ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ದ್ವಿಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯನಿರ್ಯಾನ್ತಂರಾಕ್ಷಸಮ್ಭೀಮವಿಕ್ರಮಮ್ ।
ವಿನೇದುರ್ವಾನರಾಸ್ಸರ್ವೇಪ್ರಹೃಷ್ಟಾಯುದ್ಧಕಾಙ್ ಕ್ಷಿಣಃ ॥ 1 ॥
ತೇಷಾಂಸುತುಮುಲಂಯುದ್ಧಂಸಞ್ಜಜ್ಞೇಕಪಿರಕ್ಷಸಾಮ್ ।
ಅನ್ಯೋನ್ಯಮ್ಪಾದಪೈರ್ಘೋರನ್ನಿಘ್ನತಾಂಶೂಲಮುದ್ಗರೈಃ ॥ 2 ॥
ರಾಕ್ಷಸೈರ್ವಾನರಾಘೋರಾವಿನಿಕೃತ್ತಸ್ಸಮನ್ತತಃ ।
ವಾನರೈರಾಕ್ಷಸಾಶ್ಚಾಪಿದ್ರುಮೈರ್ಭೂಮಿಸಮೀಕೃತಾಃ ॥ 3 ॥
ರಾಕ್ಷಸಾಸ್ತ್ವಭಿಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧಾವಾನರಾನ್ನಿಶಿತೈಶ್ಶರೈಃ ।
ವಿವ್ಯಥುರ್ಘೋರಸಙ್ಕಾಶೈಃಕಙ್ಕಪತ್ರೈರಜಿಹ್ಮಗೈಃ ॥ 4 ॥
ತೇಗದಾಭಿಶ್ಚಭೀಮಾಭಿಃಪಟ್ಟಸೈಃ ಕೂಟಮುದ್ಗರೈಃ ।
ಘೋರೈಶ್ಚಪರಿಘೈಶ್ಚಿತ್ರೈಸ್ತ್ರಿಶೂಲೈಶ್ಚಾಪಿಸಂಶ್ರಿತೈಃ ॥ 5 ॥
ವಿದಾರ್ಯಮಾಣಾರಕ್ಷೋಭಿರ್ವಾನರಾಸ್ತೇಮಹಾಬಲಾಃ ।
ಅಮರ್ಷಾಜ್ಜನಿತೋದ್ಧರ್ಷಾಶ್ಚಕ್ರುಃಕರ್ಮಾಣ್ಯಭೀತವತ್ ॥ 6 ॥
ಶರನಿರ್ಭಿನ್ನಗಾತ್ರಾಸ್ತೇಶೂಲನಿರ್ಭಿನ್ನದೇಹಿನಃ ।
ಜಗೃಹುಸ್ತೇದ್ರುಮಾಂಸ್ತತ್ರಶಿಲಾಶ್ಚಹರಿಯೂಥಪಾಃ ॥ 7 ॥
ತೇಭೀಮವೇಗಾಹರಯೋನರ್ದಮಾನಾಸ್ತತಸ್ತತಃ ।
ಮಮನ್ಥೂರಾಕ್ಷಸಾನ್ವೀರಾನ್ನಾಮಾನಿಚಬಭಾಷಿರೇ ॥ 8 ॥
ತದ್ಭಭೂವಾದ್ಭುತಙ್ಘೋರಂಯುದ್ಧಂವಾನರರಕ್ಷಸಾಮ್ ।
ಶಿಲಾಭಿರ್ವಿವಿಧಾಭಿಶ್ಚಬಹುಭಿಶ್ಚೈವಪಾದಪೈಃ ॥ 9 ॥
ರಾಕ್ಷಸಾಮಥಿತಾಃಕೇಚಿದ್ವಾನರೈರ್ಜಿತಕಾಶಿಭಿಃ ।
ವವಮೂರುಧಿರಙ್ಕೇಚಿನ್ಮುಖೈರುಧಿರಭೋಜನಾಃ ॥ 10 ॥
ಪಾರ್ಶ್ವೇಷುದಾರಿತಾಃಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿದ್ರಾಶೀಕೃತಾದ್ರುಮೈಃ ।
ಶಿಲಾಭಿಶ್ಚೂರ್ಣಿತಾಃಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿದ್ಧನ್ತೈರ್ವಿದಾರಿತಾಃ ॥ 11 ॥
ಧ್ವಜೈರ್ವಿಮಥಿತೈರ್ಭಗ್ನೈಃಖಙ್ಗೈಶ್ಚವಿನಿಪಾತಿತೈಃ ।
ರಥೈರ್ವಿಧ್ವಂಸಿತೈಶ್ಚಾಪಿಪತಿತೈಃರಜನೀಚರೈಃ ॥ 12 ॥
ಗಜೇನ್ದ್ರೈಃಪರ್ವತಾಕಾರೈಃಪರ್ವತಾಗ್ರೈರ್ವನೌಕಸಾಮ್ ।
ಮಥಿತೈರ್ವಾಜಿಭಿಃಕೀರ್ಣಂಸಾರೋಹೈರ್ವಸುಧಾತಲಮ್ ॥ 13 ॥
ವಾನರೈರ್ಭೀಮವಿಕ್ರಾನ್ಸ್ಸೈರಾಪ್ಲುತ್ಯಾಽಪ್ಲುತ್ಯವೇಗಿತೈಃ ।
ರಾಕ್ಷಸಾಃಕರಜೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈರ್ಮುಖೇಷುವಿನಿರ್ತಿತಾಃ ॥ 14 ॥
ವಿಷಣ್ಣವದನಾಭೂಯೋವಿಪ್ರಕೀರ್ಣಶಿರೋರುಹಾಃ ।
ಮೂಢಾಶ್ಶೋಣಿತಗನ್ಧೇನನಿಪೇತುರ್ಧರಣೀತಲೇ ॥ 15 ॥
ಅನ್ಯೇತುಪರಮಸಙ್ಕೃಕ್ರುದ್ಧಾರಾಕ್ಷಸಾಭೀಮನಿಶ್ವನಾಃ ।
ತಲೈರೇವಾಭಿಧಾವನ್ತಿವಜ್ರಸ್ಪರ್ಶಸಮೈರ್ಹರೀನ್ ॥ 16 ॥
ವಾನರೈರಾಪತನ್ತಸ್ತೇವೇಗಿತಾವೇಗವತ್ತರೈಃ ।
ಮುಷ್ಟಿಭಿಶ್ಚರಣೈರ್ದನ್ಸ್ಸೈಃಪಾದಪೈಶ್ಚಾವಪೋಥಿತಾ ॥ 17 ॥
ಸೈನ್ಯನ್ತುವಿದ್ರುತನ್ದೃಷ್ಟವಾಧೂಮ್ರಾಕ್ಷೋರಾಕ್ಷಸರ್ಷಭಃ ।
ರೋಷೇಣಕದನಞ್ಚಕ್ರೇವಾನರಾಣಾಂಯುಯುತ್ಸತಾಮ್ ॥ 18 ॥
ಪ್ತಾಸೈಃಪ್ರಮಥಿತಾಃಕೇಚಿದ್ವಾನರಾಶ್ಶೋಣಿತಸ್ರವಾಃ ।
ಮುದ್ಗರೈರಾಹತಾಃಕೇಚಿತ್ಪಾತಿತಾಧರಣೀತಲೇ ॥ 19 ॥
ಪರಿಘೈರ್ಮಥಿತಾಃಕೇಚಿದ್ಭಿಣ್ಡಿವಾಲೈರ್ವಿದಾರಿತಾಃ ।
ಪಟ್ಟಸೈರಾಹತಾಃ ಕೇಚಿದ್ವಿಹ್ವಲನ್ತೋಗತಾಸವಃ ॥ 20 ॥
ಕೇಚಿದ್ವಿನಿಹತಾಶ್ಶೂಲೈರುಧಿರಾರ್ದ್ರಾವನೌಕಸಃ ।
ಕೇಚಿದ್ವಿದ್ರಾವಿತಾನಷ್ಟಾಃಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧೈರಾಕ್ಷಸೈರ್ಯುಧಿ ॥ 21 ॥
ವಿಭಿನ್ನಹೃದಯಾಃಕೇಚಿದೇಕಪಾರ್ಶ್ವೇನದಾರಿತಾಃ ।
ವಿದಾರಿತಾಸ್ತ್ರಿಶೂಲೈಶ್ಚಕೇಚಿದಾನ್ಸ್ರೈರ್ವಿನಿಃಸೃತಾಃ ॥ 22 ॥
ತತ್ಸುಭೀಮಮ್ಮಹಾಯುದ್ಧಂಹರಿರಾಕ್ಷಸಸಙ್ಕುಲಮ್ ।
ಪ್ರಬಭೌಶಬ್ದಬಹುಲಂಶಿಲಾಪಾದಪಸಙ್ಕುಲಮ್ ॥ 23 ॥
ಧನುರ್ಜ್ಯಾತನ್ತ್ರಿಮಧುರಂಹಿಕ್ಕಾತಾಲಸಮನ್ವಿತಮ್ ।
ಮನ್ಧಸ್ನ್ತಿತಸಙ್ಗೀತನ್ತದ್ಯುದ್ಧಗಾನ್ಧರ್ವಮಾಬಭೌ ॥ 24 ॥
ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷಸ್ತುಧನುಷ್ಪಾಣಿರ್ವಾನರಾನ್ರಣಮೂರ್ಧನಿ ।
ಹಸನ್ವಿದ್ರಾವಯಾಮಾಸದಿಶಸ್ತುಶರವೃಷ್ಟಿಭಿಃ ॥ 25 ॥
ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷೇಣಾರ್ದಿತಂಸೈನ್ಯಂವ್ಯಥಿತಮ್ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಮಾರುತಿಃ ।
ಅಭ್ಯವರ್ತತಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧಃಪ್ರಗೃಹ್ಯವಿಪುಲಾಂಶಿಲಾಮ್ ॥ 26 ॥
ಕ್ರೋಧಾದ್ ದ್ವಿದ್ದ್ವಿಗುಣತಾಮ್ರಾಕ್ಷಃಪಿತೃಸ್ತುಲ್ಯಪರಾಕ್ರಮಃ ।
ಶಿಲಾನ್ತಾಮ್ಪಾತಯಾಮಾಸಧೂಮ್ರಾಕ್ಷಸ್ಯರಥಮ್ಪ್ರತಿ ॥ 27 ॥
ಆಪತತನೀಂಶಿಲಾನ್ದೃಷ್ಟವಾಗದಾಮುದ್ಯಮ್ಯಸಮ್ಭ್ರಮಾತ್ ।
ರಥಾದಾಪ್ಲುತ್ಯವೇಗೇನವಸುಧಾಯಾಂವ್ಯತಿಷ್ಠತ ॥ 28 ॥
ಸಾಪ್ರಮಥ್ಯರಥನ್ತಸ್ಯನಿಪಪಾತಶಿಲಾಭುವಿ ।
ಸಚಕ್ರಕೂಬರಸಾಶ್ವಂಸಧ್ವಜಂಸಶರಾಸನಮ್ ॥ 29 ॥
ಸಭಙ್ ಕ್ತ್ವಾತುರಥನ್ತಸ್ಯಹನುಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ।
ರಕ್ಷಸಾಙ್ಕದನಞ್ಚಕ್ರೇಸಸ್ಕನ್ಧವಿಟಪೈರ್ದ್ರುಮೈಃ ॥ 30 ॥
ವಿಭಿನ್ನಶಿರಸೋಭೂತ್ವಾರಾಕ್ಷಸಾಶ್ಶೋಣಿತೋಕ್ಷಿತಾಃ ।
ದ್ರುಮೈಃಪ್ರಮಥಿತಾಶ್ಚಾನ್ಯೇನಿಪೇತುರ್ಧರಣೀತಲೇ ॥ 31 ॥
ವಿದ್ರಾವ್ಯರಾಕ್ಷಸಂಸೈನ್ಯಂಹನುಮಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ।
ಗಿರಿಶಶಿಖರಮಾದಾಯಧೂಮ್ರಾಕ್ಷಮಭಿದುದ್ರುವೇ ॥ 32 ॥
ತಮಾಪತನ್ತನ್ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷೋಗದಾಮುದ್ಯಮ್ಯವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ವಿನರ್ದಮಾನಃಸಹಸಾಹನೂಮನ್ತಮಭಿದ್ರವತ್ ॥ 33 ॥
ತಸ್ಯಕ್ರುದ್ಧಸ್ಯರೋಷೇಣಗದಾನ್ತಾಮ್ಬಹುಕಣ್ಟಕಾಮ್ ।
ಪಾತಯಾಮಾಸಧೂಮ್ರಾಕ್ಷೋಮಸ್ತಕೇಽಥಹನೂಮತಃ ॥ 34 ॥
ತಾಡಿತಃಸತಯಾತತ್ರಗದಯಾಭೀಮರೂಪಯಾ ।
ಸಕಪಿರ್ಮಾರುತಬಲಸ್ತಮ್ಪ್ರಹಾರಮಚಿನ್ತಯನ್ ॥ 35 ॥
ಪಪಾತ ಸಹಸಾ ಭೂಮೌ ವಿಕೀರ್ಣ;ಇವ ಪರ್ವತಃ ।
ಧೂಮ್ರ ಅಕ್ಷಂ ನಿಹತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹತ ಶೇಷಾ ನಿಶಾ ಚರಾಃ ॥ 36 ॥
ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನ್ನಿಹತನ್ದೃಷ್ಟವಾಹತಶೇಷಾನಿಶಾಚರಾಃ ॥ 37 ॥
ತ್ರಸ್ತಾಃಪ್ರವಿವಿಶುರ್ಲಙ್ಕಾಂವಧ್ಯಮಾನಾಃಪ್ಲವಙ್ಗಮೈಃ ।
ಸತುಪವನಸುತೋನಿಹತ್ಯಶತ್ರೂನ್ಕ್ಷತಜವಹರಿಸ್ಸರಿತಶ್ಚಸನ್ನಿಕೀರ್ಯ ।
ರಿಪುವಧಜನಿತಶ್ರಮೋಮಹಾತ್ಮಾಮುದಮಗಮತ್ಕಪಿಭಿಃಸುಪೂಜ್ಯಮಾನಃ ॥ 38 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಿಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
