श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अयोध्याकांडम् ।
अथ एकादशस्सर्गः ।
तं मन्मथशरैर्विद्धमं कामवेगवशानुगम् ।
उवाच पृथिवीपालं कैकेयी दारुणं वचः ॥ 1 ॥
नास्मि विप्रकृतादेव केनचिन्नावमानिता ।
अभिप्रायस्तु मे कश्चित्तमिच्छामि त्वया कृतम् ॥ 2 ॥
प्रतिज्ञां प्रतिजानीष्व यदि त्वं कर्तुमिच्छसि ।
अथ तद्व्याहरिष्यामि यदभिप्रार्थितं मया ॥ 3 ॥
तामुवाच महातेजाः कैकेयीमीषदुत्स्मितः ।
कामी हस्तेन संगृह्य मूर्धजेषु शुचिस्मिताम् ॥ 4 ॥
आवलिप्ते न जानासि त्वत्तः प्रियतरो मम ।
मनुजो मनुजव्याघ्राद्रामादन्यो न विद्यते ॥ 5 ॥
तेनाजय्येन मुख्येन राघवेण महात्मना ।
शपे ते जीवनार्हेण ब्रूहि यन्मनसेच्छासि ॥ 6 ॥
यं मुहूर्तमपश्यंस्तु न जीवेयमहं ध्रुवम् ।
तेन रामेण कैकेयि शपे ते वचनक्रियाम् ॥ 7 ॥
आत्मना वात्मजैश्चान्यैर्वृणेयं मनुजर्षभम् ।
तेन रामेण कैकेयि शपे ते वचनक्रियाम् ॥ 8 ॥
भद्रे हृदयमप्येतदनुमृशोद्धरस्व मे ।
एतत्समीक्ष्य कैकेयि ब्रूहि यत्साधु मन्यसे ॥ 9 ॥
बलमात्मनि जानंती न मां शंकितुमर्हसि ।
करिष्यामि तव प्रीतिं सुकृतेनापि ते शपे ॥ 10 ॥
सा तदर्थमना देवी तमभिप्रायमागतम् ।
निर्माध्यस्थ्याच्च हर्षाच्च बभाषे दुर्वचं वचः ॥ 11 ॥
तेन वाक्येन संहृष्टा तमभिप्रायमागतम् ।
व्याजहार महाघोरमभ्यागतमिवांतकम् ॥ 12 ॥
यथा क्रमे शपसि वरं मम ददासि च ।
तच्छृण्वंतु त्रयस्त्रिंशद्देवास्साग्निपुरोगमाः ॥ 13 ॥
चंद्रादित्यौ नभश्चैव ग्रहा रात्र्यहनी दिशः ।
जगच्च पृथिवी चेयं सगंधर्वा सराक्षसा ॥ 14 ॥
निशाचराणि भूतानि गृहेषु गृहदेवता ।
यानि चान्यानि भूतानि जानीयुर्भाषितं तव ॥ 15 ॥
सत्यसंधो महातेजाः धर्मज्ञः सुसमाहितः ।
वरं मम ददात्येष तन्मे श्रृण्वंतु दैवताः ॥ 16 ॥
इति देवी महेष्वासं परिगृह्याभिशस्य च ।
ततः परमुवाचेदं वरदं काममोहितम् ॥ 17 ॥
स्मर राजन् पुरावृत्तं तस्मिन् दैवासुरे रणे ।
तत्र चाच्यावयच्छत्रुस्तव जीवितमंतरा ॥ 18 ॥
तत्र चापि मया देव यत्त्वं समभिरक्षितः ।
जाग्रत्या यतमानायास्ततो मे प्राददा वरौ ॥ 19 ॥
तौ तु दत्तौ वरौ देव निक्षेपौ मृगयाम्यहम् ।
तथैव पृथिवीपाल सकाशे सत्यसंगर ॥ 20 ॥
तत् प्रतिश्रुत्य धर्मेण न चेद्दास्यसि मे वरम् ।
अद्यैव हि प्रहास्यामि जीवितं त्वद्विमानिता ॥ 21 ॥
वाङ्मात्रेण तदा राजा कैकेय्या स्ववशे कृतः ।
प्रचस्कंद विनाशाय पाशं मृग इवात्मनः ॥ 22 ॥
ततः परमुवाचेदं वरदं काममोहितम् ।
वरौ यौ मे त्वया देव तदा दत्तौ महीपते ॥ 23 ॥
तौ तावदहमद्यैव वक्ष्यामि शृणु मे वचः ।
अभिषेकसमारंभो राघवस्योपकल्पितः ॥ 24 ॥
अनेनैवाभिषेकेण भरतो मेऽभिषिच्यताम् ।
यो द्वितीयो वरो देव दत्तः प्रीतेन मे त्वया ॥ 25 ॥
तदा दैवासुरे युद्धे तस्य कालोऽयमागत ।
नव पंच च वर्षाणि दंडकारण्यमाश्रितः ॥ 26 ॥
चीराजिनजटाधारी रामो भवतु तापसः ।
भरतो भजतामद्य यौवराज्यमकंटकम् ॥ 27 ॥
एष मे परमः कामो दत्तमेव वरं वृणे ।
अद्य चैव हि पश्येयं प्रयांतं राघवं वनम् ॥ 28 ॥
स राजराजः भव सत्यसंगरः कुलं च शीलं च हि रक्ष जन्म च ।
परत्रवासे हि वदंत्यनुत्तमं तपोधनास्सत्यवचो हितं नृणाम् ॥ 29 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अयोध्याकांडे एकादशस्सर्गः ॥
