శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ షడశీతితమస్సర్గః ।
అథతస్యామవస్థాయాంలక్ష్మణంరావణానుజః ।
పరేషామహితంవాక్యమర్థసాధకమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
యదేతద్రాక్షసానీకంమేఘశ్యామంవిలోక్యతే ।
ఏతదాయోధ్యతాంశీఘ్రంకపిభిపాదపాయుధైః ॥ 2 ॥
అస్యానీకస్యమహతోభేదనేయతలక్ష్మణ ।
రాక్షసేంద్రసుతోఽప్యత్రభిన్నేదృశ్యోభవిష్యతి ॥ 3 ॥
సత్వమింద్రాశనిప్రఖ్యైఃశరైరవకిరన్పరాన్ ।
అభిద్రవాశుయావద్వైనైతత్కర్మసమాప్యతే ॥ 4 ॥
జ హివీరదురాత్మానంమాయాపరమధార్మికమ్ ।
రావణింక్రూరకర్మాణంసర్వలోకభయావహమ్ ॥ 5 ॥
విభీషణవచ్శ్రుత్వాలక్ష్మణశ్శుభలక్షణః ।
వవర్షశరవర్షాణిరాక్షసేంద్రసుతంప్రతి ॥ 6 ॥
ఋక్షాఃశాఖామృగాశ్చైవద్రుమద్రినఖయోధినః ।
అభ్యధావంతసహితాస్తదనీకమవస్థితమ్ ॥ 7 ॥
రాక్షసాశ్చశితైర్భాణైరసిభిశ్శక్తితోమరైః ।
ఉద్యదైససం వర్తంతసమరేకపిసైన్యజిఘాంసవః ॥ 8 ॥
స సంప్రహారస్తుములఃసంజజ్ఞేకపిరక్షసామ్ ।
శబ్దేనమహతాలంకాంనాదయన్వైసమంతతః ॥ 9 ॥
శస్త్రశ్చవివిధాకారైశ్శితైర్బాణైశ్చపాదపైః ।
ఉద్యతైర్గిరిశృంగైశ్చఘోరైరాకాశమావృతమ్ ॥ 10 ॥
తేరాక్షసావానరేషువికృతాననబాహవః ।
నివేశయంతఃశస్త్రాణిచక్రుస్తేసుమహద్భయమ్ ॥ 11 ॥
తథైవసకలైర్వృక్షైర్గిరిశృంగైశ్చవానరాః ।
అభిజఘ్నుజఘ్నుశ్చసమరేరాక్షసర్షభాన్ ॥ 12 ॥
ఋక్షవానరముఖ్యైశ్చమహాకాయైర్మహాబలైః ।
రక్షసాంయుధ్యమానానాంమహద్భయమజాయత ॥ 13 ॥
స్వమనీకంవిషణ్ణంతుశ్రుత్వాశత్రుభిరర్దితమ్ ।
ఉదతిష్ఠతదుర్దర్షః స కర్మణ్యననుష్ఠితే ॥ 14 ॥
వృక్షాంధకారాన్నిర్గమ్యజాతక్రోధః స రావణిః ।
ఆరురోహరథంసజ్జంపూర్వయుక్తంసుసంయతమ్ ॥ 15 ॥
స భీమకార్ముకధరఃకాలమేఘసమప్రభః ।
రక్తాస్యనయనోకృద్ధోమభౌమృత్యురివాంతకః ॥ 16 ॥
దృష్టవైవతురథస్థంతంపర్యవర్తతతద్బలమ్ ।
రక్షసాంభీమవేగానాంలక్ష్మణేనయుయుత్సతామ్ ॥ 17 ॥
తస్మిన్ కాలేతుహనూమానుద్యమ్యసుదురాసదమ్ ।
ధరణీధరసంకాశోమహావృక్షమరిందమః ॥ 18 ॥
స రాక్షసానాంతత్సైన్యంకాలాగ్నిరివనిర్దహన్ ।
చకారబహుభిర్వక్షైర్నిఃసంజ్ఞంయుధివానరః ॥ 19 ॥
విధ్వంసంతంతరసాదృష్టవైవపవనాత్మజమ్ ।
రాక్షసానాంసహస్రాణిహనూమంతమవాకిరన్ ॥ 20 ॥
శితశూలధరాశ్శూలైరసిభిశ్చాసిపాణయః ।
శక్తిహస్తాశ్చభిశ్శక్తిపట్టసైః పట్టసాయుధాః ॥ 21 ॥
పరిఘైశ్చగదాభిశ్చకుంతైశ్చశుభదర్శనైః ।
శతశశ్చశతఘ్నీభిరాయసైరపిముద్గరైః ॥ 22 ॥
ఘోరైఃపరశుభిశ్చైవభిదనిపాలైశ్చరాక్షసాః ।
ముష్టిభిర్వజ్రకల్పైశ్చతలైరశనిసన్నిభైః ॥ 23 ॥
అభిజఘ్నుఃసమాసాద్యసమంతాత్పర్వతోపమమ్ ।
తేషామపి చ సంగ్రుద్ధశ్చకారకదనంమహత్ ॥ 24 ॥
స దదర్శకపిశ్రేష్ఠమచలోపమమింద్రజిత్ ।
సూదమానమసంత్రస్తమమిత్రాన్ పవనాత్మజమ్ ॥ 25 ॥
స సారథిమువాచేదంయాహియత్రైషవానరః ।
క్షయమేవహినఃకుర్యాద్రాక్షసాముపేక్షితః ॥ 26 ॥
ఇత్యుక్తస్సారథిస్తేనయయౌయత్ర న మారుతిః ।
వహన్ పరమదుర్ధర్షంస్థితమింద్రజితంరథే ॥ 27 ॥
సోఽభ్యుపేత్యశరాన్ఖంగాన్పట్టసాసిపరశ్వధాన్ ।
అభ్యవర్షతదుర్ధర్షఃకపిమూర్థనిరాక్షసః ॥ 28 ॥
తానిశస్త్రాణిఘోరాణిప్రతిగృహ్య స మారుతిః ।
రోషేణమహతావిష్టోవాక్యంచేదమువాచ హ ॥ 29 ॥
యుధ్యస్వయదిశూరోఽసిరావణాత్మజదుర్మతే ।
వాయుపుత్రంసమాసాద్య న జీవన్ ప్రతియాస్యసి ॥ 30 ॥
బాహుభ్యాంసంప్రతియుధ్యస్వయదిమేద్వంద్వమాహవే ।
వేగంసహస్వదుర్బుద్ధేతతస్త్వంరక్షసాంవరః ॥ 31 ॥
హనూమంతంజిఘాంసంతంసముద్యతశరాసనమ్ ।
రావణాత్మజమాచష్టే లక్ష్మణాయ విభీషణః ॥ 32 ॥
యస్సవాసవనిర్జేతారావణస్యాత్మసంభవః ।
స ఏషరథమాస్థాయహనూమంతంజిఘాంసతి ॥ 33 ॥
తమప్రతిమసంస్థానైశ్శరైశ్శత్రునివారణైః ।
జీవితాంతకరైర్ఘోరైఃసౌమిత్రేరావణింజహి ॥ 34 ॥
ఇత్యేవముక్తస్తుతదామహాత్మావిభీషణేనారివిభీషణేన ।
దదర్శతంపర్వతసన్నికాశంరథస్థితంభీమబలందురాసదమ్ ॥ 35 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే షడశీతితమస్సర్గః ॥
