమాన్శాస్త్రవిత్ప్రాజ్ఞఃపండితశ్చాసిరాఘవ ।
త్యజేమాంపాపికాంబుద్ధింకృతాత్మేవార్థదూషణీమ్ ॥ 4 ॥
సముద్రంలంఘయిత్వాతుమహానక్రసమాకులమ్ ।
లంకామారోహయిష్యామోహనిష్యామశ్చతేరిపుమ్ ॥ 5 ॥
నిరుత్సాహస్యదీనస్యశోకపర్యాకులాత్మనః ।
సర్వార్థావ్యవసీదంతివ్యసనంచాధిగచ్ఛతి ॥ 6 ॥
ఇమేశూరాస్సమర్థాశ్చసర్వనోహరియూథపాః ।
త్వత్ప్రియార్థంకృతోత్సాహాఃప్రవేష్టుమపిపావకమ్ ।
ఏషాంహర్షేణజానామితర్కశ్చాస్మిన్ దృఢోమమ ॥ 7 ॥
విక్రమేణసమానేష్యేసీతాంహత్వాయథారిపుమ్ ।
రావణంపాపకర్మాణంతథాత్వంకర్తుమర్హసి ॥ 8 ॥
సేతురత్రయథాబధ్యేద్యథాపశ్యేమతాంపురీమ్ ।
తస్యరాక్షసరాజస్యతథాత్వంకురురాఘవ ॥ 9 ॥
దృష్టవాతాంతుపురీంలంకాంత్రికూటశిఖరేస్థితామ్ ।
హతంచరావణంయుద్ధేదర్శనావధారయ ॥ 10 ॥
అబధ్వాసాగరేసేతుంఘోరేచతువరుణాలయే ।
లంకాంనమర్దితుంశక్యాసేంద్రైరపిసురాసురైః ॥ 11 ॥
సేతుర్బద్ధస్సముద్రేచయావల్లంకాస్సమీపతః ॥ 12 ॥
సర్వంతీర్ణంచమేసైన్యంజితమిత్యుపధారయ ।
ఇమేహిసమరేవీరాహరయఃకామరూపిణ ॥ 13 ॥
తదలంవిక్లబాంబుద్ధిం రాజన సర్వార్థనాశనీమ్ ।
పురుషస్యహిలోకేఽస్మిన్ శోకశ్శౌర్యాపకర్షణః ॥ 14 ॥
యత్తుకార్యంమనుష్యేణశౌండీర్యమవలంబతా ।
అస్మిన్ కాలేమహాప్రాజ్ఞసత్త్వమాతిష్ఠతేజసా ॥ 15 ॥
శూరాణాంహిమనుష్యాణాంత్వద్విధానాంమహాత్మనామ్ ।
వినష్టేవాప్రణష్టేవాశోకస్సర్వార్థనాశనః ॥ 16 ॥
తత్త్వంబుద్ధిమతాంశ్రేష్ఠస్సర్వశాస్త్రార్థకోవిదః ।
మద్విధైస్సచివైస్సార్థమరింజేతుమిహార్హసి ॥ 17 ॥
నహిపశ్యామ్యహంకంచిత్ త్రిషులోకేషురాఘవ ।
గృహీతధనుషేయస్తేతిష్ఠేదభిముఖోరణే ॥ 18 ॥
వానరేషుసమాసక్తంనతేకార్యంవిపత్స్యతే ।
అచిరాద్ద్రక్ష్యసేసీతాంతీర్త్వాసాగరమక్ష్యమ్ ॥ 19 ॥
తదలంశోకమాలంబ్యక్రోధమాలంబభూపతే ।
నిశ్చేష్టాఃక్షత్రియామందాస్సర్వేచండస్యబిభ్యతి ॥ 20 ॥
లంఘనార్థంచఘోరస్యసముద్రస్యనదీంపతేః ।
సహాస్మాభిరిహోపేతస్సూక్ష్మబుద్ధిర్విచారయ ॥ 21 ॥
లంఘితేతస్యతైస్సైన్యంజితమిత్యుపధారయ ।
సర్వంతీర్ణంచమేసైన్యంజితమిత్యవధార్యతామ్ ॥ 22 ॥
ఇమేహిహరయశ్శూరాస్సమరేకామరూపిణః ।
తానరీన్విధమిష్యంతిశిలాపాదపవృష్టిభిః ॥ 23 ॥
కథంచిత్సంతరిష్యామస్తేవయంవరుణాలయమ్ ।
హతమిత్యేవతంమన్యేయుద్ధేశత్రునిబర్హణ ॥ 24 ॥
కిముక్త్వాబహుధాచాపిసర్వథావిజయీభవాన్ ।
నిమిత్తానిచపశ్యామిమనోమేసంప్రహృష్యతి ॥ 25 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే ద్వితీయస్సర్గః ॥
