ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ସୁଂଦରକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଅଷ୍ଟାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତଥା ଵିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟମାଣସ୍ୟ ଵନଂ ପୁଷ୍ପିତପାଦପମ୍ ।
ଵିଚିନ୍ଵତଶ୍ଚ ଵୈଦେହୀଂ କିଂଚିଚ୍ଛେଷା ନିଶାଽଭଵତ୍ ॥ 1 ॥
ଷଡଂଗଵେଦଵିଦୁଷାଂ କ୍ରତୁପ୍ରଵରୟାଜିନାମ୍ ।
ଶୁଶ୍ରାଵ ବ୍ରହ୍ମଘୋଷାଂଶ୍ଚ ସ ଵିରାତ୍ରେ ବ୍ରହ୍ମରକ୍ଷସାମ୍ ॥ 2 ॥
ଅଥ ମଂଗଲଵାଦିତ୍ରଶବ୍ଦୈଃ ଶ୍ରୁତିମନୋହରୈଃ ।
ପ୍ରାବୁଧ୍ୟତ ମହାବାହୁର୍ଦଶଗ୍ରୀଵୋ ମହାବଲଃ ॥ 3 ॥
ଵିବୁଧ୍ୟତୁ ୟଥାକାଲଂ ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ।
ସ୍ରସ୍ତମାଲ୍ୟାଂବରଧରୋ ଵୈଦେହୀମନ୍ଵଚିଂତୟତ୍ ॥ 4 ॥
ଭୃଶଂ ନିୟୁକ୍ତସ୍ତସ୍ୟାଂ ଚ ମଦନେନ ମଦୋତ୍କଟଃ ।
ନ ସ ତଂ ରାକ୍ଷସଃ କାମଂ ଶଶାକାତ୍ମନି ଗୂହିତୁମ୍ ॥ 5 ॥
ସ ସର୍ଵାଭରଣୈର୍ୟୁକ୍ତୋ ବିଭ୍ରଚ୍ଛ୍ରିୟମନୁତ୍ତମାମ୍ ।
ତାଂ ନଗୈର୍ବହୁଭିର୍ଜୁଷ୍ଟାଂ ସର୍ଵପୁଷ୍ପଫଲୋପଗୈଃ ॥ 6 ॥
ଵୃତାଂ ପୁଷ୍କରିଣୀଭିଶ୍ଚ ନାନାପୁଷ୍ପୋପଶୋଭିତାମ୍ ।
ସଦା ମଦୈଶ୍ଚ ଵିହଗୈର୍ଵିଚିତ୍ରାଂ ପରମାଦ୍ଭୁତାମ୍ ॥ 7 ॥
ଈହାମୃଗୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଜୁଷ୍ଟାଂ ଦୃଷ୍ଟିମନୋହରୈଃ ।
ଵୀଧୀଃ ସଂପ୍ରେକ୍ଷମାଣଶ୍ଚ ମଣିକାଂଚନତୋରଣାଃ ॥ 8 ॥
ନାନାମୃଗଗଣାକୀର୍ଣାଂ ଫଲୈଃ ପ୍ରପତିତୈର୍ଵୃତାମ୍ ।
ଅଶୋକଵନିକାମେଵ ପ୍ରାଵିଶତ୍ସଂତତଦ୍ରୁମାମ୍ ॥ 9 ॥
ଅଂଗନାଶତମାତ୍ରଂ ତୁ ତଂ ଵ୍ରଜଂତମନୁଵ୍ରଜତ୍ ।
ମହେଂଦ୍ରମିଵ ପୌଲସ୍ତ୍ୟଂ ଦେଵଗଂଧର୍ଵୟୋଷିତଃ ॥ 10 ॥
ଦୀପିକାଃ କାଂଚନୀଃ କାଶ୍ଚିଜ୍ଜଗୃହୁସ୍ତତ୍ର ୟୋଷିତଃ ।
ଵାଲଵ୍ୟଜନହସ୍ତାଶ୍ଚ ତାଲଵୃଂତାନି ଚାପରାଃ ॥ 11 ॥
କାଂଚନୈରପି ଭୃଂଗାରୈର୍ଜହ୍ରୁଃ ସଲିଲମଗ୍ରତଃ ।
ମଂଡଲାଗ୍ରାନ୍ ବୃସୀଶ୍ଚାପି ଗୃହ୍ୟାନ୍ୟାଃ ପୃଷ୍ଠତୋ ୟୟୁଃ ॥ 12 ॥
କାଚିଦ୍ରତ୍ନମୟୀଂ ସ୍ଥାଲୀଂ ପୂର୍ଣାଂ ପାନସ୍ୟ ଭାମିନୀ ।
ଦକ୍ଷିଣା ଦକ୍ଷିଣେନୈଵ ତଦା ଜଗ୍ରାହ ପାଣିନା ॥ 13 ॥
ରାଜହଂସପ୍ରତୀକାଶଂ ଛତ୍ରଂ ପୂର୍ଣଶଶିପ୍ରଭମ୍ ।
ସୌଵର୍ଣଦଂଡମପରା ଗୃହୀତ୍ଵା ପୃଷ୍ଠତୋ ୟୟୌ ॥ 14 ॥
ନିଦ୍ରାମଦପରୀତାକ୍ଷ୍ୟୋ ରାଵଣସ୍ୟୋତ୍ତମାଃ ସ୍ତ୍ରିୟଃ ।
ଅନୁଜଗ୍ମୁଃ ପତିଂ ଵୀରଂ ଘନଂ ଵିଦ୍ୟୁଲ୍ଲତା ଇଵ ॥ 15 ॥
ଵ୍ୟାଵିଦ୍ଧହାରକେୟୂରାଃ ସମାମୃଦିତଵର୍ଣକାଃ ।
ସମାଗଳିତକେଶାଂତାଃ ସସ୍ଵେଦଵଦନାସ୍ତଥା ॥ 16 ॥
ଘୂର୍ଣଂତ୍ୟୋ ମଦଶେଷେଣ ନିଦ୍ରୟା ଚ ଶୁଭାନନାଃ ।
ସ୍ଵେଦକ୍ଲିଷ୍ଟାଂଗକୁସୁମାସ୍ସୁମାଲ୍ୟାକୁଲମୂର୍ଧଜାଃ ॥ 17 ॥
ପ୍ରୟାଂତଂ ନୈଋତପତିଂ ନାର୍ୟୋ ମଦିରଲୋଚନାଃ ।
ବହୁମାନାଚ୍ଚ କାମାଚ୍ଚ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ୟାସ୍ତମନ୍ଵୟୁଃ ॥ 18 ॥
ସ ଚ କାମପରାଧୀନଃ ପତିସ୍ତାସାଂ ମହାବଲଃ ।
ସୀତାସକ୍ତମନା ମଂଦୋ ମଂଦାଂଚିତଗତିର୍ବଭୌ ॥ 19 ॥
ତତଃ କାଂଚୀନିନାଦଂ ଚ ନୂପୁରାଣାଂ ଚ ନିସ୍ଵନମ୍ ।
ଶୁଶ୍ରାଵ ପରମସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ସ କପିର୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ॥ 20 ॥
ତଂ ଚାପ୍ରତିମକର୍ମାଣମଚିଂତ୍ୟବଲପୌରୁଷମ୍ ।
ଦ୍ଵାରଦେଶମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ ଦଦର୍ଶ ହନୁମାନ୍ କପିଃ ॥ 21 ॥
ଦୀପିକାଭିରନେକାଭିଃ ସମଂତାଦଵଭାସିତମ୍ ।
ଗଂଧତୈଲାଵସିକ୍ତାଭିର୍ଧ୍ରିୟମାଣାଭିରଗ୍ରତଃ ॥ 22 ॥
କାମଦର୍ପମଦୈର୍ୟୁକ୍ତଂ ଜିହ୍ମତାମ୍ରାୟତେକ୍ଷଣମ୍ ।
ସମକ୍ଷମିଵ କଂଦର୍ପମପଵିଦ୍ଧଶରାସନମ୍ ॥ 23 ॥
ମଥିତାମୃତଫେନାଭମରଜୋଵସ୍ତ୍ରମୁତ୍ତମମ୍ ।
ସଲୀଲମନୁକର୍ଷଂତଂ ଵିମୁକ୍ତଂ ସକ୍ତମଂଗଦେ ॥ 24 ॥
ତଂ ପତ୍ରଵିଟପେ ଲୀନଃ ପତ୍ରପୁଷ୍ପଘନାଵୃତଃ ।
ସମୀପମିଵ ସଂକ୍ରାଂତଂ ନିଧ୍ୟାତୁମୁପଚକ୍ରମେ ॥ 25 ॥
ଅଵେକ୍ଷମାଣସ୍ତୁ ତତୋ ଦଦର୍ଶ କପିକୁଂଜରଃ ।
ରୂପୟୌଵନସଂପନ୍ନା ରାଵଣସ୍ୟ ଵରସ୍ତ୍ରିୟଃ ॥ 26 ॥
ତାଭିଃ ପରିଵୃତୋ ରାଜା ସୁରୂପାଭିର୍ମହାୟଶାଃ ।
ତନ୍ମୃଗଦ୍ଵିଜସଂଘୁଷ୍ଟଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରମଦାଵନମ୍ ॥ 27 ॥
କ୍ଷୀବୋ ଵିଚିତ୍ରାଭରଣଃ ଶଂକୁକର୍ଣୋ ମହାବଲଃ ।
ତେନ ଵିଶ୍ରଵସଃ ପୁତ୍ରଃ ସ ଦୃଷ୍ଟୋ ରାକ୍ଷସାଧିପଃ ॥ 28 ॥
ଵୃତଃ ପରମନାରୀଭିସ୍ତାରାଭିରିଵ ଚଂଦ୍ରମାଃ ।
ତଂ ଦଦର୍ଶ ମହାତେଜାସ୍ତେଜୋଵଂତଂ ମହାକପିଃ ॥ 29 ॥
ରାଵଣୋଽୟଂ ମହାବାହୁରିତି ସଂଚିଂତ୍ୟ ଵାନରଃ ।
ଅଵପ୍ଲୁତୋ ମହାତେଜା ହନୁମାନ୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ॥ 30 ॥
ସ ତଥାପ୍ୟୁଗ୍ରତେଜାଃ ସନ୍ନିର୍ଧୂତସ୍ତସ୍ୟ ତେଜସା ।
ପତ୍ରଗୁହ୍ୟାଂତରେ ସକ୍ତୋ ହନୁମାନ୍ ସଂଵୃତୋଽଭଵତ୍ ॥ 31 ॥
ସ ତାମସିତକେଶାଂତାଂ ସୁଶ୍ରୋଣୀଂ ସଂହତସ୍ତ୍ନୀମ୍ ।
ଦିଦୃକ୍ଷୁରସିତାପାଂଗାମୁପାଵର୍ତତ ରାଵଣଃ ॥ 32 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ସୁଂଦରକାଂଡେ ଅଷ୍ଟାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
