śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha aṣṭādaśassargaḥ ।
tathā viprēkṣyamāṇasya vanaṃ puṣpitapādapam ।
vichinvataścha vaidēhīṃ kiñchichChēṣā niśā'bhavat ॥ 1 ॥
ṣaḍaṅgavēdaviduṣāṃ kratupravarayājinām ।
śuśrāva brahmaghōṣāṃścha sa virātrē brahmarakṣasām ॥ 2 ॥
atha maṅgalavāditraśabdaiḥ śrutimanōharaiḥ ।
prābudhyata mahābāhurdaśagrīvō mahābalaḥ ॥ 3 ॥
vibudhyatu yathākālaṃ rākṣasēndraḥ pratāpavān ।
srastamālyāmbaradharō vaidēhīmanvachintayat ॥ 4 ॥
bhṛśaṃ niyuktastasyāṃ cha madanēna madōtkaṭaḥ ।
na sa taṃ rākṣasaḥ kāmaṃ śaśākātmani gūhitum ॥ 5 ॥
sa sarvābharaṇairyuktō bibhrachChriyamanuttamām ।
tāṃ nagairbahubhirjuṣṭāṃ sarvapuṣpaphalōpagaiḥ ॥ 6 ॥
vṛtāṃ puṣkariṇībhiścha nānāpuṣpōpaśōbhitām ।
sadā madaiścha vihagairvichitrāṃ paramādbhutām ॥ 7 ॥
īhāmṛgaiścha vividhairjuṣṭāṃ dṛṣṭimanōharaiḥ ।
vīdhīḥ samprēkṣamāṇaścha maṇikāñchanatōraṇāḥ ॥ 8 ॥
nānāmṛgagaṇākīrṇāṃ phalaiḥ prapatitairvṛtām ।
aśōkavanikāmēva prāviśatsantatadrumām ॥ 9 ॥
aṅganāśatamātraṃ tu taṃ vrajantamanuvrajat ।
mahēndramiva paulastyaṃ dēvagandharvayōṣitaḥ ॥ 10 ॥
dīpikāḥ kāñchanīḥ kāśchijjagṛhustatra yōṣitaḥ ।
vālavyajanahastāścha tālavṛntāni chāparāḥ ॥ 11 ॥
kāñchanairapi bhṛṅgārairjahruḥ salilamagrataḥ ।
maṇḍalāgrān bṛsīśchāpi gṛhyānyāḥ pṛṣṭhatō yayuḥ ॥ 12 ॥
kāchidratnamayīṃ sthālīṃ pūrṇāṃ pānasya bhāminī ।
dakṣiṇā dakṣiṇēnaiva tadā jagrāha pāṇinā ॥ 13 ॥
rājahaṃsapratīkāśaṃ Chatraṃ pūrṇaśaśiprabham ।
sauvarṇadaṇḍamaparā gṛhītvā pṛṣṭhatō yayau ॥ 14 ॥
nidrāmadaparītākṣyō rāvaṇasyōttamāḥ striyaḥ ।
anujagmuḥ patiṃ vīraṃ ghanaṃ vidyullatā iva ॥ 15 ॥
vyāviddhahārakēyūrāḥ samāmṛditavarṇakāḥ ।
samāgaḻitakēśāntāḥ sasvēdavadanāstathā ॥ 16 ॥
ghūrṇantyō madaśēṣēṇa nidrayā cha śubhānanāḥ ।
svēdakliṣṭāṅgakusumāssumālyākulamūrdhajāḥ ॥ 17 ॥
prayāntaṃ naiṛtapatiṃ nāryō madiralōchanāḥ ।
bahumānāchcha kāmāchcha priyā bhāryāstamanvayuḥ ॥ 18 ॥
sa cha kāmaparādhīnaḥ patistāsāṃ mahābalaḥ ।
sītāsaktamanā mandō mandāñchitagatirbabhau ॥ 19 ॥
tataḥ kāñchīninādaṃ cha nūpurāṇāṃ cha nisvanam ।
śuśrāva paramastrīṇāṃ sa kapirmārutātmajaḥ ॥ 20 ॥
taṃ chāpratimakarmāṇamachintyabalapauruṣam ।
dvāradēśamanuprāptaṃ dadarśa hanumān kapiḥ ॥ 21 ॥
dīpikābhiranēkābhiḥ samantādavabhāsitam ।
gandhatailāvasiktābhirdhriyamāṇābhiragrataḥ ॥ 22 ॥
kāmadarpamadairyuktaṃ jihmatāmrāyatēkṣaṇam ।
samakṣamiva kandarpamapaviddhaśarāsanam ॥ 23 ॥
mathitāmṛtaphēnābhamarajōvastramuttamam ।
salīlamanukarṣantaṃ vimuktaṃ saktamaṅgadē ॥ 24 ॥
taṃ patraviṭapē līnaḥ patrapuṣpaghanāvṛtaḥ ।
samīpamiva saṅkrāntaṃ nidhyātumupachakramē ॥ 25 ॥
avēkṣamāṇastu tatō dadarśa kapikuñjaraḥ ।
rūpayauvanasampannā rāvaṇasya varastriyaḥ ॥ 26 ॥
tābhiḥ parivṛtō rājā surūpābhirmahāyaśāḥ ।
tanmṛgadvijasaṅghuṣṭaṃ praviṣṭaḥ pramadāvanam ॥ 27 ॥
kṣībō vichitrābharaṇaḥ śaṅkukarṇō mahābalaḥ ।
tēna viśravasaḥ putraḥ sa dṛṣṭō rākṣasādhipaḥ ॥ 28 ॥
vṛtaḥ paramanārībhistārābhiriva chandramāḥ ।
taṃ dadarśa mahātējāstējōvantaṃ mahākapiḥ ॥ 29 ॥
rāvaṇō'yaṃ mahābāhuriti sañchintya vānaraḥ ।
avaplutō mahātējā hanumānmārutātmajaḥ ॥ 30 ॥
sa tathāpyugratējāḥ sannirdhūtastasya tējasā ।
patraguhyāntarē saktō hanumān saṃvṛtō'bhavat ॥ 31 ॥
sa tāmasitakēśāntāṃ suśrōṇīṃ saṃhatastnīm ।
didṛkṣurasitāpāṅgāmupāvartata rāvaṇaḥ ॥ 32 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē aṣṭādaśassargaḥ ॥