ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସାସୀତାତଚ୍ଛିରୋଦୃଷ୍ଟଵାତଚ୍ଚକାର୍ମୁକମୁତ୍ତମମ୍ ।
ସୁଗ୍ରୀଵପ୍ରତିସଂପର୍ଗମାଖ୍ୟାତଂଚହନୂମତା ॥ 1 ॥
ନୟନେମୁଖଵର୍ଣଂଚଭର୍ତୁସ୍ତତ୍ସଦୃଶଂମୁଖମ୍ ।
କେଶାନ୍ କେଶାଂତଦେଶଂଚତଂଚଚୂଡାମଣିଂଶୁଭମ୍ ॥ 2 ॥
ଏତୈସ୍ସର୍ଵେରଭିଜ୍ଞାନୈରଭିଜ୍ଞାୟସୁଦୁଃଖିତା ।
ନିଜଗର୍ହେଚକୈକେୟୀଂକ୍ରୋଶଂତୀକୁରରୀୟଥା ॥ 3 ॥
ସକାମାଭଵକୈକେୟୀହତୋଽୟଂକୁଲନଂଦନଃ ।
କୁଲମୁତ୍ସାଦିତଂସର୍ଵଂତ୍ଵୟାକଲହଶୀଲୟା ॥ 4 ॥
ଆର୍ୟେଣକିଂତେକୈକେୟୀ କୃତଂରାମେଣଵିପ୍ରିୟମ୍ ।
ୟନ୍ମୟାଚୀରଵସନସ୍ତ୍ଵୟାପ୍ରସ୍ଥାପିତୋଵନମ୍ ॥ 5 ॥
ଏଵଂ ଉକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵୈଦେହୀ ଵେପମାନା ତପସ୍ଵିନୀ ।
ଜଗାମ ଜଗତୀଂ ବାଲା ଚିନ୍ନା ତୁ କଦଲୀ ୟଥା ॥ 6 ॥
ସାମୁହୂର୍ତାତ୍ସମାଶ୍ଵାସ୍ୟପ୍ରତିଲଭ୍ୟଚଚେତନାମ୍ ।
ତଚ୍ଛିରସ୍ସମୁପାଘ୍ରାୟଵିଲଲାସାୟତେକ୍ଷଣା ॥ 7 ॥
ହାହତାଽସ୍ମିମହାବାହୋ ଵୀରଵ୍ରତମନୁଵ୍ରତ ।
ଇମାଂତେପଶ୍ଚିମାଵସ୍ଥାଂଗତାଽସ୍ମିଵିଧଵାକୃତା ॥ 8 ॥
ପ୍ରଥମଂମରଣଂନାର୍ୟାଭର୍ତୁର୍ଵୈଗୁଣ୍ୟମୁଚ୍ୟତେ ।
ସୁଵୃତ୍ତଃ ସ୍ସାଧୁଵୃତ୍ତାୟାସ୍ସମ୍ଵୃତ୍ତସ୍ତ୍ଵଂମମାଗ୍ରତଃ ॥ 9 ॥
ଦୁଃଖାଦ୍ଦୁଃଖଂପ୍ରପନ୍ନାୟାମଗ୍ନାୟାଶ୍ଶୋକସାଗରେ ।
ୟୋହିମାମୁଦ୍ୟତନିସ୍ତ୍ରାତୁଂସୋଽପିତ୍ଵଂଵିନିପାତିତଃ ॥ 10 ॥
ସାଶ୍ଵଶ୍ରୂର୍ମମକୌସଲ୍ୟାତ୍ଵୟାପୁତ୍ରେଣରାଘଵଃ ।
ଵତ୍ସେନେଵୟଥାଧେନୁର୍ଵିଵତ୍ସାଵତ୍ସଲାକୃତା ॥ 11 ॥
ଆଦ୍ଦିଷ୍ଟଂଦୀର୍ଘମାୟୁସ୍ତେୟୈରଚିଂତ୍ୟପରାକ୍ରମ ।
ଅନୃତଂଵଚନଂତେଷାମଲ୍ପାୟୁରପିରାଘଵ ॥ 12 ॥
ଅଥଵାନଶ୍ୟତିପ୍ରଜ୍ଞାପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ୟାପିସତସ୍ତଵ ।
ପଚତ୍ୟେନଂୟଥାକାଲୋଭୂତାନାଂପ୍ରଭଵୋଽହ୍ୟୟମ୍ ॥ 13 ॥
ଅଦୃଷ୍ଟଂମୃତ୍ୟୁମାପନ୍ନଃକସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂନୟଶାସ୍ତ୍ରଵିତ୍ ।
ଵ୍ୟସନାନାମୁପାୟଜ୍ଞଃକୁଶଲୋହ୍ୟସିଵର୍ଜନେ ॥ 14 ॥
ତଥା ତ୍ଵଂ ସଂପରିଷ୍ଵଜ୍ୟ ରୌଦ୍ରୟା ଅତିନୃଶଂସୟା ।
କାଲ ରାତ୍ର୍ୟା ମୟା ଆଚ୍ଚିଦ୍ୟ ହୃତଃ କମଲ ଲୋଚନ ॥ 15 ॥
ଉପଶେଷେମହାବାହୋଃ ମାଂଵିହାୟତପସ୍ଵିନୀମ୍ ।
ପ୍ରିୟାମିଵସମାଲଶିଷ୍ୟପୃଥିଵୀଂପୁରୁଷର୍ଷଭ ॥ 16 ॥
ଅର୍ଚିତଂସତତଂୟତ୍ତଦ୍ଗଂଧମାଲ୍ୟୈର୍ମୟାତଵ ।
ଇଦଂତେମପ୍ରତିୟଂଵୀରଧନୁଃକାଂଚାନଭୂଷଣମ୍ ॥ 17 ॥
ପିତ୍ରାଦଶରଥେନତ୍ଵଂଶ୍ଵଶୁରେଣମମାନଘଃ ।
ସର୍ଵୈଶ୍ଚପିତୃଭିସ୍ସାର୍ଥଂନୂନଂସ୍ଵର୍ଗେସମାଗତଃ ॥ 18 ॥
ଦିଵିନକ୍ଷତ୍ରଭୂତସ୍ତ୍ଵଂମହାତ୍କର୍ମକୃତପ୍ରିୟମ୍ ।
ପୁଣ୍ୟଂରାଜର୍ଷିଵଂଶଂତ୍ଵମାତ୍ମନସ୍ସମୁପେକ୍ଷସେ ॥ 19 ॥
କିଂମାଂନପ୍ରେକ୍ଷସେରାଜନ୍ କିଂମାଂନପ୍ରତିଭାଷସେ ।
ବାଲାଂବାଲ୍ୟେନସଂପ୍ରାପ୍ତାଂଭାର୍ୟାଂମାଂସହଚାରିଣୀମ୍ ॥ 20 ॥
ସଂଶ୍ରୁତଂଗୃହ୍ଣତାପାଣିଂଚରିଷ୍ୟାମୀତିୟତ୍ତ୍ଵୟା ।
ସ୍ମରତନ୍ମମକାକୁତ୍ସ୍ଥନୟମାମପିଦୁଃଖିତାମ୍ ॥ 21 ॥
କସ୍ମାନ୍ମାମପହାୟତ୍ଵଂଗତୋଗତିମତାଂଵର ।
ଅସ୍ମାଲ୍ଲୋକାଦମୁଂଲୋକଂତ୍ୟକ୍ତ୍ଵାମାମପିଦୁଃଖିତାମ୍ ॥ 22 ॥
କଲ୍ୟାଣୈରୁଚିତଂୟତ୍ତତ୍ପରିଷ୍ଵକ୍ତଂମୟୈଵତୁ ।
କ୍ରଵ୍ୟାଦୈସ୍ତଚ୍ଛରୀରଂତେମାନଂଵିପରିକୃଷ୍ୟତେ ॥ 23 ॥
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାଦିଭିର୍ୟଜ୍ଞୈରିଷ୍ଟଵାନାପ୍ତଦକ୍ଷିଣୈଃ ।
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରେଣସଂସ୍କାରଂକେନତ୍ଵଂନତୁଲପ୍ସ୍ୟସେ ॥ 24 ॥
ପ୍ରଵ୍ରଜ୍ୟାମୁପପନ୍ନାନାଂତ୍ରୟାଣାମେକମାଗତମ୍ ।
ପରିପ୍ରକ୍ଷ୍ୟତିକୌସଲ୍ୟାଲକ୍ଷ୍ମଣଂଶୋକଲାଲସା ॥ 25 ॥
ସତସ୍ୟାଃପରିପୃଚ୍ଛଂତ୍ୟାଵଧଂମିତ୍ରବଲସ୍ୟତେ ।
ତଵଚାଖ୍ୟାସ୍ୟତେନୂନଂନିଶାୟାଂରାକ୍ଷସୈର୍ଵଧମ୍ ॥ 26 ॥
ସାତ୍ଵାଂସୁପ୍ତଂହତଂଶ୍ରୁତ୍ଵାମାଂଚରକ୍ଷୋଗୃହଂଗତାମ୍ ।
ହୃଦୟେନଵିଦୀର୍ଣେନନଭଵିଷ୍ୟତିରାଘଵ ॥ 27 ॥
ମମହେତୋରନାର୍ୟାୟାହ୍ୟନର୍ହଃପାର୍ଥିଵାତ୍ମଃ ।
ରାମସ୍ସାଗରମୁତତୀର୍ୟସତ୍ତ୍ଵଵାନ୍ ଗୋଷ୍ପଦେହତଃ ॥ 28 ॥
ଅହଂଦାଶରଥେନୋଢାମୋହାତ୍ସ୍ଵକୁଲପାଂସନୀ ।
ଆର୍ୟପୁତ୍ରସ୍ୟରାମସ୍ୟଭାର୍ୟାମୃତ୍ୟୁରଜାୟତ ॥ 29 ॥
ନୂନମନ୍ୟାଂମୟାଜାତିଂଵାରିତଂଦାନମୁତ୍ତମମ୍ ।
ୟାହମଦ୍ୟେହଶୋଚାମିଭାର୍ୟାସର୍ଵତିଥେରପି ॥ 30 ॥
ସାଧୁପାତୟମାଂକ୍ଷିପ୍ରଂରାମସ୍ୟୋପରିରାଵଣ ।
ସମାନୟପତିଂପଂତ୍ୟାକୁରୁକଲ୍ୟାଣମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 31 ॥
ଶିରସାମେଶିରଶ୍ଚାସ୍ୟକାୟଂକାୟେନୟୋଜୟ ।
ରାଵଣାନୁଗମିଷ୍ୟାମିଗତିଂଭର୍ତୁର୍ମହାତ୍ମନଃ ॥ 32 ॥
ଇତିସଦୁଃଖସଂତପ୍ତାଵିଲଲାପାୟତେକ୍ଷଣା ।
ଭର୍ତୁଶ୍ଶିରୋଧନୁସ୍ତତ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ୟଚପୁନଃପୁନଃ ॥ 33 ॥
ଏଵଂଲାଲପ୍ୟମାନାୟାଂସୀତାୟାଂତତ୍ରରାକ୍ଷସଃ ।
ଅଭିଚକ୍ରାମଭର୍ତାରମନୀକସ୍ଥଃକୃତାଂଜଲିଃ ॥ 34 ॥
ଵିଜୟସ୍ଵାର୍ୟପୁତ୍ରେତିସୋଽଭିଵାଦ୍ୟପ୍ରସାଦ୍ୟଚ ।
ନ୍ୟଵେଦୟଦନୁପ୍ରାପ୍ତଂପ୍ରହସ୍ତଂଵାହିନୀପତିମ୍ ॥ 35 ॥
ଅମାତ୍ୟୈସ୍ସହିତସ୍ସର୍ଵୈଃପ୍ରହସ୍ତସ୍ସମୁପସ୍ଥିତଃ ।
ତେନଦର୍ଶନକାମେନଵୟଂପ୍ରସ୍ଥାପିତାଃପ୍ରଭୋ ॥ 36 ॥
ନୂନମସ୍ତିମହାରାଜ ରାଜଭାଵାତ୍କ୍ଷମାନ୍ଵିତମ୍ ।
କିଂଚିଦାତ୍ୟୟିକଂକାର୍ୟଂତେଷାଂତ୍ଵଂଦର୍ଶନଂକୁରୁ ॥ 37 ॥
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵାଦଶଗ୍ରୀଵୋରାକ୍ଷସପ୍ରତିଵେଦିତମ୍ ।
ଅଶୋକନ୍ଵିକାଂତ୍ୟକ୍ତ୍ଵାମଂତ୍ରିଣାଂଦର୍ଶନଂୟୟୌ ॥ 38 ॥
ସତୁସର୍ଵଂସମର୍ଥ୍ୟୈଵମଂତ୍ରିଭିଃକୃତ୍ୟମାତ୍ମନଃ ।
ସଭାଂପ୍ରଵିଶ୍ୟଵିଦଧେଵିଦିତ୍ଵାରାମଵିକ୍ରମମ୍ ॥ 39 ॥
ଅଂତର୍ଥାନଂତୁତଚ୍ଛୀର୍ଷଂତଚ୍ଚକାର୍ମୁକମୁତ୍ତମମ୍ ।
ଜଗାମରାଵଣସ୍ୟୈଵନିର୍ୟାଣସମନଂତରମ୍ ॥ 40 ॥
ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରସ୍ତୁତୈସ୍ସାର୍ଧଂମଂତ୍ରିଭିର୍ଭୀମଵିକ୍ରମୈଃ ।
ସମର୍ଥୟାମାସତଦାରାମକାର୍ୟଵିନିଶ୍ଚୟମ୍ ॥ 41 ॥
ଅଵିଦୂରସ୍ଥିତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ବଲାଧ୍ୟକ୍ଷାହନିତୈଷିଣଃ ।
ଅବ୍ରଵୀତ୍କାଲସଦୃଶୋରାଵଣୋରାକ୍ଷସାଧିପଃ ॥ 42 ॥
ଶୀଘ୍ରଂଭେରୀନିନାଦେନସ୍ଫୁଟଂକୋଣାହତେନମେ ।
ସମାନୟଧ୍ଵଂସୈନ୍ୟାନିଵକ୍ତଵ୍ୟଂଚନକାରଣମ୍ ॥ 43 ॥
ତତସ୍ତଥେତିପ୍ରତିଗୃହ୍ୟତଦ୍ଵଚୋବଲାଧିପାସ୍ତେମହଦାତ୍ମନୋବଲମ୍ ।
ସମାନୟଂଶ୍ଚୈଵସମାଗମଂଚତେନ୍ୟଵେଦୟନ୍ଭର୍ତରିୟୁଦ୍ଧକାଂକ୍ଷିଣି ॥ 44 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
