ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಪಞ್ಚವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಅವಷ್ಟಬ್ಧಧನುಂ ರಾಮಂ ಕ್ರುದ್ಧಂ ಚ ರಿಪುಘಾತಿನಮ್ ।
ದದರ್ಶಾಽಶ್ರಮಮಾಗಮ್ಯ ಖರಸ್ಸಹ ಪುರಸ್ಸರೈಃ ॥ 1 ॥
ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಶರಂ ಚಾಪಮುದ್ಯಮ್ಯ ಖರನಿಸ್ಸ್ವನಮ್ ।
ರಾಮಸ್ಯಾಭಿಮುಖಂ ಸೂತಂ ಚೋದ್ಯತಾಮಿತ್ಯಚೋದಯತ್ ॥ 2 ॥
ಸ ಖರಸ್ಯಾಜ್ಞಯಾ ಸೂತಸ್ತುರಗಾನ್ ಸಮಚೋದಯತ್ ।
ಯತ್ರ ರಾಮೋ ಮಹಾಬಾಹುರೇಕೋ ಚುನ್ವನ್ಸ್ಥಿತೋ ಧನುಃ ॥ 3 ॥
ತಂ ತು ನಿಷ್ಪತಿತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವೇ ತೇ ರಜನೀಚರಾಃ ।
ನರ್ದಮಾನಾ ಮಹಾನಾದಂ ಸಚಿವಾಃ ಪರ್ಯವಾರಯನ್ ॥ 4 ॥
ಸ ತೇಷಾಂ ಯಾತುಧಾನಾನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ರಥಗತಃ ಖರಃ ।
ಬಭೂವ ಮಧ್ಯೇ ತಾರಾಣಾಂ ಲೋಹಿತಾಙ್ಗ ಇವೋದಿತಃ ॥ 5 ॥
ತತಶ್ಶರಸಹಸ್ರೇಣ ರಾಮಮಪ್ರತಿಮೌಜಸಮ್ ।
ಅರ್ದಯಿತ್ವಾ ಮಹಾನಾದಂ ನನಾದ ಸಮರೇ ಖರಃ ॥ 6 ॥
ತತಸ್ತಂ ಭೀಮಧನ್ವಾನಂ ಕ್ರುದ್ಧಾಃ ಸರ್ವೇ ನಿಶಾಚರಾಃ ।
ರಾಮಂ ನಾನಾವಿಧೈಃ ಶಸ್ಸ್ರೈರಭ್ಯವರ್ಷನ್ತ ದುರ್ಜಯಮ್ ॥ 7 ॥
ಮುದ್ಗರೈಃ ಪಟ್ಟಸೈಶ್ಶೂಲೈಃ ಪ್ರಾಸೈಃ ಖಙ್ಗೈ ಪರಶ್ವಥೈಃ ।
ರಾಕ್ಷಸಾಸ್ಸಮರೇ ರಾಮಂ ನಿಜಘ್ನೂ ರೋಷತತ್ಪರಾಃ ॥ 8 ॥
ತೇ ವಲಾಹಸಙ್ಕಾಶಾ ಮಹಾನಾದಾ ಮಹೌಜಸಃ ।
ಅಭ್ಯಧಾವನ್ತ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಂ ರಥೈರ್ವಾಜಿಭಿರೇವ ಚ ॥ 9 ॥
ಗಜೈಃ ಪರ್ವತಕೂಟಾಭೈ ರಾಮಂ ಯುದ್ಧೇ ಜಿಘಾಂಸವಃ ।
ತೇ ರಾಮೇ ಶರವರ್ಷಾಣಿ ವ್ಯಸೃಜನ್ ರಕ್ಷಸಾಂ ಗಣಾಃ ॥ 10 ॥
ಶೈಲೇನ್ದ್ರಮಿವ ಧಾರಾಭಿರ್ವರ್ಷಮಾಣಾ ವಲಾಹಕಾಃ ।
ಸ ತೈಃ ಪರಿವೃತೋ ಘೋರೈಃ ರಾಘವೋ ರಕ್ಷಸಾಂ ಗಣೈಃ ॥ 11 ॥
ತಿಥಿಷ್ವಿ ಮಹಾದೇವೋ ವೃತ ಪರಿಷದಾಙ್ಗಣೈ ತಾನಿ ಮುಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ತ್ರಾಣಿ ಯಾತುಧಾನೈಸ್ಸರಾಘವಃ ।
ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ವಿಶಿಖೈರ್ನದ್ಯೋಘಾನಿವ ಸಾಗರಃ ॥ 12 ॥
ಸ ತೈಃ ಪ್ರಹರಣೈರ್ಘೋರೈರ್ಭಿನ್ನಗಾತ್ರೋ ನ ವಿವ್ಯಥೇ ।
ರಾಮಃ ಪ್ರದೀಪ್ತೈರ್ಬಹುಭಿರ್ವಜ್ರೈರಿವ ಮಹಾಚಲಃ ॥ 13 ॥
ಸ ವಿದ್ಧಃ ಕ್ಷತಜಾದಿಗ್ಧಃ ಸರ್ವಗಾತ್ರೇಷು ರಾಘವಃ ।
ಬಭೂವ ರಾಮಃ ಸನ್ಧ್ಯಾಭ್ರೈರ್ದಿವಾಕರ ಇವಾವೃತಃ ॥ 14 ॥
ವಿಷೇದುರ್ದೇವಗನ್ಧರ್ವಾಸ್ಸಿದ್ಧಾಶ್ಚ ಪರಮರ್ಷಯಃ ।
ಏಕಂ ಸಹಸ್ರೈರ್ಭಹುಭಿಸ್ತದಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಮಾವೃತಮ್ ॥ 15 ॥
ತತೋ ರಾಮಸ್ಸುಸಙ್ಕೃದ್ಧೋ ಮಣ್ಡಲೀಕೃತಕಾರ್ಮುಕಃ ।
ಸಸರ್ಜ ವಿಶಿಖಾನ್ಬಾಣಾಞ್ಛತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶ ॥ 16 ॥
ದುರಾವಾರಾನ್ದುರ್ವಿಷಹಾನ್ಕಾಲದಣ್ಡೋಪಮಾನ್ ರಣೇ ।
ಮುಮೋಚ ಲೀಲಯಾ ರಾಮಃ ಕಙ್ಕಪತ್ರಾನಜಿಹ್ಮಗಾನ್ ॥ 17 ॥
ತೇ ಶರಾಶ್ಶತ್ರುಸೈನ್ಯೇಷು ಮುಕ್ತಾ ರಾಮೇಣ ಲೀಲಯಾ ।
ಅದದೂ ರಕ್ಷಸಾಂ ಪ್ರಾಣಾನ್ಪಾಶಾಃ ಕಾಲಕೃತಾ ಇವ ॥ 18 ॥
ಭಿತ್ತ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸದೇಹಾಂ ಸ್ತಾಂಸ್ತೇ ಶರಾ ರುಧಿರಾಪ್ಲುತಾಃ ।
ಅನ್ತರಿಕ್ಷಗತಾ ರೇಜುರ್ದೀಪ್ತಾಗ್ನಿಸಮತೇಜಸಃ ॥ 19 ॥
ಅಸಙ್ಖ್ಯೇಯಾಸ್ತು ರಾಮಸ್ಯ ಸಾಯಕಾಶ್ಚಾಪಮಣ್ಡಲಾತ್ ।
ವಿನಿಷ್ಪೇತುರತೀವೋಗ್ರಾ ರಕ್ಷಃಪ್ರಾಣಾಪಹಾರಿಣಃ ॥ 20 ॥
ತೈರ್ಧನೂಂಷಿ ಧ್ವಜಾಗ್ರಾಣಿ ವರ್ಮಾಣಿ ಚ ಶಿರಾಂಸಿ ಚ ।
ಬಾಹೂನ್ಸಹಸ್ತಾಭರಣಾನೂರೂನ್ಕರಿಕರೋಪಮಾನ್ ॥ 21 ॥
ಚಿಚ್ಛೇದ ರಾಮಸ್ಸಮರೇ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ ।
ಹಯಾನ್ಕಾಞ್ಚನಸನ್ನಾಹಾನ್ರಥಯುಕ್ತಾನ್ಸಸಾರಥೀನ್ ॥ 22 ॥
ಗಜಾಂಶ್ಚ ಸಗಜಾರೋಹಾನ್ಸಹಯಾನ್ಸಾದಿನಸ್ತಥಾ ।
ಪದಾತೀನ್ಸಮರೇ ಹತ್ವಾ ಹ್ಯನಯದ್ಯಮಸಾದನಮ್ ॥ 23 ॥
ತತೋ ನಾಲೀಕನಾರಾಚೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ರೈಶ್ಚ ವಿಕರ್ಣಿಭಿಃ ।
ಭೀಮಮಾರ್ತಸ್ವರಂ ಚಕ್ರುರ್ಭಿದ್ಯಮಾನಾ ನಿಶಾಚರಾಃ ॥ 24 ॥
ತತ್ಸೈನ್ಯಂ ನಿಶಿತೈರ್ಬಾಣೈರರ್ದಿತಂ ಮರ್ಮಭೇದಿಭಿಃ ।
ರಾಮೇಣ ನ ಸುಖಂ ಲೇಭೇ ಶುಷ್ಕಂ ವನಮಿವಾಗ್ನಿನಾ ॥ 25 ॥
ಕೇಚಿದ್ಭೀಮಬಲಾಶ್ಶೂರಾಶ್ಶೂಲಾನ್ಖಙ್ಗಾನ್ಪರಶ್ವಧಾನ್ ।
ರಾಮಸ್ಯಾಭಿಮುಖಂ ಗತ್ವಾ ಚಿಕ್ಷಿಪುಃ ಪರಮಾಯುಧಾನ್ ॥ 26 ॥
ತಾನಿ ಬಾಣೈರ್ಮಹಾಬಾಹುಶ್ಶಸ್ತ್ರಾಣ್ಯಾವಾರ್ಯ ರಾಘವಃ ।
ಜಹಾರ ಸಮರೇ ಪ್ರಾಣಾಂಶ್ಚಿಚ್ಛೇದ ಚ ಶಿರೋಧರಾನ್ ॥ 27 ॥
ತೇ ಛಿನ್ನಶಿರಸಃ ಪೇತುಶ್ಚಿನ್ನವರ್ಮಶರಾಸನಾಃ ।
ಸುಪರ್ಣವಾತವಿಕ್ಷಿಪ್ತಾ ಜಗತ್ಯಾಂ ಪಾದಪಾ ಯಥಾ ॥ 28 ॥
ಅವಶಿಷ್ಟಾಶ್ಚ ಯೇ ತತ್ರ ವಿಷಣ್ಣಾಶ್ಚ ನಿಶಾಚರಾಃ ।
ಖರಮೇವಾಭ್ಯಧಾವನ್ತ ಶರಣಾರ್ಥಂ ಶರಾರ್ದಿತಾಃ ॥ 29 ॥
ತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಪುನರಾದಾಯ ಸಮಾಶ್ವಾಸ್ಯ ಚ ದೂಷಣಃ ।
ಅಭ್ಯಧಾವತ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಂ ಕ್ರುದ್ಧೋ ರುದ್ರಮಿವಾನ್ತಕಃ ॥ 30 ॥
ನಿವೃತ್ತಾಸ್ತು ಪುನಸ್ಸರ್ವೇ ದೂಷಣಾಶ್ರಯನಿರ್ಭಯಾಃ ।
ರಾಮಮೇವಾಭ್ಯಧಾವನ್ತ ಸಾಲತಾಲಶಿಲಾಯುಧಾಃ ॥ 31 ॥
ಶೂಲಮುದ್ಗರಹಸ್ತಾಶ್ಚ ಚಾಪಹಸ್ತಾ ಮಹಾಬಲಾಃ ।
ಸೃಜನ್ತಶ್ಶರವರ್ಷಾಣಿ ಶಸ್ತ್ರವರ್ಷಾಣಿ ಸಂಯುಗೇ ॥ 32 ॥
ದ್ರುಮವರ್ಷಾಣಿ ಮುಞ್ಚನ್ತಶ್ಶಿಲಾವರ್ಷಾಣಿ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ।
ತದ್ಬಭೂವಾದ್ಭುತಂ ಯುದ್ಧಂ ತುಮುಲಂ ರೋಮಹರ್ಷಣಮ್ ।
ರಾಮಸ್ಯ ಚ ಮಹಾಘೋರಂ ಪುನಸ್ತೇಷಾಂ ಚ ರಕ್ಷಸಾಮ್ ॥ 33 ॥
ತೇ ಸಮನ್ತಾದತಿಕ್ರುದ್ಧಾ ರಾಘವಂ ಪುನರಭ್ಯಯುಃ ॥ 34 ॥
ತೈಶ್ಚ ಸರ್ವಾ ದಿಶೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರದಿಶಶ್ಚ ಸಮಾವೃತಾಃ ।
ರಾಕ್ಷಸೈರುದ್ಯತಪ್ರಾಸೈಶ್ಶರವರ್ಷಾಭಿವರ್ಷಿಭಿಃ ॥ 35 ॥
ಸ ಕೃತ್ವಾ ಭೈರವಂ ನಾದಮಸ್ತ್ರಂ ಪರಮಭಾಸ್ವರಮ್ ।
ಸಂಯೋಜಯತ ಗಾನ್ಧರ್ವಂ ರಾಕ್ಷಸೇಷು ಮಹಾಬಲಃ ॥ 36 ॥
ತತಶ್ಶರಸಹಸ್ರಾಣಿ ನಿರ್ಯಯುಶ್ಚಾಪಮಣ್ಡಲಾತ್ ।
ಸರ್ವಾ ದಶ ದಿಶೋ ಬಾಣೈರಾವಾರ್ಯನ್ತ ಸಮಾಗತೈಃ ॥ 37 ॥
ನಾದದಾನಂ ಶರಾನ್ಘೋರಾನ್ನಮುಞ್ಚನ್ತಂ ಶಿಲೀಮುಖಾನ್ ।
ವಿಕರ್ಷಮಾಣಂ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ರಾಕ್ಷಸಾಸ್ತೇ ಶರಾರ್ದಿತಾಃ ॥ 38 ॥
ಶರಾನ್ಧಕಾರಮಾಕಾಶಮಾವೃಣೋತ್ಸದಿವಾಕರಮ್ ।
ಬಭೂವಾವಸ್ಥಿತೋ ರಾಮಃ ಪ್ರವಮನ್ನಿವ ತಾಞ್ಛರಾನ್ ॥ 39 ॥
ಯುಗಪತ್ಪತಮಾನೈಶ್ಚ ಯುಗಪಚ್ಚ ಹತೈರ್ಭೃಶಮ್ ।
ಯುಗಪತ್ಪತಿತೈಶ್ಚೈವ ವಿಕೀರ್ಣಾ ವಸುಧಾ ಭವತ್ ॥ 40 ॥
ನಿಹತಾಃ ಪತಿತಾಃ ಕ್ಷೀಣಾಶ್ಛಿನ್ನಾ ಭಿನ್ನಾ ವಿದಾರಿತಾಃ ।
ತತ್ರ ತತ್ರ ಸ್ಮ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ರಾಕ್ಷಸಾಸ್ತೇ ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ 41 ॥
ಸೋಷ್ಣೀಷೈರುತ್ತಮಾಙ್ಗೈಶ್ಚ ಸಾಙ್ಗದೈರ್ಬಾಹುಭಿಸ್ತಥಾ ।
ಊರುಭಿರ್ಜಾನುಭಿಶ್ಛಿನ್ನೈರ್ನಾನಾರೂಪೈವಿಭೂಷಣೈಃ ॥ 42 ॥
ಹಯೈಶ್ಚ ದ್ವಿಪಮುಖ್ಯೈಶ್ಚ ರಥೈರ್ಭಿನ್ನೈರನೇಕಶಃ ।
ಚಾಮರೈರ್ವ್ಯಜನೈಶ್ಛತ್ರೈರ್ಧ್ವಜೈರ್ನಾನಾವಿಧೈರಪಿ ॥ 43 ॥
ರಾಮಸ್ಯ ಬಾಣಾಭಿಹತೈರ್ವಿಚಿತ್ರೈಶ್ಶೂಲಪಟ್ಟಿಸೈಃ ।
ಖಙ್ಗೈ ಖಣ್ಡೀಕೃತೈಃ ಪ್ರಾಸೈರ್ವಿಕೀರ್ಣೈಶ್ಚ ಪರಶ್ವಧೈಃ ॥ 44 ॥
ಚೂರ್ಣಿತಾಭಿಶ್ಶಿಲಾಭಿಶ್ಚ ಶರೈಶ್ಚಿತ್ರೈರನೇಕಶಃ ।
ವಿಚ್ಛಿನ್ನೈಸ್ಸಮರೇ ಭೂಮಿರ್ವಿಕೀರ್ಣಾಽಭೂದ್ಭಯಙ್ಕರಾ ॥ 45 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
