શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે યુદ્ધકાંડમ્ ।
અથ દ્વાવિંશત્યધિકશતતમસ્સર્ગઃ ।
એતચ્છ્રુત્વાશુભંવાક્યંરાઘવેણાનુભાષિતમ્ ।
તતશ્શુભતરંવાક્યંવ્યાજહારમહેશ્વરઃ ॥ 1 ॥
પુષ્કરાક્ષ મહાબાહો મહાવક્ષ પરંતપ ।
દિષ્ટ્યાકૃતમિદંકર્મત્વયાધર્મભૃતાંવર ॥ 2 ॥
દિષ્ટ્યાસર્વસ્યલોકસ્યપ્રવૃદ્ધંદારુણંતમઃ ।
અપાવૃત્તંત્વયાસંખ્યેરામરાવણજંભયમ્ ॥ 3 ॥
આશ્વાસ્યભરતંદીનંકૌસલ્યાં ચ યશસ્વિનીમ્ ।
કૈકેયીં ચ સુમિત્રાં ચ દૃષ્ટવાલક્ષ્મણમાતરમ્ ॥ 4 ॥
પ્રાપ્યરાજ્યમયોધ્યાયાંનંદયિત્વાસુહૃજ્જનમ્ ।
ઇક્ષ્વાકૂણાંકુલેવંશંસ્થાપયિત્વામહાબલ ॥ 5 ॥
ઇષ્ટવાતુરગમેધેનપ્રાપ્યચાનુત્તમંયશઃ ।
બ્રાહ્મણેભ્યોધનંદત્ત્વાત્રિદિવંગંતુમર્હસિ ॥ 6 ॥
એષરાજાદશરથોવિમાનસ્થઃપિતાતવ ।
કાકુત્સ્થમાનુષેલોકેગુરુસ્તવમહાયશાઃ ॥ 7 ॥
ઇંદ્રલોકંગતઃશ્રીમાંસ્ત્વયાપુત્રેણતારિતઃ ।
લક્ષ્મણેનસહભ્રાત્રાત્વમેમમભિવાદય ॥ 8 ॥
મહદેવવચ્શ્રુત્વારાઘવઃસહલક્ષ્મણઃ ।
લક્ષ્મણેનસહભ્રાત્રાદદર્શપિતરંપ્રભુઃ ॥ 9 ॥
દીપ્યમાનંસ્વયાલક્ષ્મવિરજોઽંભરધારિણમ્ ।
લક્ષ્મણેનસહભ્રાત્રાદદર્શપિતરંપ્રભુઃ ॥ 10 ॥
હર્ષેણમહતાવિષ્ટોવિમનસ્થોમહીપતિઃ ।
પ્રાણૈઃપ્રિયતરંદૃષ્ટવાપુત્રંદશરથસ્તદા ॥ 11 ॥
આરોપ્યાંકેમહબાહુર્વરાસનગતઃપ્રભુઃ ।
બાહુભ્યાંસંપરિષ્વજ્યતતોવાક્યંસમાદદે ॥ 12 ॥
ન મેસ્વર્ગોબહુમતસ્સમ્માનશ્ચસુરર્ષભૈઃ ।
ત્વયારામવિહીનસ્યસત્યંપ્રતિશૃણોમિતે ॥ 13 ॥
અદ્યત્વાંનિહતામિત્રંદૃષ્ટવાસંપૂર્ણમાનસમ્ ।
નિસ્તીર્ણવનવાસં ચ પ્રીતિરાસીત્પરામમ ॥ 14 ॥
કૈકેય્યાયાનિચોક્તાનિવાક્યાનિવદતાંવર ।
તવપ્રવ્રાજનાર્થાનિસ્થિતાનિહૃદયેમમ ॥ 15 ॥
ત્વાંતુદૃષ્ટવાકુશલિનંપરિષ્વજ્યસલક્ષ્મણમ્ ।
અદ્યદુઃખાદ્વિમુક્તોઽસ્મિનીહારાદિવભાસ્કરઃ ॥ 16 ॥
તારિતોઽહંત્વયાપુત્ર સુપુત્રેણમહાત્મના ।
અષ્ટાવક્રેણધર્માત્માકહોલોબ્રાહ્મણોયથા ॥ 17 ॥
ઇદાનીં ચ વિજાનામિયથાસૌમ્ય સુરેશ્વરૈઃ ।
વધાર્થંરાવણસ્યેહવિહિતંપુરુષોત્તમ ॥ 18 ॥
સિદ્ધાર્થાખલુકૌસલ્યાયાત્વાંરામ ગૃહંગતમ્ ।
વનાન્નિવૃત્તંસંહૃષ્ટાદ્રક્ષ્યતેશત્રુસૂદનમ્ ॥ 19 ॥
સિદ્ધાર્થાઃખલુતેરામ નરાયેત્વાંપુરીંગતમ્ ।
રાજ્યેચાવાભિષિક્તં ચ દ્રક્ષ્યંતેવસુધાધિપમ્ ॥ 20 ॥
અનુરક્તેનબલિનાશુચિનાધર્મચારિણા ।
ઇચ્છેયંત્વામહંદ્રષ્ટુંભરતેનસમાગતમ્ ॥ 21 ॥
ચતુર્દશસમાસ્સૌમ્યવનેનિર્યાતિતાસ્ત્વયા ।
વસતાસીતયાસાર્ધંલક્ષ્મણેન ચ ધીમતા ॥ 22 ॥
નિવૃત્તવનવાસોઽસિપ્રતિજ્ઞાપૂરિતાત્વયા ।
રાવણં ચ રણેહત્વાદેવતાઃપરિતોષિતાઃ ॥ 23 ॥
કૃતંકર્મયશશ્શ્લાઘ્યંપ્રાપ્તંતેશત્રુસૂદન ।
ભ્રાતૃભિઃસહરાજ્યસ્થોદીર્ઘમાયુરવાપ્નુહિ ॥ 24 ॥
ઇતિબ્રુવાણંરાજાનંરામઃપ્રાંજલિરબ્રવીત્ ।
કુરુપ્રસાદંધર્મજ્ઞકૈકેય્યાભરતસ્ય ચ ॥ 25 ॥
સપુત્રાંત્વાંત્યજામીતિયદુક્તાકેકયીત્વયા ।
સ શાપઃકેકયીંઘોરસ્સપુત્રાં ન સ્પૃશેત્પ્રભો ॥ 26 ॥
તથેતિ સ મહારાજોરામમુક્ત્વાકૃતાંજલિમ્ ।
લક્ષ્મણં ચ પરિષ્વજ્યપુનર્વાક્યમુવાચ હ ॥ 27 ॥
રામંશુશ્રૂષતાભક્ત્યાવૈદેહ્યાસહસીતયા ।
કૃતમમમહાપ્રીતિઃપ્રાપ્તંધર્મફલં ચ તે ॥ 28 ॥
ધર્મંપ્રાપ્સ્યસિધર્મજ્ઞ યશશ્ચવિપુલંભુવિ ।
રામેપ્રસન્નેસ્વર્ગં ચ મહિમાનંતથોત્તમામ્ ॥ 29 ॥
રામંશુશ્રૂષભદ્રંતેસુમિત્રાનંદવર્ધન ।
રામસ્સર્વસ્યલોકસ્યસુભેષ્વભિરતઃસદા ॥ 30 ॥
એતેસેંદ્રાસ્ત્રયોલોકાસ્સિદ્ધાશ્ચપરમર્ષયઃ ।
અભિગમ્યમહાત્માનમર્ચંતિપુરુષોત્તમમ્ ॥ 31 ॥
એતત્તદુક્તમવ્યક્તમક્ષરંબ્રહ્મનિર્મિતમ્ ।
દેવાનાંહૃદયંસૌમ્ય ગુહ્યંરામઃપરંતપ ॥ 32 ॥
અવાપ્તંધર્મચરણંયશશ્ચવિપુલંત્વયા ।
એનંશુશ્રૂષતાભક્ત્યાવૈદેહ્યાસહસીતયા ॥ 33 ॥
ઇત્યુક્ત્વાલક્ષ્મણંરાજાસ્નુષાંબદ્ધાંજલિંસ્થિતામ્ ।
પુત્રીત્યાભાષ્યમધુરંશનૈરેનામુવાચ હ ॥ 34 ॥
કર્તવ્યો ન તુવૈદેહીમન્યુસ્ત્યાગમિમંપ્રતિ ।
રામેણેત્વદ્વિશુધ્યર્થંકૃતમેતદ્ધિતૈષિણા ॥ 35 ॥
સુદુષ્કરમિદંપુત્રિતવચારિત્રલક્ષણમ્ ।
કૃતંયત્તેઽન્યનારીણાંયશોહ્યભિભવિષ્યતિ ॥ 36 ॥
ન ત્વંકામંસમાધેયાભર્તૃશુશ્રૂષણંપ્રતિ ।
અવશ્યંતુમયાવાચ્યમેષતેદૈવતંપરમ્ ॥ 37 ॥
ઇતિપ્રતિસમાદિશ્યપુત્રૌસીતાં ચ રાઘવઃ ।
ઇંદ્રલોકંવિમાનેનયયૌદશરથોજ્વલન્ ॥ 38 ॥
વિમાનમાસ્થાયમહાનુભાવઃશ્રિયા ચ સમ્હૃષ્ટતન્નુર્નૃપોત્તમઃ ।
આમંત્યપુત્રૌસહસીતયા ચ જગામદેવપ્રવરસ્યલોકમ્ ॥ 39 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે યુદ્ધકાંડે દ્વાવિંશત્યધિકશતતમસ્સર્ગઃ ॥
