ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ദ്വാവിംശത്യധികശതതമസ്സര്ഗഃ ।
ഏതച്ഛ്രുത്വാശുഭംവാക്യംരാഘവേണാനുഭാഷിതമ് ।
തതശ്ശുഭതരംവാക്യംവ്യാജഹാരമഹേശ്വരഃ ॥ 1 ॥
പുഷ്കരാക്ഷ മഹാബാഹോ മഹാവക്ഷ പരംതപ ।
ദിഷ്ട്യാകൃതമിദംകര്മത്വയാധര്മഭൃതാംവര ॥ 2 ॥
ദിഷ്ട്യാസർവസ്യലോകസ്യപ്രവൃദ്ധംദാരുണംതമഃ ।
അപാവൃത്തംത്വയാസംഖ്യേരാമരാവണജംഭയമ് ॥ 3 ॥
ആശ്വാസ്യഭരതംദീനംകൌസല്യാം ച യശസ്വിനീമ് ।
കൈകേയീം ച സുമിത്രാം ച ദൃഷ്ടവാലക്ഷ്മണമാതരമ് ॥ 4 ॥
പ്രാപ്യരാജ്യമയോധ്യായാംനംദയിത്വാസുഹൃജ്ജനമ് ।
ഇക്ഷ്വാകൂണാംകുലേവംശംസ്ഥാപയിത്വാമഹാബല ॥ 5 ॥
ഇഷ്ടവാതുരഗമേധേനപ്രാപ്യചാനുത്തമംയശഃ ।
ബ്രാഹ്മണേഭ്യോധനംദത്ത്വാത്രിദിവംഗംതുമര്ഹസി ॥ 6 ॥
ഏഷരാജാദശരഥോവിമാനസ്ഥഃപിതാതവ ।
കാകുത്സ്ഥമാനുഷേലോകേഗുരുസ്തവമഹായശാഃ ॥ 7 ॥
ഇംദ്രലോകംഗതഃശ്രീമാംസ്ത്വയാപുത്രേണതാരിതഃ ।
ലക്ഷ്മണേനസഹഭ്രാത്രാത്വമേമമഭിവാദയ ॥ 8 ॥
മഹദേവവച്ശ്രുത്വാരാഘവഃസഹലക്ഷ്മണഃ ।
ലക്ഷ്മണേനസഹഭ്രാത്രാദദര്ശപിതരംപ്രഭുഃ ॥ 9 ॥
ദീപ്യമാനംസ്വയാലക്ഷ്മവിരജോഽംഭരധാരിണമ് ।
ലക്ഷ്മണേനസഹഭ്രാത്രാദദര്ശപിതരംപ്രഭുഃ ॥ 10 ॥
ഹര്ഷേണമഹതാവിഷ്ടോവിമനസ്ഥോമഹീപതിഃ ।
പ്രാണൈഃപ്രിയതരംദൃഷ്ടവാപുത്രംദശരഥസ്തദാ ॥ 11 ॥
ആരോപ്യാംകേമഹബാഹുർവരാസനഗതഃപ്രഭുഃ ।
ബാഹുഭ്യാംസംപരിഷ്വജ്യതതോവാക്യംസമാദദേ ॥ 12 ॥
ന മേസ്വര്ഗോബഹുമതസ്സമ്മാനശ്ചസുരര്ഷഭൈഃ ।
ത്വയാരാമവിഹീനസ്യസത്യംപ്രതിശൃണോമിതേ ॥ 13 ॥
അദ്യത്വാംനിഹതാമിത്രംദൃഷ്ടവാസംപൂര്ണമാനസമ് ।
നിസ്തീര്ണവനവാസം ച പ്രീതിരാസീത്പരാമമ ॥ 14 ॥
കൈകേയ്യായാനിചോക്താനിവാക്യാനിവദതാംവര ।
തവപ്രവ്രാജനാര്ഥാനിസ്ഥിതാനിഹൃദയേമമ ॥ 15 ॥
ത്വാംതുദൃഷ്ടവാകുശലിനംപരിഷ്വജ്യസലക്ഷ്മണമ് ।
അദ്യദുഃഖാദ്വിമുക്തോഽസ്മിനീഹാരാദിവഭാസ്കരഃ ॥ 16 ॥
താരിതോഽഹംത്വയാപുത്ര സുപുത്രേണമഹാത്മനാ ।
അഷ്ടാവക്രേണധര്മാത്മാകഹോലോബ്രാഹ്മണോയഥാ ॥ 17 ॥
ഇദാനീം ച വിജാനാമിയഥാസൌമ്യ സുരേശ്വരൈഃ ।
വധാര്ഥംരാവണസ്യേഹവിഹിതംപുരുഷോത്തമ ॥ 18 ॥
സിദ്ധാര്ഥാഖലുകൌസല്യായാത്വാംരാമ ഗൃഹംഗതമ് ।
വനാന്നിവൃത്തംസംഹൃഷ്ടാദ്രക്ഷ്യതേശത്രുസൂദനമ് ॥ 19 ॥
സിദ്ധാര്ഥാഃഖലുതേരാമ നരായേത്വാംപുരീംഗതമ് ।
രാജ്യേചാവാഭിഷിക്തം ച ദ്രക്ഷ്യംതേവസുധാധിപമ് ॥ 20 ॥
അനുരക്തേനബലിനാശുചിനാധര്മചാരിണാ ।
ഇച്ഛേയംത്വാമഹംദ്രഷ്ടുംഭരതേനസമാഗതമ് ॥ 21 ॥
ചതുര്ദശസമാസ്സൌമ്യവനേനിര്യാതിതാസ്ത്വയാ ।
വസതാസീതയാസാര്ധംലക്ഷ്മണേന ച ധീമതാ ॥ 22 ॥
നിവൃത്തവനവാസോഽസിപ്രതിജ്ഞാപൂരിതാത്വയാ ।
രാവണം ച രണേഹത്വാദേവതാഃപരിതോഷിതാഃ ॥ 23 ॥
കൃതംകര്മയശശ്ശ്ലാഘ്യംപ്രാപ്തംതേശത്രുസൂദന ।
ഭ്രാതൃഭിഃസഹരാജ്യസ്ഥോദീര്ഘമായുരവാപ്നുഹി ॥ 24 ॥
ഇതിബ്രുവാണംരാജാനംരാമഃപ്രാംജലിരബ്രവീത് ।
കുരുപ്രസാദംധര്മജ്ഞകൈകേയ്യാഭരതസ്യ ച ॥ 25 ॥
സപുത്രാംത്വാംത്യജാമീതിയദുക്താകേകയീത്വയാ ।
സ ശാപഃകേകയീംഘോരസ്സപുത്രാം ന സ്പൃശേത്പ്രഭോ ॥ 26 ॥
തഥേതി സ മഹാരാജോരാമമുക്ത്വാകൃതാംജലിമ് ।
ലക്ഷ്മണം ച പരിഷ്വജ്യപുനർവാക്യമുവാച ഹ ॥ 27 ॥
രാമംശുശ്രൂഷതാഭക്ത്യാവൈദേഹ്യാസഹസീതയാ ।
കൃതമമമഹാപ്രീതിഃപ്രാപ്തംധര്മഫലം ച തേ ॥ 28 ॥
ധര്മംപ്രാപ്സ്യസിധര്മജ്ഞ യശശ്ചവിപുലംഭുവി ।
രാമേപ്രസന്നേസ്വര്ഗം ച മഹിമാനംതഥോത്തമാമ് ॥ 29 ॥
രാമംശുശ്രൂഷഭദ്രംതേസുമിത്രാനംദവര്ധന ।
രാമസ്സർവസ്യലോകസ്യസുഭേഷ്വഭിരതഃസദാ ॥ 30 ॥
ഏതേസേംദ്രാസ്ത്രയോലോകാസ്സിദ്ധാശ്ചപരമര്ഷയഃ ।
അഭിഗമ്യമഹാത്മാനമര്ചംതിപുരുഷോത്തമമ് ॥ 31 ॥
ഏതത്തദുക്തമവ്യക്തമക്ഷരംബ്രഹ്മനിര്മിതമ് ।
ദേവാനാംഹൃദയംസൌമ്യ ഗുഹ്യംരാമഃപരംതപ ॥ 32 ॥
അവാപ്തംധര്മചരണംയശശ്ചവിപുലംത്വയാ ।
ഏനംശുശ്രൂഷതാഭക്ത്യാവൈദേഹ്യാസഹസീതയാ ॥ 33 ॥
ഇത്യുക്ത്വാലക്ഷ്മണംരാജാസ്നുഷാംബദ്ധാംജലിംസ്ഥിതാമ് ।
പുത്രീത്യാഭാഷ്യമധുരംശനൈരേനാമുവാച ഹ ॥ 34 ॥
കര്തവ്യോ ന തുവൈദേഹീമന്യുസ്ത്യാഗമിമംപ്രതി ।
രാമേണേത്വദ്വിശുധ്യര്ഥംകൃതമേതദ്ധിതൈഷിണാ ॥ 35 ॥
സുദുഷ്കരമിദംപുത്രിതവചാരിത്രലക്ഷണമ് ।
കൃതംയത്തേഽന്യനാരീണാംയശോഹ്യഭിഭവിഷ്യതി ॥ 36 ॥
ന ത്വംകാമംസമാധേയാഭര്തൃശുശ്രൂഷണംപ്രതി ।
അവശ്യംതുമയാവാച്യമേഷതേദൈവതംപരമ് ॥ 37 ॥
ഇതിപ്രതിസമാദിശ്യപുത്രൌസീതാം ച രാഘവഃ ।
ഇംദ്രലോകംവിമാനേനയയൌദശരഥോജ്വലന് ॥ 38 ॥
വിമാനമാസ്ഥായമഹാനുഭാവഃശ്രിയാ ച സമ്ഹൃഷ്ടതന്നുര്നൃപോത്തമഃ ।
ആമംത്യപുത്രൌസഹസീതയാ ച ജഗാമദേവപ്രവരസ്യലോകമ് ॥ 39 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ദ്വാവിംശത്യധികശതതമസ്സര്ഗഃ ॥
