श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकांडम् ।
अथ अष्टषष्टितमस्सर्गः ।
कुंभकर्णंहतंदृष्टवाराघवेणमहात्मना ।
राक्षसाराक्षसेंद्रायरावणायन्यवेदयन् ॥ 1 ॥
राजन् स कालसंकाशस्संयुक्तःकालकर्मणा ।
विद्राव्यवानरींसेनांभक्षयित्वा च वानरान् ॥ 2 ॥
प्रतपित्वा मुहूर्तंतुप्रशांतोरामतेजसा ।
कायेनार्थप्रविष्टेनसमुद्रंभीमदर्शनम् ॥ 3 ॥
निकृत्तकंठोरुभुजोविक्षरन्रुधिरंबहु ।
रुद्ध्वाद्वारंशरीरेणलंकायाःपर्वतोपमः ॥ 4 ॥
कुंभकर्णस्तव भ्राता काकुत्थ्सशरपीडितः ।
लगंडभूतो विकृतो दावदग्ध इव द्रुमः ॥ 5 ॥
तंश्रुत्वाविनिहतंसंख्येकुंभकर्णंमहाबलम् ।
रावणश्शोकसंतप्तोमुमोह च पपात च ॥ 6 ॥
पितृव्यंनिहतंश्रुत्वादेवांतकनरांतकौ ।
त्रिशिराश्चातिकायश्चरुरुदुश्शोकपीडिताः ॥ 7 ॥
भ्रातरंनिहतंश्रुत्वारामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
महोदरमहापार्श्वौशोकाक्रांतौबभूवतुः ॥ 8 ॥
ततःकृच्छ्रात्समासाद्यसंज्ञांराक्षसपुंगवः ।
कुंभकर्णवधाद्दीनोविललापकुलेंद्रियः ॥ 9 ॥
हावीर रिपुदर्पघ्न कुंभकर्ण महाबल ।
त्वंमांविहायवैदैवाद्यातोऽसियमसादनम् ॥ 10 ॥
ममशल्यमनुद्धृत्यबांधवानांमहाबल ।
शत्रुसैन्यंप्रताप्यैकस्त्वंमांसंत्यज्यगच्छसि ॥ 11 ॥
इदानींखल्वहंनास्मियस्यमेदक्षिणोभुजः ।
पतितोयंसमाश्रित्य न बिभेमिसुरासुरान् ॥ 12 ॥
कथमेवंविधोवीरोदेवदानवदर्पहा ।
कालाग्निरुद्राप्रतिमोरणेराघवेणवैहतः ॥ 13 ॥
यस्यतेवज्रनिष्पेषो न कुर्वाद्व्यसनंसदा ।
स कथंरामबाणार्तंप्रसुप्तोऽसिमहीतले ॥ 14 ॥
एतेदेवगणास्सार्थमृषिभिर्गगनेस्थिताः ।
निहतंत्वांरणेदृष्टवानिनदंतिप्रहर्षिताः ॥ 15 ॥
ध्रुवमद्यैवसंहृष्टालब्धलक्षाःप्लवंगमाः ।
आरोक्ष्यंतीहदुर्गाणिलंकाद्वाराणिसर्वशः ॥ 16 ॥
राज्येननास्तिमेकार्यंकिंकरिष्यामिसीतया ।
कुंभकर्णविहीनस्यजीवितेनास्तिमेमतिः ॥ 17 ॥
यद्यहंभ्रातृहंतारं न हन्मियुधिराघवम् ।
ननुमेमरणंश्रेयो न चेदंव्यर्थजीवितम् ॥ 18 ॥
अद्यैवतंगमिष्यामिदेशंयत्रानुजोमम ।
न हिभ्रातृन् समुत्सृज्यक्षणंजीवितमुत्सहे ॥ 19 ॥
देवाहिमांहसिष्यंतिदृष्टवापूर्वापकारिणम् ।
कथमिंद्रंजयिष्यामिकुंभकर्ण हतेत्वयि ॥ 20 ॥
तदिदंमामनुप्राप्तंविभीषणवचश्शुभम् ।
यदज्ञानान्मयातस्य न गृहीतंमहात्मनः ॥ 21 ॥
विभीषणवचोयावत्कुंभकर्णप्रहस्तयोः ।
विनाशोऽयंसमुत्पन्नोमांव्रीडयतिदारुणः ॥ 22 ॥
तस्यायंकर्मणःप्राप्तोविपाकोममशोकदः ।
यन्मयाधार्मिकश्शमान् स निरस्तोविभीषणः ॥ 23 ॥
इतिबहुविधमाकुलांतरात्माकृपणमतीवविलप्यकुंभकर्णम् ।
न्यपदथदशाननोभृशार्तस्तमनुजमिंद्ररिपुंहतंविदित्वा ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकांडे अष्टषष्टितमस्सर्गः ॥
