श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकांडम् ।
अथ षडशीतितमस्सर्गः ।
अथतस्यामवस्थायांलक्ष्मणंरावणानुजः ।
परेषामहितंवाक्यमर्थसाधकमब्रवीत् ॥ 1 ॥
यदेतद्राक्षसानीकंमेघश्यामंविलोक्यते ।
एतदायोध्यतांशीघ्रंकपिभिपादपायुधैः ॥ 2 ॥
अस्यानीकस्यमहतोभेदनेयतलक्ष्मण ।
राक्षसेंद्रसुतोऽप्यत्रभिन्नेदृश्योभविष्यति ॥ 3 ॥
सत्वमिंद्राशनिप्रख्यैःशरैरवकिरन्परान् ।
अभिद्रवाशुयावद्वैनैतत्कर्मसमाप्यते ॥ 4 ॥
ज हिवीरदुरात्मानंमायापरमधार्मिकम् ।
रावणिंक्रूरकर्माणंसर्वलोकभयावहम् ॥ 5 ॥
विभीषणवच्श्रुत्वालक्ष्मणश्शुभलक्षणः ।
ववर्षशरवर्षाणिराक्षसेंद्रसुतंप्रति ॥ 6 ॥
ऋक्षाःशाखामृगाश्चैवद्रुमद्रिनखयोधिनः ।
अभ्यधावंतसहितास्तदनीकमवस्थितम् ॥ 7 ॥
राक्षसाश्चशितैर्भाणैरसिभिश्शक्तितोमरैः ।
उद्यदैससं वर्तंतसमरेकपिसैन्यजिघांसवः ॥ 8 ॥
स संप्रहारस्तुमुलःसंजज्ञेकपिरक्षसाम् ।
शब्देनमहतालंकांनादयन्वैसमंततः ॥ 9 ॥
शस्त्रश्चविविधाकारैश्शितैर्बाणैश्चपादपैः ।
उद्यतैर्गिरिशृंगैश्चघोरैराकाशमावृतम् ॥ 10 ॥
तेराक्षसावानरेषुविकृताननबाहवः ।
निवेशयंतःशस्त्राणिचक्रुस्तेसुमहद्भयम् ॥ 11 ॥
तथैवसकलैर्वृक्षैर्गिरिशृंगैश्चवानराः ।
अभिजघ्नुजघ्नुश्चसमरेराक्षसर्षभान् ॥ 12 ॥
ऋक्षवानरमुख्यैश्चमहाकायैर्महाबलैः ।
रक्षसांयुध्यमानानांमहद्भयमजायत ॥ 13 ॥
स्वमनीकंविषण्णंतुश्रुत्वाशत्रुभिरर्दितम् ।
उदतिष्ठतदुर्दर्षः स कर्मण्यननुष्ठिते ॥ 14 ॥
वृक्षांधकारान्निर्गम्यजातक्रोधः स रावणिः ।
आरुरोहरथंसज्जंपूर्वयुक्तंसुसंयतम् ॥ 15 ॥
स भीमकार्मुकधरःकालमेघसमप्रभः ।
रक्तास्यनयनोकृद्धोमभौमृत्युरिवांतकः ॥ 16 ॥
दृष्टवैवतुरथस्थंतंपर्यवर्तततद्बलम् ।
रक्षसांभीमवेगानांलक्ष्मणेनयुयुत्सताम् ॥ 17 ॥
तस्मिन् कालेतुहनूमानुद्यम्यसुदुरासदम् ।
धरणीधरसंकाशोमहावृक्षमरिंदमः ॥ 18 ॥
स राक्षसानांतत्सैन्यंकालाग्निरिवनिर्दहन् ।
चकारबहुभिर्वक्षैर्निःसंज्ञंयुधिवानरः ॥ 19 ॥
विध्वंसंतंतरसादृष्टवैवपवनात्मजम् ।
राक्षसानांसहस्राणिहनूमंतमवाकिरन् ॥ 20 ॥
शितशूलधराश्शूलैरसिभिश्चासिपाणयः ।
शक्तिहस्ताश्चभिश्शक्तिपट्टसैः पट्टसायुधाः ॥ 21 ॥
परिघैश्चगदाभिश्चकुंतैश्चशुभदर्शनैः ।
शतशश्चशतघ्नीभिरायसैरपिमुद्गरैः ॥ 22 ॥
घोरैःपरशुभिश्चैवभिदनिपालैश्चराक्षसाः ।
मुष्टिभिर्वज्रकल्पैश्चतलैरशनिसन्निभैः ॥ 23 ॥
अभिजघ्नुःसमासाद्यसमंतात्पर्वतोपमम् ।
तेषामपि च संग्रुद्धश्चकारकदनंमहत् ॥ 24 ॥
स ददर्शकपिश्रेष्ठमचलोपममिंद्रजित् ।
सूदमानमसंत्रस्तममित्रान् पवनात्मजम् ॥ 25 ॥
स सारथिमुवाचेदंयाहियत्रैषवानरः ।
क्षयमेवहिनःकुर्याद्राक्षसामुपेक्षितः ॥ 26 ॥
इत्युक्तस्सारथिस्तेनययौयत्र न मारुतिः ।
वहन् परमदुर्धर्षंस्थितमिंद्रजितंरथे ॥ 27 ॥
सोऽभ्युपेत्यशरान्खंगान्पट्टसासिपरश्वधान् ।
अभ्यवर्षतदुर्धर्षःकपिमूर्थनिराक्षसः ॥ 28 ॥
तानिशस्त्राणिघोराणिप्रतिगृह्य स मारुतिः ।
रोषेणमहताविष्टोवाक्यंचेदमुवाच ह ॥ 29 ॥
युध्यस्वयदिशूरोऽसिरावणात्मजदुर्मते ।
वायुपुत्रंसमासाद्य न जीवन् प्रतियास्यसि ॥ 30 ॥
बाहुभ्यांसंप्रतियुध्यस्वयदिमेद्वंद्वमाहवे ।
वेगंसहस्वदुर्बुद्धेततस्त्वंरक्षसांवरः ॥ 31 ॥
हनूमंतंजिघांसंतंसमुद्यतशरासनम् ।
रावणात्मजमाचष्टे लक्ष्मणाय विभीषणः ॥ 32 ॥
यस्सवासवनिर्जेतारावणस्यात्मसंभवः ।
स एषरथमास्थायहनूमंतंजिघांसति ॥ 33 ॥
तमप्रतिमसंस्थानैश्शरैश्शत्रुनिवारणैः ।
जीवितांतकरैर्घोरैःसौमित्रेरावणिंजहि ॥ 34 ॥
इत्येवमुक्तस्तुतदामहात्माविभीषणेनारिविभीषणेन ।
ददर्शतंपर्वतसन्निकाशंरथस्थितंभीमबलंदुरासदम् ॥ 35 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकांडे षडशीतितमस्सर्गः ॥
