ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಏಕೋನತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ವಿಮಲಂ ವ್ಯೋಮ ಗತವಿದ್ಯುದ್ವಲಾಹಕಮ್ ।
ಸಾರಸಾಕುಲಸಙ್ಘುಷ್ಟಂ ರಮ್ಯಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾನುಲೇಪನಮ್ ॥ 1 ॥
ಸಮೃದ್ಧಾರ್ಥಂ ಚ ಸುಗ್ರೀವಂ ಮನ್ದಧರ್ಮಾರ್ಥಸಙ್ಗ್ರಹಮ್ ।
ಅತ್ಯರ್ಥಮಸತಾಂ ಮಾರ್ಗಮೇಕಾನ್ತಗತಮಾನಸಮ್ ॥ 2 ॥
ನಿರ್ವೃತ್ತಕಾರ್ಯಂ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಂ ಪ್ರಮದಾಭಿರತಂ ಸದಾ ।
ಪ್ರಾಪ್ತವನ್ತಮಭಿಪ್ರೇತಾನ್ಸರ್ವಾನೇವ ಮನೋರಥಾನ್ ॥ 3 ॥
ಸ್ವಾಂ ಚ ಪತ್ನೀಮಭಿಪ್ರೇತಾಂ ತಾರಾಂ ಚಾಪಿ ಸಮೀಪ್ಸಿತಾಮ್ ।
ವಿಹರನ್ತಮಹೋರಾತ್ರಂ ಕೃತಾರ್ಥಂ ವಿಗತಜ್ವರಮ್ ॥ 4 ॥
ಕ್ರೀಡನ್ತಮಿವ ದೇವೇಶಂ ನನ್ದನೇಽಪ್ಸರಸಾಂ ಗಣೈಃ ।
ಮನ್ತ್ರಿಷು ನ್ಯಸ್ತಕಾರ್ಯಂ ಚ ಮನ್ತ್ರಿಣಾಮನವೇಕ್ಷಕಮ್ ॥ 5 ॥
ಉತ್ಸನ್ನರಾಜ್ಯಸನ್ದೇಶಂ ಕಾಮವೃತ್ತಮವಸ್ಥಿತಮ್ ।
ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥೋಽರ್ಥತತ್ತ್ವಜ್ಞಃ ಕಾಲಧರ್ಮವಿಶೇಷವಿತ್ ॥ 6 ॥
ಪ್ರಸಾದ್ಯ ವಾಕ್ಯೈರ್ಮಧುರೈರ್ಹೇತುಮದ್ಭಿರ್ಮನೋರಮೈಃ ।
ವಾಕ್ಯವಿದ್ವಾಕ್ಯ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಂ ಹರೀಶಂ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ॥ 7 ॥
ಹಿತಂ ತತ್ತ್ವಂ ಚ ಪಥ್ಯಂ ಚ ಸಾಮಧರ್ಮಾರ್ಥನೀತಿಮತ್ ।
ಪ್ರಣಯಪ್ರೀತಿಸಂಯುಕ್ತಂ ವಿಶ್ವಾಸಕೃತನಿಶ್ಚಯಮ್ ।
ಹರೀಶ್ವರಮುಪಾಗಮ್ಯ ಹನೂಮಾನ್ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 8 ॥
ರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಯಶಶ್ಚೈವ ಕೌಲೀ ಶ್ರೀರಭಿವರ್ಧಿತಾ ।
ಮಿತ್ರಾಣಾಂ ಸಙ್ಗ್ರಹಶ್ಶೇಷಸ್ತಂ ಭವಾನ್ಕರ್ತುಮರ್ಹತಿ ॥ 9 ॥
ಯೋ ಹಿ ಮಿತ್ರೇಷು ಕಾಲಜ್ಞಸ್ಸತತಂ ಸಾಧು ವರ್ತತೇ ॥ 10 ॥
ತಸ್ಯ ರಾಜ್ಯಂ ಚ ಕೀರ್ತಿಶ್ಚ ಪ್ರತಾಪಶ್ಚಾಭಿ ವರ್ಧತೇ ।
ಯಸ್ಯ ಕೋಶಶ್ಚ ದಣ್ಡಶ್ಚ ಮಿತ್ರಾಣ್ಯಾತ್ಮಾ ಚ ಭೂಮಿಪ ॥ 11 ॥
ಸಮವೇತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಸ ರಾಜ್ಯಂ ಮಹದಶ್ನುತೇ ।
ತದ್ಭವಾನ್ವೃತ್ತಸಮ್ಪನ್ನಃ ಸ್ಥಿತಃ ಪಥಿ ನಿರತ್ಯಯೇ ॥ 12 ॥
ಮಿತ್ರಾರ್ಥಮಭಿನೀತಾರ್ಥಂ ಯಥಾವತ್ಕರ್ತುಮರ್ಹತಿ ।
ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ಸರ್ವಕರ್ಮಾಣಿ ಮಿತ್ರಾರ್ಥೇ ಯೋಽನುವರ್ತತೇ ॥ 13 ॥
ಸಮ್ಭ್ರಮಾದ್ಧಿ ಕೃತೋತ್ಸಾಹಸ್ಸೋಽನರ್ಥೈರ್ನಾವರುಧ್ಯತೇ ।
ಯಸ್ತು ಕಾಲವ್ಯತೀತೇಷು ಮಿತ್ರಕಾರ್ಯೇಷು ವರ್ತತೇ ॥ 14 ॥
ಸ ಕೃತ್ವಾ ಮಹತೋಽಪ್ಯರ್ಥಾನ್ನ ಮಿತ್ರಾರ್ಥೇನ ಯುಜ್ಯತೇ ।
ಯದಿದಂ ಮಿತ್ರಕಾರ್ಯಂ ವೀರ ನೋಮಿತ್ರಕಾರ್ಯಮರಿನ್ದಮ ॥ 15 ॥
ಕ್ರಿಯತಾಂ ರಾಘವಸ್ಯೈತದ್ವೈದೇಹ್ಯಾಃ ಪರಿಮಾರ್ಗಣಮ್ ।
ತದಿದಂ ವೀರ ಕಾರ್ಯಂ ತೇ ಕಾಲಾತೀತಮರಿನ್ದಮ ॥ 16 ॥
ನ ಚ ಕಾಲಮತೀತಂ ತೇ ನಿವೇದಯತಿ ಕಾಲವಿತ್ ।
ತ್ವರಮಾಣೋಽಪಿ ಸನ್ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ತವ ರಾಜನ್ವಶಾನುಗಃ ॥ 17 ॥
ಕುಲಸ್ಯ ಹೇತುಃ ಸ್ಫೀತಸ್ಯ ದೀರ್ಘಬನ್ಧುಶ್ಚ ರಾಘವಃ ।
ಅಪ್ರಮೇಯಪ್ರಭಾವಶ್ಚ ಸ್ವಯಂ ಚಾಪ್ರತಿಮೋ ಗುಣೈಃ ॥ 18 ॥
ತಸ್ಯ ತ್ವಂ ಕುರು ವೈ ಕಾರ್ಯಂ ಪೂರ್ವಂ ತೇನ ಕೃತಂ ತವ ।
ಹರೀಶ್ವರ ಕಪಿಶ್ರೇಷ್ಠಾನಾಜ್ಞಾಪಯಿತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 19 ॥
ನ ಹಿ ತಾವದ್ಭವೇತ್ಕಾಲೋ ವ್ಯತೀತಶ್ಚೋದನಾದೃತೇ ।
ಚೋದಿತಸ್ಯ ಹಿ ಕಾರ್ಯಸ್ಯ ಭವೇತ್ಕಾಲವ್ಯತಿಕ್ರಮಃ ॥ 20 ॥
ಅಕರ್ತುರಪಿ ಕಾರ್ಯಸ್ಯ ಭವಾನ್ಕರ್ತಾ ಹರೀಶ್ವರ ಕಿಂ ಪುನಃ ಪ್ರತಿಕರ್ತುಸ್ತೇ ರಾಜ್ಯೇನ ಚ ಧನೇನ ಚ ॥ 21 ॥
ಶಕ್ತಿಮಾನಪಿವಿಕ್ರಾನ್ತೋ ವಾನರರ್ಕ್ಷಗಣೇಶ್ವರ ।
ಕರ್ತುಂ ದಾಶರಥೇಃ ಪ್ರೀತಿಮಾಜ್ಞಾಯಾಂ ಕಿನ್ನ ಸಜ್ಜಸೇ ॥ 22 ॥
ಕಾಮಂ ಖಲು ಶರೈಶ್ಶಕ್ತಸ್ಸುರಾಸುರಮಹೋರಗಾನ್ ।
ವಶೇ ದಾಶರಥಿಃ ಕರ್ತುಂ ತ್ವತ್ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಂ ಹಿ ಕಾಙ್ಕ್ಷತೇ ॥ 23 ॥
ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗಾವಿಶಙ್ಕೇನ ಕೃತಂ ತೇನ ತವಪ್ರಿಯಮ್ ।
ತಸ್ಯ ಮಾರ್ಗಾಮ ವೈದೇಹೀಂ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಪಿ ಚಾಮ್ಬರೇ ॥ 24 ॥
ದೇವದಾನವ ಗನ್ಧರ್ವಾ ನಸುರಾಸ್ಸಮರುದ್ಗಣಾಃ ।
ನ ಚ ಯಕ್ಷಾ ಭಯಂ ತಸ್ಯ ಕುರ್ಯುಃ ಕಿಮುತ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ॥ 25 ॥
ತದೇವಂ ಶಕ್ತಿಯುಕ್ತಸ್ಯ ಪೂರ್ವಂ ಪ್ರಿಯಕೃತಸ್ತವ ।
ರಾಮಸ್ಯಾರ್ಹಸಿ ಪಿಙ್ಗೇಶ ಕರ್ತುಂ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ಪ್ರಿಯಮ್ ॥ 26 ॥
ನಾಧಸ್ತಾದವನೌ ನಾಪ್ಸು ಗತಿರ್ನೋಪರಿ ಚಾಮ್ಬರೇ ।
ಕಸ್ಯಚಿತ್ಸಜ್ಜತೇಽಸ್ಮಾಕಂ ಕಪೀಶ್ವರ ತವಾಜ್ಞಯಾ ॥ 27 ॥
ತದಾಜ್ಞಾಪಯ ಕಃ ಕಿಂ ತೇ ಕುತೋ ವಾಪಿ ವ್ಯವಸ್ಯತು ।
ಹರಯೋಽಹ್ಯಪ್ರಧೃಷ್ಯಾಸ್ತೇ ಸನ್ತಿ ಕೋಟ್ಯಗ್ರತೋಽನಘ ॥ 28 ॥
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಕಾಲೇ ಸಾಧು ನಿವೇದನಮ್ ।
ಸುಗ್ರೀವಸ್ಸತ್ತ್ವಸಮ್ಪನ್ನಶ್ಚಕಾರ ಮತಿಮುತ್ತಮಾಮ್ ॥ 29 ॥
ಸ ಸನ್ದಿದೇಶಾಭಿಮತಂ ನೀಲಂ ನಿತ್ಯಕೃತೋದ್ಯಮಮ್ ।
ದಿಕ್ಷು ಸರ್ವಾಸು ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸೈನ್ಯಾನಾಮುಪಸಙ್ಗ್ರಹೇ ॥ 30 ॥
ಯಥಾ ಸೇನಾ ಸಮಗ್ರಾ ಮೇ ಯೂಥಪಾಲಾಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ ।
ಸಮಾಗಚ್ಛನ್ತ್ಯಸಙ್ಗೇನ ಸೇನಾಗ್ರಾಣಿ ತಥಾ ಕುರು ॥ 31 ॥
ಯೇ ತ್ವನ್ತಪಾಲಾಃ ಪ್ಲವಗಾಶ್ಶೀಘ್ರಗಾ ವ್ಯವಸಾಯಿನಃ ।
ಸಮಾನಯನ್ತು ತೇ ಸೈನ್ಯಂ ತ್ವರಿತಾಶ್ಶಾಸನಾನ್ಮಮ ॥ 32 ॥
ಸ್ವಯಂ ಚಾನನ್ತರಂ ಸೈನ್ಯಂ ಭವಾನೇವಾನುಪಶ್ಯತು ।
ತ್ರಿಪಞ್ಚರಾತ್ರಾದೂರ್ಧ್ವಂ ಯಃ ಪ್ರಾಪ್ನುಯಾನ್ನೇಹ ವಾನರಃ ।
ತಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಾನ್ತಿಕೋ ದಣ್ಡೋ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ ॥ 33 ॥
ಹರೀಂಶ್ಚ ವೃದ್ಧಾನುಪಯಾತು ಸಾಙ್ಗದೋ ಭವಾನ್ಮಮಾಜ್ಞಾಮಧಿಕೃತ್ಯ ನಿಶ್ಚಿತಾಮ್ ।
ಇತಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಂ ಹರಿಪುಙ್ಗವೇಶ್ವರೋ ವಿಧಾಯ ವೇಶ್ಮ ಪ್ರವಿವೇಶ ವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 34 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ಏಕೋನತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
