શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ ષડશીતિતમસ્સર્ગઃ ।
અથતસ્યામવસ્થાયાંલક્ષ્મણંરાવણાનુજઃ ।
પરેષામહિતંવાક્યમર્થસાધકમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
યદેતદ્રાક્ષસાનીકંમેઘશ્યામંવિલોક્યતે ।
એતદાયોધ્યતાંશીઘ્રંકપિભિપાદપાયુધૈઃ ॥ 2 ॥
અસ્યાનીકસ્યમહતોભેદનેયતલક્ષ્મણ ।
રાક્ષસેંદ્રસુતોઽપ્યત્રભિન્નેદૃશ્યોભવિષ્યતિ ॥ 3 ॥
સત્વમિંદ્રાશનિપ્રખ્યૈઃશરૈરવકિરન્પરાન્ ।
અભિદ્રવાશુયાવદ્વૈનૈતત્કર્મસમાપ્યતે ॥ 4 ॥
જ હિવીરદુરાત્માનંમાયાપરમધાર્મિકમ્ ।
રાવણિંક્રૂરકર્માણંસર્વલોકભયાવહમ્ ॥ 5 ॥
વિભીષણવચ્શ્રુત્વાલક્ષ્મણશ્શુભલક્ષણઃ ।
વવર્ષશરવર્ષાણિરાક્ષસેંદ્રસુતંપ્રતિ ॥ 6 ॥
ઋક્ષાઃશાખામૃગાશ્ચૈવદ્રુમદ્રિનખયોધિનઃ ।
અભ્યધાવંતસહિતાસ્તદનીકમવસ્થિતમ્ ॥ 7 ॥
રાક્ષસાશ્ચશિતૈર્ભાણૈરસિભિશ્શક્તિતોમરૈઃ ।
ઉદ્યદૈસસં વર્તંતસમરેકપિસૈન્યજિઘાંસવઃ ॥ 8 ॥
સ સંપ્રહારસ્તુમુલઃસંજજ્ઞેકપિરક્ષસામ્ ।
શબ્દેનમહતાલંકાંનાદયન્વૈસમંતતઃ ॥ 9 ॥
શસ્ત્રશ્ચવિવિધાકારૈશ્શિતૈર્બાણૈશ્ચપાદપૈઃ ।
ઉદ્યતૈર્ગિરિશૃંગૈશ્ચઘોરૈરાકાશમાવૃતમ્ ॥ 10 ॥
તેરાક્ષસાવાનરેષુવિકૃતાનનબાહવઃ ।
નિવેશયંતઃશસ્ત્રાણિચક્રુસ્તેસુમહદ્ભયમ્ ॥ 11 ॥
તથૈવસકલૈર્વૃક્ષૈર્ગિરિશૃંગૈશ્ચવાનરાઃ ।
અભિજઘ્નુજઘ્નુશ્ચસમરેરાક્ષસર્ષભાન્ ॥ 12 ॥
ઋક્ષવાનરમુખ્યૈશ્ચમહાકાયૈર્મહાબલૈઃ ।
રક્ષસાંયુધ્યમાનાનાંમહદ્ભયમજાયત ॥ 13 ॥
સ્વમનીકંવિષણ્ણંતુશ્રુત્વાશત્રુભિરર્દિતમ્ ।
ઉદતિષ્ઠતદુર્દર્ષઃ સ કર્મણ્યનનુષ્ઠિતે ॥ 14 ॥
વૃક્ષાંધકારાન્નિર્ગમ્યજાતક્રોધઃ સ રાવણિઃ ।
આરુરોહરથંસજ્જંપૂર્વયુક્તંસુસંયતમ્ ॥ 15 ॥
સ ભીમકાર્મુકધરઃકાલમેઘસમપ્રભઃ ।
રક્તાસ્યનયનોકૃદ્ધોમભૌમૃત્યુરિવાંતકઃ ॥ 16 ॥
દૃષ્ટવૈવતુરથસ્થંતંપર્યવર્તતતદ્બલમ્ ।
રક્ષસાંભીમવેગાનાંલક્ષ્મણેનયુયુત્સતામ્ ॥ 17 ॥
તસ્મિન્ કાલેતુહનૂમાનુદ્યમ્યસુદુરાસદમ્ ।
ધરણીધરસંકાશોમહાવૃક્ષમરિંદમઃ ॥ 18 ॥
સ રાક્ષસાનાંતત્સૈન્યંકાલાગ્નિરિવનિર્દહન્ ।
ચકારબહુભિર્વક્ષૈર્નિઃસંજ્ઞંયુધિવાનરઃ ॥ 19 ॥
વિધ્વંસંતંતરસાદૃષ્ટવૈવપવનાત્મજમ્ ।
રાક્ષસાનાંસહસ્રાણિહનૂમંતમવાકિરન્ ॥ 20 ॥
શિતશૂલધરાશ્શૂલૈરસિભિશ્ચાસિપાણયઃ ।
શક્તિહસ્તાશ્ચભિશ્શક્તિપટ્ટસૈઃ પટ્ટસાયુધાઃ ॥ 21 ॥
પરિઘૈશ્ચગદાભિશ્ચકુંતૈશ્ચશુભદર્શનૈઃ ।
શતશશ્ચશતઘ્નીભિરાયસૈરપિમુદ્ગરૈઃ ॥ 22 ॥
ઘોરૈઃપરશુભિશ્ચૈવભિદનિપાલૈશ્ચરાક્ષસાઃ ।
મુષ્ટિભિર્વજ્રકલ્પૈશ્ચતલૈરશનિસન્નિભૈઃ ॥ 23 ॥
અભિજઘ્નુઃસમાસાદ્યસમંતાત્પર્વતોપમમ્ ।
તેષામપિ ચ સંગ્રુદ્ધશ્ચકારકદનંમહત્ ॥ 24 ॥
સ દદર્શકપિશ્રેષ્ઠમચલોપમમિંદ્રજિત્ ।
સૂદમાનમસંત્રસ્તમમિત્રાન્ પવનાત્મજમ્ ॥ 25 ॥
સ સારથિમુવાચેદંયાહિયત્રૈષવાનરઃ ।
ક્ષયમેવહિનઃકુર્યાદ્રાક્ષસામુપેક્ષિતઃ ॥ 26 ॥
ઇત્યુક્તસ્સારથિસ્તેનયયૌયત્ર ન મારુતિઃ ।
વહન્ પરમદુર્ધર્ષંસ્થિતમિંદ્રજિતંરથે ॥ 27 ॥
સોઽભ્યુપેત્યશરાન્ખંગાન્પટ્ટસાસિપરશ્વધાન્ ।
અભ્યવર્ષતદુર્ધર્ષઃકપિમૂર્થનિરાક્ષસઃ ॥ 28 ॥
તાનિશસ્ત્રાણિઘોરાણિપ્રતિગૃહ્ય સ મારુતિઃ ।
રોષેણમહતાવિષ્ટોવાક્યંચેદમુવાચ હ ॥ 29 ॥
યુધ્યસ્વયદિશૂરોઽસિરાવણાત્મજદુર્મતે ।
વાયુપુત્રંસમાસાદ્ય ન જીવન્ પ્રતિયાસ્યસિ ॥ 30 ॥
બાહુભ્યાંસંપ્રતિયુધ્યસ્વયદિમેદ્વંદ્વમાહવે ।
વેગંસહસ્વદુર્બુદ્ધેતતસ્ત્વંરક્ષસાંવરઃ ॥ 31 ॥
હનૂમંતંજિઘાંસંતંસમુદ્યતશરાસનમ્ ।
રાવણાત્મજમાચષ્ટે લક્ષ્મણાય વિભીષણઃ ॥ 32 ॥
યસ્સવાસવનિર્જેતારાવણસ્યાત્મસંભવઃ ।
સ એષરથમાસ્થાયહનૂમંતંજિઘાંસતિ ॥ 33 ॥
તમપ્રતિમસંસ્થાનૈશ્શરૈશ્શત્રુનિવારણૈઃ ।
જીવિતાંતકરૈર્ઘોરૈઃસૌમિત્રેરાવણિંજહિ ॥ 34 ॥
ઇત્યેવમુક્તસ્તુતદામહાત્માવિભીષણેનારિવિભીષણેન ।
દદર્શતંપર્વતસન્નિકાશંરથસ્થિતંભીમબલંદુરાસદમ્ ॥ 35 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે ષડશીતિતમસ્સર્ગઃ ॥