శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాండమ్ ।
అథ అష్టషష్టితమస్సర్గః ।
కుంభకర్ణంహతందృష్టవారాఘవేణమహాత్మనా ।
రాక్షసారాక్షసేంద్రాయరావణాయన్యవేదయన్ ॥ 1 ॥
రాజన్ స కాలసంకాశస్సంయుక్తఃకాలకర్మణా ।
విద్రావ్యవానరీంసేనాంభక్షయిత్వా చ వానరాన్ ॥ 2 ॥
ప్రతపిత్వా ముహూర్తంతుప్రశాంతోరామతేజసా ।
కాయేనార్థప్రవిష్టేనసముద్రంభీమదర్శనమ్ ॥ 3 ॥
నికృత్తకంఠోరుభుజోవిక్షరన్రుధిరంబహు ।
రుద్ధ్వాద్వారంశరీరేణలంకాయాఃపర్వతోపమః ॥ 4 ॥
కుంభకర్ణస్తవ భ్రాతా కాకుత్థ్సశరపీడితః ।
లగండభూతో వికృతో దావదగ్ధ ఇవ ద్రుమః ॥ 5 ॥
తంశ్రుత్వావినిహతంసంఖ్యేకుంభకర్ణంమహాబలమ్ ।
రావణశ్శోకసంతప్తోముమోహ చ పపాత చ ॥ 6 ॥
పితృవ్యంనిహతంశ్రుత్వాదేవాంతకనరాంతకౌ ।
త్రిశిరాశ్చాతికాయశ్చరురుదుశ్శోకపీడితాః ॥ 7 ॥
భ్రాతరంనిహతంశ్రుత్వారామేణాక్లిష్టకర్మణా ।
మహోదరమహాపార్శ్వౌశోకాక్రాంతౌబభూవతుః ॥ 8 ॥
తతఃకృచ్ఛ్రాత్సమాసాద్యసంజ్ఞాంరాక్షసపుంగవః ।
కుంభకర్ణవధాద్దీనోవిలలాపకులేంద్రియః ॥ 9 ॥
హావీర రిపుదర్పఘ్న కుంభకర్ణ మహాబల ।
త్వంమాంవిహాయవైదైవాద్యాతోఽసియమసాదనమ్ ॥ 10 ॥
మమశల్యమనుద్ధృత్యబాంధవానాంమహాబల ।
శత్రుసైన్యంప్రతాప్యైకస్త్వంమాంసంత్యజ్యగచ్ఛసి ॥ 11 ॥
ఇదానీంఖల్వహంనాస్మియస్యమేదక్షిణోభుజః ।
పతితోయంసమాశ్రిత్య న బిభేమిసురాసురాన్ ॥ 12 ॥
కథమేవంవిధోవీరోదేవదానవదర్పహా ।
కాలాగ్నిరుద్రాప్రతిమోరణేరాఘవేణవైహతః ॥ 13 ॥
యస్యతేవజ్రనిష్పేషో న కుర్వాద్వ్యసనంసదా ।
స కథంరామబాణార్తంప్రసుప్తోఽసిమహీతలే ॥ 14 ॥
ఏతేదేవగణాస్సార్థమృషిభిర్గగనేస్థితాః ।
నిహతంత్వాంరణేదృష్టవానినదంతిప్రహర్షితాః ॥ 15 ॥
ధ్రువమద్యైవసంహృష్టాలబ్ధలక్షాఃప్లవంగమాః ।
ఆరోక్ష్యంతీహదుర్గాణిలంకాద్వారాణిసర్వశః ॥ 16 ॥
రాజ్యేననాస్తిమేకార్యంకింకరిష్యామిసీతయా ।
కుంభకర్ణవిహీనస్యజీవితేనాస్తిమేమతిః ॥ 17 ॥
యద్యహంభ్రాతృహంతారం న హన్మియుధిరాఘవమ్ ।
ననుమేమరణంశ్రేయో న చేదంవ్యర్థజీవితమ్ ॥ 18 ॥
అద్యైవతంగమిష్యామిదేశంయత్రానుజోమమ ।
న హిభ్రాతృన్ సముత్సృజ్యక్షణంజీవితముత్సహే ॥ 19 ॥
దేవాహిమాంహసిష్యంతిదృష్టవాపూర్వాపకారిణమ్ ।
కథమింద్రంజయిష్యామికుంభకర్ణ హతేత్వయి ॥ 20 ॥
తదిదంమామనుప్రాప్తంవిభీషణవచశ్శుభమ్ ।
యదజ్ఞానాన్మయాతస్య న గృహీతంమహాత్మనః ॥ 21 ॥
విభీషణవచోయావత్కుంభకర్ణప్రహస్తయోః ।
వినాశోఽయంసముత్పన్నోమాంవ్రీడయతిదారుణః ॥ 22 ॥
తస్యాయంకర్మణఃప్రాప్తోవిపాకోమమశోకదః ।
యన్మయాధార్మికశ్శమాన్ స నిరస్తోవిభీషణః ॥ 23 ॥
ఇతిబహువిధమాకులాంతరాత్మాకృపణమతీవవిలప్యకుంభకర్ణమ్ ।
న్యపదథదశాననోభృశార్తస్తమనుజమింద్రరిపుంహతంవిదిత్వా ॥ 24 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాండే అష్టషష్టితమస్సర్గః ॥
