શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુંદરકાંડમ્ ।
અથ અષ્ટાદશસ્સર્ગઃ ।
તથા વિપ્રેક્ષ્યમાણસ્ય વનં પુષ્પિતપાદપમ્ ।
વિચિન્વતશ્ચ વૈદેહીં કિંચિચ્છેષા નિશાઽભવત્ ॥ 1 ॥
ષડંગવેદવિદુષાં ક્રતુપ્રવરયાજિનામ્ ।
શુશ્રાવ બ્રહ્મઘોષાંશ્ચ સ વિરાત્રે બ્રહ્મરક્ષસામ્ ॥ 2 ॥
અથ મંગલવાદિત્રશબ્દૈઃ શ્રુતિમનોહરૈઃ ।
પ્રાબુધ્યત મહાબાહુર્દશગ્રીવો મહાબલઃ ॥ 3 ॥
વિબુધ્યતુ યથાકાલં રાક્ષસેંદ્રઃ પ્રતાપવાન્ ।
સ્રસ્તમાલ્યાંબરધરો વૈદેહીમન્વચિંતયત્ ॥ 4 ॥
ભૃશં નિયુક્તસ્તસ્યાં ચ મદનેન મદોત્કટઃ ।
ન સ તં રાક્ષસઃ કામં શશાકાત્મનિ ગૂહિતુમ્ ॥ 5 ॥
સ સર્વાભરણૈર્યુક્તો બિભ્રચ્છ્રિયમનુત્તમામ્ ।
તાં નગૈર્બહુભિર્જુષ્ટાં સર્વપુષ્પફલોપગૈઃ ॥ 6 ॥
વૃતાં પુષ્કરિણીભિશ્ચ નાનાપુષ્પોપશોભિતામ્ ।
સદા મદૈશ્ચ વિહગૈર્વિચિત્રાં પરમાદ્ભુતામ્ ॥ 7 ॥
ઈહામૃગૈશ્ચ વિવિધૈર્જુષ્ટાં દૃષ્ટિમનોહરૈઃ ।
વીધીઃ સંપ્રેક્ષમાણશ્ચ મણિકાંચનતોરણાઃ ॥ 8 ॥
નાનામૃગગણાકીર્ણાં ફલૈઃ પ્રપતિતૈર્વૃતામ્ ।
અશોકવનિકામેવ પ્રાવિશત્સંતતદ્રુમામ્ ॥ 9 ॥
અંગનાશતમાત્રં તુ તં વ્રજંતમનુવ્રજત્ ।
મહેંદ્રમિવ પૌલસ્ત્યં દેવગંધર્વયોષિતઃ ॥ 10 ॥
દીપિકાઃ કાંચનીઃ કાશ્ચિજ્જગૃહુસ્તત્ર યોષિતઃ ।
વાલવ્યજનહસ્તાશ્ચ તાલવૃંતાનિ ચાપરાઃ ॥ 11 ॥
કાંચનૈરપિ ભૃંગારૈર્જહ્રુઃ સલિલમગ્રતઃ ।
મંડલાગ્રાન્ બૃસીશ્ચાપિ ગૃહ્યાન્યાઃ પૃષ્ઠતો યયુઃ ॥ 12 ॥
કાચિદ્રત્નમયીં સ્થાલીં પૂર્ણાં પાનસ્ય ભામિની ।
દક્ષિણા દક્ષિણેનૈવ તદા જગ્રાહ પાણિના ॥ 13 ॥
રાજહંસપ્રતીકાશં છત્રં પૂર્ણશશિપ્રભમ્ ।
સૌવર્ણદંડમપરા ગૃહીત્વા પૃષ્ઠતો યયૌ ॥ 14 ॥
નિદ્રામદપરીતાક્ષ્યો રાવણસ્યોત્તમાઃ સ્ત્રિયઃ ।
અનુજગ્મુઃ પતિં વીરં ઘનં વિદ્યુલ્લતા ઇવ ॥ 15 ॥
વ્યાવિદ્ધહારકેયૂરાઃ સમામૃદિતવર્ણકાઃ ।
સમાગળિતકેશાંતાઃ સસ્વેદવદનાસ્તથા ॥ 16 ॥
ઘૂર્ણંત્યો મદશેષેણ નિદ્રયા ચ શુભાનનાઃ ।
સ્વેદક્લિષ્ટાંગકુસુમાસ્સુમાલ્યાકુલમૂર્ધજાઃ ॥ 17 ॥
પ્રયાંતં નૈઋતપતિં નાર્યો મદિરલોચનાઃ ।
બહુમાનાચ્ચ કામાચ્ચ પ્રિયા ભાર્યાસ્તમન્વયુઃ ॥ 18 ॥
સ ચ કામપરાધીનઃ પતિસ્તાસાં મહાબલઃ ।
સીતાસક્તમના મંદો મંદાંચિતગતિર્બભૌ ॥ 19 ॥
તતઃ કાંચીનિનાદં ચ નૂપુરાણાં ચ નિસ્વનમ્ ।
શુશ્રાવ પરમસ્ત્રીણાં સ કપિર્મારુતાત્મજઃ ॥ 20 ॥
તં ચાપ્રતિમકર્માણમચિંત્યબલપૌરુષમ્ ।
દ્વારદેશમનુપ્રાપ્તં દદર્શ હનુમાન્ કપિઃ ॥ 21 ॥
દીપિકાભિરનેકાભિઃ સમંતાદવભાસિતમ્ ।
ગંધતૈલાવસિક્તાભિર્ધ્રિયમાણાભિરગ્રતઃ ॥ 22 ॥
કામદર્પમદૈર્યુક્તં જિહ્મતામ્રાયતેક્ષણમ્ ।
સમક્ષમિવ કંદર્પમપવિદ્ધશરાસનમ્ ॥ 23 ॥
મથિતામૃતફેનાભમરજોવસ્ત્રમુત્તમમ્ ।
સલીલમનુકર્ષંતં વિમુક્તં સક્તમંગદે ॥ 24 ॥
તં પત્રવિટપે લીનઃ પત્રપુષ્પઘનાવૃતઃ ।
સમીપમિવ સંક્રાંતં નિધ્યાતુમુપચક્રમે ॥ 25 ॥
અવેક્ષમાણસ્તુ તતો દદર્શ કપિકુંજરઃ ।
રૂપયૌવનસંપન્ના રાવણસ્ય વરસ્ત્રિયઃ ॥ 26 ॥
તાભિઃ પરિવૃતો રાજા સુરૂપાભિર્મહાયશાઃ ।
તન્મૃગદ્વિજસંઘુષ્ટં પ્રવિષ્ટઃ પ્રમદાવનમ્ ॥ 27 ॥
ક્ષીબો વિચિત્રાભરણઃ શંકુકર્ણો મહાબલઃ ।
તેન વિશ્રવસઃ પુત્રઃ સ દૃષ્ટો રાક્ષસાધિપઃ ॥ 28 ॥
વૃતઃ પરમનારીભિસ્તારાભિરિવ ચંદ્રમાઃ ।
તં દદર્શ મહાતેજાસ્તેજોવંતં મહાકપિઃ ॥ 29 ॥
રાવણોઽયં મહાબાહુરિતિ સંચિંત્ય વાનરઃ ।
અવપ્લુતો મહાતેજા હનુમાન્મારુતાત્મજઃ ॥ 30 ॥
સ તથાપ્યુગ્રતેજાઃ સન્નિર્ધૂતસ્તસ્ય તેજસા ।
પત્રગુહ્યાંતરે સક્તો હનુમાન્ સંવૃતોઽભવત્ ॥ 31 ॥
સ તામસિતકેશાંતાં સુશ્રોણીં સંહતસ્ત્નીમ્ ।
દિદૃક્ષુરસિતાપાંગામુપાવર્તત રાવણઃ ॥ 32 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુંદરકાંડે અષ્ટાદશસ્સર્ગઃ ॥
