ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಸಾಸೀತಾತಚ್ಛಿರೋದೃಷ್ಟವಾತಚ್ಚಕಾರ್ಮುಕಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಸುಗ್ರೀವಪ್ರತಿಸಮ್ಪರ್ಗಮಾಖ್ಯಾತಞ್ಚಹನೂಮತಾ ॥ 1 ॥
ನಯನೇಮುಖವರ್ಣಞ್ಚಭರ್ತುಸ್ತತ್ಸದೃಶಮ್ಮುಖಮ್ ।
ಕೇಶಾನ್ ಕೇಶಾನ್ತದೇಶಞ್ಚತಞ್ಚಚೂಡಾಮಣಿಂಶುಭಮ್ ॥ 2 ॥
ಏತೈಸ್ಸರ್ವೇರಭಿಜ್ಞಾನೈರಭಿಜ್ಞಾಯಸುದುಃಖಿತಾ ।
ನಿಜಗರ್ಹೇಚಕೈಕೇಯೀಙ್ಕ್ರೋಶನ್ತೀಕುರರೀಯಥಾ ॥ 3 ॥
ಸಕಾಮಾಭವಕೈಕೇಯೀಹತೋಽಯಙ್ಕುಲನನ್ದನಃ ।
ಕುಲಮುತ್ಸಾದಿತಂಸರ್ವನ್ತ್ವಯಾಕಲಹಶೀಲಯಾ ॥ 4 ॥
ಆರ್ಯೇಣಕಿನ್ತೇಕೈಕೇಯೀ ಕೃತಂರಾಮೇಣವಿಪ್ರಿಯಮ್ ।
ಯನ್ಮಯಾಚೀರವಸನಸ್ತ್ವಯಾಪ್ರಸ್ಥಾಪಿತೋವನಮ್ ॥ 5 ॥
ಏವಂ ಉಕ್ತ್ವಾ ತು ವೈದೇಹೀ ವೇಪಮಾನಾ ತಪಸ್ವಿನೀ ।
ಜಗಾಮ ಜಗತೀಂ ಬಾಲಾ ಚಿನ್ನಾ ತು ಕದಲೀ ಯಥಾ ॥ 6 ॥
ಸಾಮುಹೂರ್ತಾತ್ಸಮಾಶ್ವಾಸ್ಯಪ್ರತಿಲಭ್ಯಚಚೇತನಾಮ್ ।
ತಚ್ಛಿರಸ್ಸಮುಪಾಘ್ರಾಯವಿಲಲಾಸಾಯತೇಕ್ಷಣಾ ॥ 7 ॥
ಹಾಹತಾಽಸ್ಮಿಮಹಾಬಾಹೋ ವೀರವ್ರತಮನುವ್ರತ ।
ಇಮಾನ್ತೇಪಶ್ಚಿಮಾವಸ್ಥಾಙ್ಗತಾಽಸ್ಮಿವಿಧವಾಕೃತಾ ॥ 8 ॥
ಪ್ರಥಮಮ್ಮರಣನ್ನಾರ್ಯಾಭರ್ತುರ್ವೈಗುಣ್ಯಮುಚ್ಯತೇ ।
ಸುವೃತ್ತಃ ಸ್ಸಾಧುವೃತ್ತಾಯಾಸ್ಸಮ್ವೃತ್ತಸ್ತ್ವಮ್ಮಮಾಗ್ರತಃ ॥ 9 ॥
ದುಃಖಾದ್ದುಃಖಮ್ಪ್ರಪನ್ನಾಯಾಮಗ್ನಾಯಾಶ್ಶೋಕಸಾಗರೇ ।
ಯೋಹಿಮಾಮುದ್ಯತನಿಸ್ತ್ರಾತುಂಸೋಽಪಿತ್ವಂವಿನಿಪಾತಿತಃ ॥ 10 ॥
ಸಾಶ್ವಶ್ರೂರ್ಮಮಕೌಸಲ್ಯಾತ್ವಯಾಪುತ್ರೇಣರಾಘವಃ ।
ವತ್ಸೇನೇವಯಥಾಧೇನುರ್ವಿವತ್ಸಾವತ್ಸಲಾಕೃತಾ ॥ 11 ॥
ಆದ್ದಿಷ್ಟನ್ದೀರ್ಘಮಾಯುಸ್ತೇಯೈರಚಿನ್ತ್ಯಪರಾಕ್ರಮ ।
ಅನೃತಂವಚನನ್ತೇಷಾಮಲ್ಪಾಯುರಪಿರಾಘವ ॥ 12 ॥
ಅಥವಾನಶ್ಯತಿಪ್ರಜ್ಞಾಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ಯಾಪಿಸತಸ್ತವ ।
ಪಚತ್ಯೇನಂಯಥಾಕಾಲೋಭೂತಾನಾಮ್ಪ್ರಭವೋಽಹ್ಯಯಮ್ ॥ 13 ॥
ಅದೃಷ್ಟಮ್ಮೃತ್ಯುಮಾಪನ್ನಃಕಸ್ಮಾತ್ತ್ವನ್ನಯಶಾಸ್ತ್ರವಿತ್ ।
ವ್ಯಸನಾನಾಮುಪಾಯಜ್ಞಃಕುಶಲೋಹ್ಯಸಿವರ್ಜನೇ ॥ 14 ॥
ತಥಾ ತ್ವಂ ಸಮ್ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ರೌದ್ರಯಾ ಅತಿನೃಶಂಸಯಾ ।
ಕಾಲ ರಾತ್ರ್ಯಾ ಮಯಾ ಆಚ್ಚಿದ್ಯ ಹೃತಃ ಕಮಲ ಲೋಚನ ॥ 15 ॥
ಉಪಶೇಷೇಮಹಾಬಾಹೋಃ ಮಾಂವಿಹಾಯತಪಸ್ವಿನೀಮ್ ।
ಪ್ರಿಯಾಮಿವಸಮಾಲಶಿಷ್ಯಪೃಥಿವೀಮ್ಪುರುಷರ್ಷಭ ॥ 16 ॥
ಅರ್ಚಿತಂಸತತಂಯತ್ತದ್ಗನ್ಧಮಾಲ್ಯೈರ್ಮಯಾತವ ।
ಇದನ್ತೇಮಪ್ರತಿಯಂವೀರಧನುಃಕಾಞ್ಚಾನಭೂಷಣಮ್ ॥ 17 ॥
ಪಿತ್ರಾದಶರಥೇನತ್ವಂಶ್ವಶುರೇಣಮಮಾನಘಃ ।
ಸರ್ವೈಶ್ಚಪಿತೃಭಿಸ್ಸಾರ್ಥನ್ನೂನಂಸ್ವರ್ಗೇಸಮಾಗತಃ ॥ 18 ॥
ದಿವಿನಕ್ಷತ್ರಭೂತಸ್ತ್ವಮ್ಮಹಾತ್ಕರ್ಮಕೃತಪ್ರಿಯಮ್ ।
ಪುಣ್ಯಂರಾಜರ್ಷಿವಂಶನ್ತ್ವಮಾತ್ಮನಸ್ಸಮುಪೇಕ್ಷಸೇ ॥ 19 ॥
ಕಿಮ್ಮಾನ್ನಪ್ರೇಕ್ಷಸೇರಾಜನ್ ಕಿಮ್ಮಾನ್ನಪ್ರತಿಭಾಷಸೇ ।
ಬಾಲಾಮ್ಬಾಲ್ಯೇನಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಾಮ್ಭಾರ್ಯಾಮ್ಮಾಂಸಹಚಾರಿಣೀಮ್ ॥ 20 ॥
ಸಂಶ್ರುತಙ್ಗೃಹ್ಣತಾಪಾಣಿಞ್ಚರಿಷ್ಯಾಮೀತಿಯತ್ತ್ವಯಾ ।
ಸ್ಮರತನ್ಮಮಕಾಕುತ್ಸ್ಥನಯಮಾಮಪಿದುಃಖಿತಾಮ್ ॥ 21 ॥
ಕಸ್ಮಾನ್ಮಾಮಪಹಾಯತ್ವಙ್ಗತೋಗತಿಮತಾಂವರ ।
ಅಸ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾದಮುಂಲೋಕನ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾಮಾಮಪಿದುಃಖಿತಾಮ್ ॥ 22 ॥
ಕಲ್ಯಾಣೈರುಚಿತಂಯತ್ತತ್ಪರಿಷ್ವಕ್ತಮ್ಮಯೈವತು ।
ಕ್ರವ್ಯಾದೈಸ್ತಚ್ಛರೀರನ್ತೇಮಾನಂವಿಪರಿಕೃಷ್ಯತೇ ॥ 23 ॥
ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿಭಿರ್ಯಜ್ಞೈರಿಷ್ಟವಾನಾಪ್ತದಕ್ಷಿಣೈಃ ।
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇಣಸಂಸ್ಕಾರಙ್ಕೇನತ್ವನ್ನತುಲಪ್ಸ್ಯಸೇ ॥ 24 ॥
ಪ್ರವ್ರಜ್ಯಾಮುಪಪನ್ನಾನಾನ್ತ್ರಯಾಣಾಮೇಕಮಾಗತಮ್ ।
ಪರಿಪ್ರಕ್ಷ್ಯತಿಕೌಸಲ್ಯಾಲಕ್ಷ್ಮಣಂಶೋಕಲಾಲಸಾ ॥ 25 ॥
ಸತಸ್ಯಾಃಪರಿಪೃಚ್ಛನ್ತ್ಯಾವಧಮ್ಮಿತ್ರಬಲಸ್ಯತೇ ।
ತವಚಾಖ್ಯಾಸ್ಯತೇನೂನನ್ನಿಶಾಯಾಂರಾಕ್ಷಸೈರ್ವಧಮ್ ॥ 26 ॥
ಸಾತ್ವಾಂಸುಪ್ತಂಹತಂಶ್ರುತ್ವಾಮಾಞ್ಚರಕ್ಷೋಗೃಹಙ್ಗತಾಮ್ ।
ಹೃದಯೇನವಿದೀರ್ಣೇನನಭವಿಷ್ಯತಿರಾಘವ ॥ 27 ॥
ಮಮಹೇತೋರನಾರ್ಯಾಯಾಹ್ಯನರ್ಹಃಪಾರ್ಥಿವಾತ್ಮಃ ।
ರಾಮಸ್ಸಾಗರಮುತತೀರ್ಯಸತ್ತ್ವವಾನ್ ಗೋಷ್ಪದೇಹತಃ ॥ 28 ॥
ಅಹನ್ದಾಶರಥೇನೋಢಾಮೋಹಾತ್ಸ್ವಕುಲಪಾಂಸನೀ ।
ಆರ್ಯಪುತ್ರಸ್ಯರಾಮಸ್ಯಭಾರ್ಯಾಮೃತ್ಯುರಜಾಯತ ॥ 29 ॥
ನೂನಮನ್ಯಾಮ್ಮಯಾಜಾತಿಂವಾರಿತನ್ದಾನಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಯಾಹಮದ್ಯೇಹಶೋಚಾಮಿಭಾರ್ಯಾಸರ್ವತಿಥೇರಪಿ ॥ 30 ॥
ಸಾಧುಪಾತಯಮಾಙ್ಕ್ಷಿಪ್ರಂರಾಮಸ್ಯೋಪರಿರಾವಣ ।
ಸಮಾನಯಪತಿಮ್ಪನ್ತ್ಯಾಕುರುಕಲ್ಯಾಣಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 31 ॥
ಶಿರಸಾಮೇಶಿರಶ್ಚಾಸ್ಯಕಾಯಙ್ಕಾಯೇನಯೋಜಯ ।
ರಾವಣಾನುಗಮಿಷ್ಯಾಮಿಗತಿಮ್ಭರ್ತುರ್ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 32 ॥
ಇತಿಸದುಃಖಸನ್ತಪ್ತಾವಿಲಲಾಪಾಯತೇಕ್ಷಣಾ ।
ಭರ್ತುಶ್ಶಿರೋಧನುಸ್ತತ್ರಸಮೀಕ್ಷ್ಯಚಪುನಃಪುನಃ ॥ 33 ॥
ಏವಂಲಾಲಪ್ಯಮಾನಾಯಾಂಸೀತಾಯಾನ್ತತ್ರರಾಕ್ಷಸಃ ।
ಅಭಿಚಕ್ರಾಮಭರ್ತಾರಮನೀಕಸ್ಥಃಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ ॥ 34 ॥
ವಿಜಯಸ್ವಾರ್ಯಪುತ್ರೇತಿಸೋಽಭಿವಾದ್ಯಪ್ರಸಾದ್ಯಚ ।
ನ್ಯವೇದಯದನುಪ್ರಾಪ್ತಮ್ಪ್ರಹಸ್ತಂವಾಹಿನೀಪತಿಮ್ ॥ 35 ॥
ಅಮಾತ್ಯೈಸ್ಸಹಿತಸ್ಸರ್ವೈಃಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಸಮುಪಸ್ಥಿತಃ ।
ತೇನದರ್ಶನಕಾಮೇನವಯಮ್ಪ್ರಸ್ಥಾಪಿತಾಃಪ್ರಭೋ ॥ 36 ॥
ನೂನಮಸ್ತಿಮಹಾರಾಜ ರಾಜಭಾವಾತ್ಕ್ಷಮಾನ್ವಿತಮ್ ।
ಕಿಞ್ಚಿದಾತ್ಯಯಿಕಙ್ಕಾರ್ಯನ್ತೇಷಾನ್ತ್ವನ್ದರ್ಶನಙ್ಕುರು ॥ 37 ॥
ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾದಶಗ್ರೀವೋರಾಕ್ಷಸಪ್ರತಿವೇದಿತಮ್ ।
ಅಶೋಕನ್ವಿಕಾನ್ತ್ಯಕ್ತ್ವಾಮನ್ತ್ರಿಣಾನ್ದರ್ಶನಂಯಯೌ ॥ 38 ॥
ಸತುಸರ್ವಂಸಮರ್ಥ್ಯೈವಮನ್ತ್ರಿಭಿಃಕೃತ್ಯಮಾತ್ಮನಃ ।
ಸಭಾಮ್ಪ್ರವಿಶ್ಯವಿದಧೇವಿದಿತ್ವಾರಾಮವಿಕ್ರಮಮ್ ॥ 39 ॥
ಅನ್ತರ್ಥಾನನ್ತುತಚ್ಛೀರ್ಷನ್ತಚ್ಚಕಾರ್ಮುಕಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಜಗಾಮರಾವಣಸ್ಯೈವನಿರ್ಯಾಣಸಮನನ್ತರಮ್ ॥ 40 ॥
ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ತುತೈಸ್ಸಾರ್ಧಮ್ಮನ್ತ್ರಿಭಿರ್ಭೀಮವಿಕ್ರಮೈಃ ।
ಸಮರ್ಥಯಾಮಾಸತದಾರಾಮಕಾರ್ಯವಿನಿಶ್ಚಯಮ್ ॥ 41 ॥
ಅವಿದೂರಸ್ಥಿತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಬಲಾಧ್ಯಕ್ಷಾಹನಿತೈಷಿಣಃ ।
ಅಬ್ರವೀತ್ಕಾಲಸದೃಶೋರಾವಣೋರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ॥ 42 ॥
ಶೀಘ್ರಮ್ಭೇರೀನಿನಾದೇನಸ್ಫುಟಙ್ಕೋಣಾಹತೇನಮೇ ।
ಸಮಾನಯಧ್ವಂಸೈನ್ಯಾನಿವಕ್ತವ್ಯಞ್ಚನಕಾರಣಮ್ ॥ 43 ॥
ತತಸ್ತಥೇತಿಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯತದ್ವಚೋಬಲಾಧಿಪಾಸ್ತೇಮಹದಾತ್ಮನೋಬಲಮ್ ।
ಸಮಾನಯಂಶ್ಚೈವಸಮಾಗಮಞ್ಚತೇನ್ಯವೇದಯನ್ಭರ್ತರಿಯುದ್ಧಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಿ ॥ 44 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
