ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਤਂਤੁਸ਼ੋਕਪਰਿਦ੍ਯੂਨਂਰਾਮਂਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਮ੍ ।
ਉਵਾਚਵਚਨਂਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਸ਼ੋਕਨਾਸ਼ਨਮ੍ ॥ 1 ॥
ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਤਪ੍ਯਤੇ ਵੀਰ ਯਥਾਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੁਰੁਇਤਸ੍ਤਥਾ ।
ਮੈਵਂ ਭੂਸ੍ਤ੍ਯਜ ਸਤਾਪਂ ਕ੍ਰੁਰੁਇਤਘ੍ਨ ਇਵ ਸੌਹ੍ਰੁਰੁਇਦਮ੍ ॥ 2 ॥
ਸਂਤਾਪਸ੍ਯਚਤੇਸ੍ਥਾਨਂਨਹਿਪਸ਼੍ਯਾਮਿਰਾਘਵ ।
ਪ੍ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਾਵੁਪਲਬ੍ਧਾਯਾਂਜ੍ਞਾਤੇਚਨਿਲਯੇਰਿਪੋਃ ॥ 3 ॥
ਮਤਿਮਾਨ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃਪਂਡਿਤਸ਼੍ਚਾਸਿਰਾਘਵ ।
ਤ੍ਯਜੇਮਾਂਪਾਪਿਕਾਂਬੁਦ੍ਧਿਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਤ੍ਮੇਵਾਰ੍ਥਦੂਸ਼ਣੀਮ੍ ॥ 4 ॥
ਸਮੁਦ੍ਰਂਲਂਘਯਿਤ੍ਵਾਤੁਮਹਾਨਕ੍ਰਸਮਾਕੁਲਮ੍ ।
ਲਂਕਾਮਾਰੋਹਯਿਸ਼੍ਯਾਮੋਹਨਿਸ਼੍ਯਾਮਸ਼੍ਚਤੇਰਿਪੁਮ੍ ॥ 5 ॥
ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਸ੍ਯਦੀਨਸ੍ਯਸ਼ੋਕਪਰ੍ਯਾਕੁਲਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਵ੍ਯਵਸੀਦਂਤਿਵ੍ਯਸਨਂਚਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ॥ 6 ॥
ਇਮੇਸ਼ੂਰਾਸ੍ਸਮਰ੍ਥਾਸ਼੍ਚਸਰ੍ਵਨੋਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ।
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂਕ੍ਰੁਰੁਇਤੋਤ੍ਸਾਹਾਃਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਟੁਮਪਿਪਾਵਕਮ੍ ।
ਏਸ਼ਾਂਹਰ੍ਸ਼ੇਣਜਾਨਾਮਿਤਰ੍ਕਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਦ੍ਰੁਰੁਇਢੋਮਮ ॥ 7 ॥
ਵਿਕ੍ਰਮੇਣਸਮਾਨੇਸ਼੍ਯੇਸੀਤਾਂਹਤ੍ਵਾਯਥਾਰਿਪੁਮ੍ ।
ਰਾਵਣਂਪਾਪਕਰ੍ਮਾਣਂਤਥਾਤ੍ਵਂਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ 8 ॥
ਸੇਤੁਰਤ੍ਰਯਥਾਬਧ੍ਯੇਦ੍ਯਥਾਪਸ਼੍ਯੇਮਤਾਂਪੁਰੀਮ੍ ।
ਤਸ੍ਯਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜਸ੍ਯਤਥਾਤ੍ਵਂਕੁਰੁਰਾਘਵ ॥ 9 ॥
ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਤਾਂਤੁਪੁਰੀਂਲਂਕਾਂਤ੍ਰਿਕੂਟਸ਼ਿਖਰੇਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ ।
ਹਤਂਚਰਾਵਣਂਯੁਦ੍ਧੇਦਰ੍ਸ਼ਨਾਵਧਾਰਯ ॥ 10 ॥
ਅਬਧ੍ਵਾਸਾਗਰੇਸੇਤੁਂਘੋਰੇਚਤੁਵਰੁਣਾਲਯੇ ।
ਲਂਕਾਂਨਮਰ੍ਦਿਤੁਂਸ਼ਕ੍ਯਾਸੇਂਦ੍ਰੈਰਪਿਸੁਰਾਸੁਰੈਃ ॥ 11 ॥
ਸੇਤੁਰ੍ਬਦ੍ਧਸ੍ਸਮੁਦ੍ਰੇਚਯਾਵਲ੍ਲਂਕਾਸ੍ਸਮੀਪਤਃ ॥ 12 ॥
ਸਰ੍ਵਂਤੀਰ੍ਣਂਚਮੇਸੈਨ੍ਯਂਜਿਤਮਿਤ੍ਯੁਪਧਾਰਯ ।
ਇਮੇਹਿਸਮਰੇਵੀਰਾਹਰਯਃਕਾਮਰੂਪਿਣ ॥ 13 ॥
ਤਦਲਂਵਿਕ੍ਲਬਾਂਬੁਦ੍ਧਿਂ ਰਾਜਨ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਨਾਸ਼ਨੀਮ੍ ।
ਪੁਰੁਸ਼ਸ੍ਯਹਿਲੋਕੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ਼ੋਕਸ਼੍ਸ਼ੌਰ੍ਯਾਪਕਰ੍ਸ਼ਣਃ ॥ 14 ॥
ਯਤ੍ਤੁਕਾਰ੍ਯਂਮਨੁਸ਼੍ਯੇਣਸ਼ੌਂਡੀਰ੍ਯਮਵਲਂਬਤਾ ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਤਿਸ਼੍ਠਤੇਜਸਾ ॥ 15 ॥
ਸ਼ੂਰਾਣਾਂਹਿਮਨੁਸ਼੍ਯਾਣਾਂਤ੍ਵਦ੍ਵਿਧਾਨਾਂਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।
ਵਿਨਸ਼੍ਟੇਵਾਪ੍ਰਣਸ਼੍ਟੇਵਾਸ਼ੋਕਸ੍ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਨਾਸ਼ਨਃ ॥ 16 ॥
ਤਤ੍ਤ੍ਵਂਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਂਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਸ੍ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਃ ।
ਮਦ੍ਵਿਧੈਸ੍ਸਚਿਵੈਸ੍ਸਾਰ੍ਥਮਰਿਂਜੇਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ ॥ 17 ॥
ਨਹਿਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂਕਂਚਿਤ੍ ਤ੍ਰਿਸ਼ੁਲੋਕੇਸ਼ੁਰਾਘਵ ।
ਗ੍ਰੁਰੁਇਹੀਤਧਨੁਸ਼ੇਯਸ੍ਤੇਤਿਸ਼੍ਠੇਦਭਿਮੁਖੋਰਣੇ ॥ 18 ॥
ਵਾਨਰੇਸ਼ੁਸਮਾਸਕ੍ਤਂਨਤੇਕਾਰ੍ਯਂਵਿਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ।
ਅਚਿਰਾਦ੍ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇਸੀਤਾਂਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾਸਾਗਰਮਕ੍ਸ਼੍ਯਮ੍ ॥ 19 ॥
ਤਦਲਂਸ਼ੋਕਮਾਲਂਬ੍ਯਕ੍ਰੋਧਮਾਲਂਬਭੂਪਤੇ ।
ਨਿਸ਼੍ਚੇਸ਼੍ਟਾਃਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਮਂਦਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਚਂਡਸ੍ਯਬਿਭ੍ਯਤਿ ॥ 20 ॥
ਲਂਘਨਾਰ੍ਥਂਚਘੋਰਸ੍ਯਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯਨਦੀਂਪਤੇਃ ।
ਸਹਾਸ੍ਮਾਭਿਰਿਹੋਪੇਤਸ੍ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਚਾਰਯ ॥ 21 ॥
ਲਂਘਿਤੇਤਸ੍ਯਤੈਸ੍ਸੈਨ੍ਯਂਜਿਤਮਿਤ੍ਯੁਪਧਾਰਯ ।
ਸਰ੍ਵਂਤੀਰ੍ਣਂਚਮੇਸੈਨ੍ਯਂਜਿਤਮਿਤ੍ਯਵਧਾਰ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 22 ॥
ਇਮੇਹਿਹਰਯਸ਼੍ਸ਼ੂਰਾਸ੍ਸਮਰੇਕਾਮਰੂਪਿਣਃ ।
ਤਾਨਰੀਨ੍ਵਿਧਮਿਸ਼੍ਯਂਤਿਸ਼ਿਲਾਪਾਦਪਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਭਿਃ ॥ 23 ॥
ਕਥਂਚਿਤ੍ਸਂਤਰਿਸ਼੍ਯਾਮਸ੍ਤੇਵਯਂਵਰੁਣਾਲਯਮ੍ ।
ਹਤਮਿਤ੍ਯੇਵਤਂਮਨ੍ਯੇਯੁਦ੍ਧੇਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿਬਰ੍ਹਣ ॥ 24 ॥
ਕਿਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਬਹੁਧਾਚਾਪਿਸਰ੍ਵਥਾਵਿਜਯੀਭਵਾਨ੍ ।
ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿਚਪਸ਼੍ਯਾਮਿਮਨੋਮੇਸਂਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਯਤਿ ॥ 25 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
