श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुंदरकांडम् ।
अथ अष्टादशस्सर्गः ।
तथा विप्रेक्ष्यमाणस्य वनं पुष्पितपादपम् ।
विचिन्वतश्च वैदेहीं किंचिच्छेषा निशाऽभवत् ॥ 1 ॥
षडंगवेदविदुषां क्रतुप्रवरयाजिनाम् ।
शुश्राव ब्रह्मघोषांश्च स विरात्रे ब्रह्मरक्षसाम् ॥ 2 ॥
अथ मंगलवादित्रशब्दैः श्रुतिमनोहरैः ।
प्राबुध्यत महाबाहुर्दशग्रीवो महाबलः ॥ 3 ॥
विबुध्यतु यथाकालं राक्षसेंद्रः प्रतापवान् ।
स्रस्तमाल्यांबरधरो वैदेहीमन्वचिंतयत् ॥ 4 ॥
भृशं नियुक्तस्तस्यां च मदनेन मदोत्कटः ।
न स तं राक्षसः कामं शशाकात्मनि गूहितुम् ॥ 5 ॥
स सर्वाभरणैर्युक्तो बिभ्रच्छ्रियमनुत्तमाम् ।
तां नगैर्बहुभिर्जुष्टां सर्वपुष्पफलोपगैः ॥ 6 ॥
वृतां पुष्करिणीभिश्च नानापुष्पोपशोभिताम् ।
सदा मदैश्च विहगैर्विचित्रां परमाद्भुताम् ॥ 7 ॥
ईहामृगैश्च विविधैर्जुष्टां दृष्टिमनोहरैः ।
वीधीः संप्रेक्षमाणश्च मणिकांचनतोरणाः ॥ 8 ॥
नानामृगगणाकीर्णां फलैः प्रपतितैर्वृताम् ।
अशोकवनिकामेव प्राविशत्संततद्रुमाम् ॥ 9 ॥
अंगनाशतमात्रं तु तं व्रजंतमनुव्रजत् ।
महेंद्रमिव पौलस्त्यं देवगंधर्वयोषितः ॥ 10 ॥
दीपिकाः कांचनीः काश्चिज्जगृहुस्तत्र योषितः ।
वालव्यजनहस्ताश्च तालवृंतानि चापराः ॥ 11 ॥
कांचनैरपि भृंगारैर्जह्रुः सलिलमग्रतः ।
मंडलाग्रान् बृसीश्चापि गृह्यान्याः पृष्ठतो ययुः ॥ 12 ॥
काचिद्रत्नमयीं स्थालीं पूर्णां पानस्य भामिनी ।
दक्षिणा दक्षिणेनैव तदा जग्राह पाणिना ॥ 13 ॥
राजहंसप्रतीकाशं छत्रं पूर्णशशिप्रभम् ।
सौवर्णदंडमपरा गृहीत्वा पृष्ठतो ययौ ॥ 14 ॥
निद्रामदपरीताक्ष्यो रावणस्योत्तमाः स्त्रियः ।
अनुजग्मुः पतिं वीरं घनं विद्युल्लता इव ॥ 15 ॥
व्याविद्धहारकेयूराः समामृदितवर्णकाः ।
समागलितकेशांताः सस्वेदवदनास्तथा ॥ 16 ॥
घूर्णंत्यो मदशेषेण निद्रया च शुभाननाः ।
स्वेदक्लिष्टांगकुसुमास्सुमाल्याकुलमूर्धजाः ॥ 17 ॥
प्रयांतं नैऋतपतिं नार्यो मदिरलोचनाः ।
बहुमानाच्च कामाच्च प्रिया भार्यास्तमन्वयुः ॥ 18 ॥
स च कामपराधीनः पतिस्तासां महाबलः ।
सीतासक्तमना मंदो मंदांचितगतिर्बभौ ॥ 19 ॥
ततः कांचीनिनादं च नूपुराणां च निस्वनम् ।
शुश्राव परमस्त्रीणां स कपिर्मारुतात्मजः ॥ 20 ॥
तं चाप्रतिमकर्माणमचिंत्यबलपौरुषम् ।
द्वारदेशमनुप्राप्तं ददर्श हनुमान् कपिः ॥ 21 ॥
दीपिकाभिरनेकाभिः समंतादवभासितम् ।
गंधतैलावसिक्ताभिर्ध्रियमाणाभिरग्रतः ॥ 22 ॥
कामदर्पमदैर्युक्तं जिह्मताम्रायतेक्षणम् ।
समक्षमिव कंदर्पमपविद्धशरासनम् ॥ 23 ॥
मथितामृतफेनाभमरजोवस्त्रमुत्तमम् ।
सलीलमनुकर्षंतं विमुक्तं सक्तमंगदे ॥ 24 ॥
तं पत्रविटपे लीनः पत्रपुष्पघनावृतः ।
समीपमिव संक्रांतं निध्यातुमुपचक्रमे ॥ 25 ॥
अवेक्षमाणस्तु ततो ददर्श कपिकुंजरः ।
रूपयौवनसंपन्ना रावणस्य वरस्त्रियः ॥ 26 ॥
ताभिः परिवृतो राजा सुरूपाभिर्महायशाः ।
तन्मृगद्विजसंघुष्टं प्रविष्टः प्रमदावनम् ॥ 27 ॥
क्षीबो विचित्राभरणः शंकुकर्णो महाबलः ।
तेन विश्रवसः पुत्रः स दृष्टो राक्षसाधिपः ॥ 28 ॥
वृतः परमनारीभिस्ताराभिरिव चंद्रमाः ।
तं ददर्श महातेजास्तेजोवंतं महाकपिः ॥ 29 ॥
रावणोऽयं महाबाहुरिति संचिंत्य वानरः ।
अवप्लुतो महातेजा हनुमान्मारुतात्मजः ॥ 30 ॥
स तथाप्युग्रतेजाः सन्निर्धूतस्तस्य तेजसा ।
पत्रगुह्यांतरे सक्तो हनुमान् संवृतोऽभवत् ॥ 31 ॥
स तामसितकेशांतां सुश्रोणीं संहतस्त्नीम् ।
दिदृक्षुरसितापांगामुपावर्तत रावणः ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुंदरकांडे अष्टादशस्सर्गः ॥
