श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकांडम् ।
अथ द्वाविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ।
एतच्छ्रुत्वाशुभंवाक्यंराघवेणानुभाषितम् ।
ततश्शुभतरंवाक्यंव्याजहारमहेश्वरः ॥ 1 ॥
पुष्कराक्ष महाबाहो महावक्ष परंतप ।
दिष्ट्याकृतमिदंकर्मत्वयाधर्मभृतांवर ॥ 2 ॥
दिष्ट्यासर्वस्यलोकस्यप्रवृद्धंदारुणंतमः ।
अपावृत्तंत्वयासंख्येरामरावणजंभयम् ॥ 3 ॥
आश्वास्यभरतंदीनंकौसल्यां च यशस्विनीम् ।
कैकेयीं च सुमित्रां च दृष्टवालक्ष्मणमातरम् ॥ 4 ॥
प्राप्यराज्यमयोध्यायांनंदयित्वासुहृज्जनम् ।
इक्ष्वाकूणांकुलेवंशंस्थापयित्वामहाबल ॥ 5 ॥
इष्टवातुरगमेधेनप्राप्यचानुत्तमंयशः ।
ब्राह्मणेभ्योधनंदत्त्वात्रिदिवंगंतुमर्हसि ॥ 6 ॥
एषराजादशरथोविमानस्थःपितातव ।
काकुत्स्थमानुषेलोकेगुरुस्तवमहायशाः ॥ 7 ॥
इंद्रलोकंगतःश्रीमांस्त्वयापुत्रेणतारितः ।
लक्ष्मणेनसहभ्रात्रात्वमेममभिवादय ॥ 8 ॥
महदेववच्श्रुत्वाराघवःसहलक्ष्मणः ।
लक्ष्मणेनसहभ्रात्राददर्शपितरंप्रभुः ॥ 9 ॥
दीप्यमानंस्वयालक्ष्मविरजोऽंभरधारिणम् ।
लक्ष्मणेनसहभ्रात्राददर्शपितरंप्रभुः ॥ 10 ॥
हर्षेणमहताविष्टोविमनस्थोमहीपतिः ।
प्राणैःप्रियतरंदृष्टवापुत्रंदशरथस्तदा ॥ 11 ॥
आरोप्यांकेमहबाहुर्वरासनगतःप्रभुः ।
बाहुभ्यांसंपरिष्वज्यततोवाक्यंसमाददे ॥ 12 ॥
न मेस्वर्गोबहुमतस्सम्मानश्चसुरर्षभैः ।
त्वयारामविहीनस्यसत्यंप्रतिशृणोमिते ॥ 13 ॥
अद्यत्वांनिहतामित्रंदृष्टवासंपूर्णमानसम् ।
निस्तीर्णवनवासं च प्रीतिरासीत्परामम ॥ 14 ॥
कैकेय्यायानिचोक्तानिवाक्यानिवदतांवर ।
तवप्रव्राजनार्थानिस्थितानिहृदयेमम ॥ 15 ॥
त्वांतुदृष्टवाकुशलिनंपरिष्वज्यसलक्ष्मणम् ।
अद्यदुःखाद्विमुक्तोऽस्मिनीहारादिवभास्करः ॥ 16 ॥
तारितोऽहंत्वयापुत्र सुपुत्रेणमहात्मना ।
अष्टावक्रेणधर्मात्माकहोलोब्राह्मणोयथा ॥ 17 ॥
इदानीं च विजानामियथासौम्य सुरेश्वरैः ।
वधार्थंरावणस्येहविहितंपुरुषोत्तम ॥ 18 ॥
सिद्धार्थाखलुकौसल्यायात्वांराम गृहंगतम् ।
वनान्निवृत्तंसंहृष्टाद्रक्ष्यतेशत्रुसूदनम् ॥ 19 ॥
सिद्धार्थाःखलुतेराम नरायेत्वांपुरींगतम् ।
राज्येचावाभिषिक्तं च द्रक्ष्यंतेवसुधाधिपम् ॥ 20 ॥
अनुरक्तेनबलिनाशुचिनाधर्मचारिणा ।
इच्छेयंत्वामहंद्रष्टुंभरतेनसमागतम् ॥ 21 ॥
चतुर्दशसमास्सौम्यवनेनिर्यातितास्त्वया ।
वसतासीतयासार्धंलक्ष्मणेन च धीमता ॥ 22 ॥
निवृत्तवनवासोऽसिप्रतिज्ञापूरितात्वया ।
रावणं च रणेहत्वादेवताःपरितोषिताः ॥ 23 ॥
कृतंकर्मयशश्श्लाघ्यंप्राप्तंतेशत्रुसूदन ।
भ्रातृभिःसहराज्यस्थोदीर्घमायुरवाप्नुहि ॥ 24 ॥
इतिब्रुवाणंराजानंरामःप्रांजलिरब्रवीत् ।
कुरुप्रसादंधर्मज्ञकैकेय्याभरतस्य च ॥ 25 ॥
सपुत्रांत्वांत्यजामीतियदुक्ताकेकयीत्वया ।
स शापःकेकयींघोरस्सपुत्रां न स्पृशेत्प्रभो ॥ 26 ॥
तथेति स महाराजोराममुक्त्वाकृतांजलिम् ।
लक्ष्मणं च परिष्वज्यपुनर्वाक्यमुवाच ह ॥ 27 ॥
रामंशुश्रूषताभक्त्यावैदेह्यासहसीतया ।
कृतमममहाप्रीतिःप्राप्तंधर्मफलं च ते ॥ 28 ॥
धर्मंप्राप्स्यसिधर्मज्ञ यशश्चविपुलंभुवि ।
रामेप्रसन्नेस्वर्गं च महिमानंतथोत्तमाम् ॥ 29 ॥
रामंशुश्रूषभद्रंतेसुमित्रानंदवर्धन ।
रामस्सर्वस्यलोकस्यसुभेष्वभिरतःसदा ॥ 30 ॥
एतेसेंद्रास्त्रयोलोकास्सिद्धाश्चपरमर्षयः ।
अभिगम्यमहात्मानमर्चंतिपुरुषोत्तमम् ॥ 31 ॥
एतत्तदुक्तमव्यक्तमक्षरंब्रह्मनिर्मितम् ।
देवानांहृदयंसौम्य गुह्यंरामःपरंतप ॥ 32 ॥
अवाप्तंधर्मचरणंयशश्चविपुलंत्वया ।
एनंशुश्रूषताभक्त्यावैदेह्यासहसीतया ॥ 33 ॥
इत्युक्त्वालक्ष्मणंराजास्नुषांबद्धांजलिंस्थिताम् ।
पुत्रीत्याभाष्यमधुरंशनैरेनामुवाच ह ॥ 34 ॥
कर्तव्यो न तुवैदेहीमन्युस्त्यागमिमंप्रति ।
रामेणेत्वद्विशुध्यर्थंकृतमेतद्धितैषिणा ॥ 35 ॥
सुदुष्करमिदंपुत्रितवचारित्रलक्षणम् ।
कृतंयत्तेऽन्यनारीणांयशोह्यभिभविष्यति ॥ 36 ॥
न त्वंकामंसमाधेयाभर्तृशुश्रूषणंप्रति ।
अवश्यंतुमयावाच्यमेषतेदैवतंपरम् ॥ 37 ॥
इतिप्रतिसमादिश्यपुत्रौसीतां च राघवः ।
इंद्रलोकंविमानेनययौदशरथोज्वलन् ॥ 38 ॥
विमानमास्थायमहानुभावःश्रिया च सम्हृष्टतन्नुर्नृपोत्तमः ।
आमंत्यपुत्रौसहसीतया च जगामदेवप्रवरस्यलोकम् ॥ 39 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकांडे द्वाविंशत्यधिकशततमस्सर्गः ॥
