ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಅಥೋವಾಚಮಹಾತೇಜಾಹರಿರಾಜೋಮಹಾಬಲಃ ।
ಕಿಮಿಯಂವ್ಯಥಿತಾಸೇನಾಮೂಢವಾತೇವನೌರ್ಜಲೇ ॥ 1 ॥
ಸುಗ್ರೀವಸ್ಯವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾವಾಲಿಪುತ್ರೋಽಙ್ಗದೋಽಬ್ರವೀತ್ ।
ನತ್ವಮ್ಪಶ್ಯಸಿರಾಮಞ್ಚಲಕ್ಷ್ಮಣಞ್ಚಮಹಾರಥಮ್ ॥ 2 ॥
ಶರಜಾಲಚಿತೌವೀರಾವುಭೌದಶರಥಾತ್ಮಜೌ ।
ಶರತಲ್ಪೇಮಹಾತ್ಮಾನೌಶಯಾನೌರುಧಿರೋಕ್ಷಿತೌ ॥ 3 ॥
ಅಥಾಬ್ರವೀದ್ವಾನರೇನ್ದ್ರಸ್ಸುಗ್ರೀವಃಪುತ್ರಮಙ್ಗದಮ್ ।
ನಾನಿಮಿತ್ತಮಿದಮ್ಮನ್ಯೇಭವಿತವ್ಯಮ್ಭಯೇನತು ॥ 4 ॥
ವಿಷಣ್ಣವದನಾಹ್ಯೇತೇತ್ಯಕ್ತಪ್ರಹರಣಾದಿಶಃ ।
ಪ್ರಪಲಾಯನ್ತಿಹರಯಸ್ತ್ರಾಸಾದುತ್ಫುಲ್ಲಲೋಚನಾಃ ॥ 5 ॥
ಅನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಯನಲಜ್ಜನ್ತೇನಿರೀಕ್ಷನ್ತಿಪೃಷ್ಠತಃ ।
ವಿಪ್ರಕರ್ಷನ್ತಿಚಾನ್ಯೋನ್ಯಮ್ಪತಿತಂಲಙ್ಘಯನ್ತಿಚ ॥ 6 ॥
ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇವೀರೋಗದಾಪಾಣಿರ್ವಿಭೀಷಣಃ ।
ಸುಗ್ರೀವಂವರ್ಧಯಾಮಾಸರಾಘವಞ್ಚನಿರೈಕ್ಷತ ॥ 7 ॥
ವಿಭೀಷಣಞ್ಚಸುಗ್ರೀವೋದೃಷ್ಟವಾವಾನರಭೀಷಣಮ್ ।
ಋಕ್ಷರಾಜಮ್ಮಹಾತ್ಮಾನಂಸಮೀಪಸ್ಥಮುವಾಚಹ ॥ 8 ॥
ವಿಭೀಷಣೋಽಯಂಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೋಯನ್ದೃಷ್ಟವಾವಾನರರ್ಷಭಾಃ ।
ವಿದ್ರವನ್ತಿಪರಿತತ್ರಸರಾವಣಾತ್ಮಜಶಙ್ಕಯಾ ॥ 9 ॥
ಶೀಘ್ರಮೇತಾನ್ ಸುಸನ್ತ್ರಸ್ತಾನ್ಬಹುಧಾವಿಪ್ರಧಾವಿತಾನ್ ।
ಪರ್ಯವಸ್ಥಾಪಯಾಖ್ಯಾಹಿವಿಭೀಷಣಮುಪಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 10 ॥
ಸುಗ್ರೀವೇಣೈವಮುಕ್ತಸ್ತುಜಾಮ್ಬವಾನೃಕ್ಷಪಾರ್ಥಿವಃ ।
ವಾನರಾನ್ಸಾನ್ತ್ವಯಾಮಾಸಸನ್ನಿರುಧ್ಯಪ್ರಧಾನತಃ ॥ 11 ॥
ತೇನಿವೃತ್ತಾಃಪುನಃಸರ್ವೇವಾನರಾಸ್ತ್ಯಕ್ತಸಮ್ಭ್ರಮಾಃ ।
ಋಕ್ಷರಾಜವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾತಞ್ಚದೃಷ್ಟವಾವಿಭೀಷಣಮ್ ॥ 12 ॥
ವಿಭೀಷಣಸ್ತುರಾಮಸ್ಯದೃಷ್ಟವಾಗಾತ್ರಂಶರೈಶ್ಚಿತಮ್ ।
ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯಚಧರ್ಮಾತ್ಮಾಬಭೂವವ್ಯಥಿತಸ್ತದಾ ॥ 13 ॥
ಜಲಕ್ಲಿನ್ನೇನಹಸ್ತೇನತಯೋರ್ನೇತ್ರೇಪ್ರಮೃಜ್ಯಚ ।
ಶೋಕಸಮ್ಪೀಡಿತಮನಾರುರೋದವಿಲಲಾಪಚ ॥ 14 ॥
ಇಮೌತೌಸತ್ತ್ವಸಮ್ಪನ್ನೌವಿಕ್ರಾನ್ತೌಪ್ರಿಯಸಮ್ಯುಗೌ ।
ಇಮಾಮವಸ್ಥಾಙ್ಗಮಿತೌರಾಕ್ಷಸೈಃಕೂಟಯೋಧಿಭಿಃ ॥ 15 ॥
ಭ್ರಾತುಃಪುತ್ರೇಣಮೇತೇನದುಷ್ಪುತ್ರೇಣದುರಾತ್ಮನಾ ।
ರಾಕ್ಷಸ್ಯಾಜಿಹ್ಮಯಾಬುಧ್ಯಾಚಾಲಿತಾವೃಜುವಿಕ್ರಮೌ ॥ 16 ॥
ಶರೈರಿಮಾವಲಂವಿದ್ಧೌರುಧಿರೇಣಸಮುಕ್ಷಿತೌ ।
ವಸುಧಾಯಾಮಿಮೌಸುಪ್ತೌದೃಶ್ಯೇತೇಶಲ್ಯಕಾವಿವ ॥ 17 ॥
ಯಯೋರ್ವೀರ್ಯಮುಪಾಶ್ರಿತ್ಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಕಾಙ್ಕ್ಷಿತಾಮಯಾ ।
ತಾವುಭೌದೇಹನಾಶಾಯಪ್ರಸುಪ್ತೌಪುರುಷರ್ಷಭೌ ॥ 18 ॥
ಜೀವನ್ನದ್ಯವಿಪನ್ನೋಽಸ್ಮಿನಷ್ಟರಾಜ್ಯಮನೋರಥಃ ।
ಪ್ರಾಪ್ತಪ್ರತಿಜ್ಞಶ್ಚರಿಪುಃಸಕಾಮೋರಾವಣಃಕೃತಃ ॥ 19 ॥
ಏವಂವಿಲಪಮಾನನ್ತಮ್ಪರಿಷ್ವಜ್ಯವಿಭೀಷಣಮ್ ।
ಸುಗ್ರೀವಃಸತ್ತ್ವಸಮ್ಪನ್ನೋಹರಿರಾಜೋಽಬ್ರವೀದಿದಮ್ ॥ 20 ॥
ರಾಜ್ಯಮ್ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸಿಧರ್ಮಜ್ಞ ಲಙ್ಕಾಯಾನ್ನಾತ್ರಸಂಶಯಃ ।
ರಾವಣಸ್ಸಹಪುತ್ರೇಣಸ್ವಕಾಮನ್ನೇಹಲಪ್ಸ್ಯತೇ ॥ 21 ॥
ನರುಜಾಪೀಡಿತಾವೇತಾವುಭೌರಾಘವಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ।
ತ್ಯಕ್ತ್ವಾಮೋಹಂವಧಿಷ್ಯೇತೇಸಗಣಂರಾವಣಂರಣೇ ॥ 22 ॥
ತಮೇವಂಸಾನ್ತ್ವಯಿತ್ವಾತುಸಮಾಶ್ವಾಸ್ಯಚರಾಕ್ಷಸಮ್ ।
ಸುಷೇಣಂಶ್ವಶುರಮ್ಪಾರ್ಶ್ವೇಸುಗ್ರೀವಸ್ತಮುವಾಚಹ ॥ 23 ॥
ಸಹಶೂರೈರ್ಹರಿಗಣೈರ್ಲಬ್ಧಸಞ್ಜ್ಞಾವರಿನ್ದಮೌ ।
ಗಚ್ಛತ್ವಮ್ಭ್ರಾತರಙ್ಗೃಹ್ಯಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಂರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ॥ 24 ॥
ಅಹನ್ತುರಾವಣಂಹತ್ವಾಸಪುತ್ರಂಸಹಬಾನ್ಧವಮ್ ।
ಮೈಥಿಲೀಮಾನಯಿಷ್ಯಾಮಿಶಕ್ರೋನಷ್ಟಾಮಿವಶ್ರಿಯಮ್ ॥ 25 ॥
ಶ್ರುತ್ವೈತದ್ವಾನರೇನ್ದ್ರಸ್ಯಸುಷೇಣೋವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।
ದೈವಾಸುರಮ್ಮಹದ್ಯುದ್ಧಮನುಭೂತಂಸುದಾರುಣಮ್ ॥ 26 ॥
ತದಾಸ್ಮದಾನವಾಶರಸಮ್ಸ್ಪರ್ಶಕೋವಿದಾಃ ।
ನಿಜಘ್ನುಶ್ಶಸ್ತ್ರವಿದುಷಶ್ಚಾದಯನ್ತೋಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ॥ 27 ॥
ತಾನಾರ್ತಾನ್ನಷ್ಟಸಞ್ಜ್ಞಾಂಶ್ಚಗತಾಸೂಂಶ್ಚಬೃಹಸ್ಪತಿಃ ।
ವಿದ್ಯಾಭಿರ್ಮನ್ತ್ರಯುಕ್ತಾಭಿರೋಷಧೀಭಿಶ್ಚಿಕಿತ್ಸತಿ ॥ 28 ॥
ತಾನ್ಯೌಷಧಾನ್ಯಾನಯಿತುಙ್ಕ್ಷೀರೋದಂಯಾನ್ತುಸಾಗರಮ್ ।
ಜವೇನವಾನರಾಃಶೀಘ್ರಂಸಮ್ಪಾತಿಪನಸಾದಯಃ ॥ 29 ॥
ಹರಯಸ್ತುವಿಜಾನನ್ತಿಪಾರ್ವತೀಸ್ತಾಮಹೌಷಧೀಃ ।
ಸಞ್ಜೀವಕರಣೀನ್ದಿವ್ಯಾಂವಿಶಲ್ಯಾನ್ದೇವನಿರ್ಮಿತಾಮ್ ॥ 30 ॥
ಚನ್ದ್ರಶ್ಚನಾಮದ್ರೋಣಶ್ಚಕ್ಷೀರೋದೇಸಾಗರೋತ್ತಮೇ ।
ಅಮೃತಂಯತ್ರಮಥಿತನ್ತತ್ರತೇಪರಮೌಷಧೀ ॥ 31 ॥
ತೌತತ್ರವಿಹಿತೇದೇವೈಃಪರ್ವತೌಮಹೋದಧೌ ।
ಅಯಂವಾಯುಸುತೋರಾಜನ್ ಹನೂಮಾಂಸ್ತತ್ರಗಚ್ಛತು ॥ 32 ॥
ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇವಾಯುರ್ಮೇಗಾಂಶ್ಚಾಪಿಸವಿದ್ಯುತಃ ।
ಪರ್ಯಸ್ಯಸಾಗರೇತೋಯಙ್ಕಮ್ಪಯನನಿವಮೇದಿನೀಮ್ ॥ 33 ॥
ಮಹತಾಪಕ್ಷವಾತೇನಸರ್ವವದೀಪಮಹಾದ್ರುಮಾಃ ।
ನಿಪೇತುರ್ಭಗ್ನವಿಟಪಾಃಸಲಿಲೇಲವಣಾಮ್ಭಸಿ ॥ 34 ॥
ಅಭವನ್ ಪನ್ನಗಾಸ್ತ್ರಸ್ತಾಭೋಗಿನಸ್ತತ್ರವಾಸಿನಃ ।
ಶೀಘ್ರಂಸರ್ವಾಣಿಯಾದಾಂಸಿಜಗ್ಮುಶ್ಚಲವಣಾರ್ಣವಮ್ ॥ 35 ॥
ತತೋಮುಹೂರ್ತಾರ್ಗರುಡಂವೈನತೇಯಮ್ಮಹಾಬಲಮ್ ।
ವಾನರಾದದೃಶುಃಸರ್ವೇಜ್ವಲನ್ತಮಿವಪಾವಕಮ್ ॥ 36 ॥
ತಮಾಗತಮಭಿಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯನಾಗಾಸ್ತೇಸಮ್ಪ್ರದುದ್ರುವುಃ ।
ಯೈಸ್ತೌಸತ್ಪುರುಷೌಬದ್ಧೌಶರಭೂತೈರ್ಮಹಾಬಲೌ ॥ 37 ॥
ತತಸ್ಸುಪರ್ಣಃಕಾಕುತ್ಸ್ಥೌಸ್ಪೃಷ್ಟವಾಪ್ರತ್ಯಭಿನದನಿತಃ ।
ವಿಮಮರ್ಶಚಪಾಣಿಭ್ಯಾಮ್ಮುಖೇಚನ್ದ್ರಸಮಪ್ರಭೇ ॥ 38 ॥
ವೈನತೇಯೇನಸಮ್ಸ್ಪೃಷ್ಟಾಸ್ತಯೋಃಸಮ್ರುರುಹುರ್ವ್ರಣಾಃ ।
ಸುವರ್ಣೇಚತನೂಸ್ನಿಗ್ಧೇತಯೋರಾಶುಬಭೂವತುಃ ॥ 39 ॥
ತೇಜೋ ವೀರ್ಯಂ ಬಲಂ ಚ ಓಜ;ಉತ್ಸಾಹಶ್ ಚ ಮಹಾ ಗುಣಾಃ ।
ಪ್ರದರ್ಶನಂ ಚ ಬುದ್ಧಿಶ್ ಚ ಸ್ಮೃತಿಶ್ ಚ ದ್ವಿಗುಣಂ ತಯೋಃ ॥ 40 ॥
ತಾವುತ್ಥಾಪ್ಯಮಹಾತೇಜಾಗರುಡೋವಾಸವೋಪಮೌ ।
ಉಭೌತೌಸಸ್ವಜೇಹೃಷ್ಟೋರಾಮಶ್ಚೈನಮುವಾಚಹ ॥ 41 ॥
ಭವತ್ಪ್ರಸಾದಾದ್ ವ್ಯಸನಂರಾವಣಿಪ್ರಭವಮ್ಮಹತ್ ।
ಆವಾಮಿಹವ್ಯತಿಕ್ರಾನ್ತೌಪೂರ್ವವದ್ ಬಲಿನೌಕೃತೌ ॥ 42 ॥
ಯಥಾತಾತನ್ದಶರಥಂಯಥಾಽಜಞ್ಚಪಿತಾಮಹಮ್ ।
ತಥಾಭವನ್ತಮಾಸಾದ್ಯಹೃದಯಮ್ಮೇಪ್ರಸೀದತಿ ॥ 43 ॥
ಕೋಭವಾನ್ರೂಪಸಮ್ಪನ್ನೋದಿವ್ಯಸ್ರಗನುಲೇಪನಃ ।
ವಸಾನೋವಿರಜೇವಸ್ತ್ರದಿವ್ಯಾಭರಣಭೂಷಿತಃ ॥ 44 ॥
ತಮುವಾಚಮಹಾತೇಜಾವೈನತೇಯೋಮಹಾಬಲಃ ।
ಪತತ್ತ್ರಿರಾಜಃಪ್ರೀತಾತ್ಮಾಹರ್ಷಪರ್ಯಾಕುಲೇಕ್ಷಣಃ ॥ 45 ॥
ಅಹಂಸಖಾತೇಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಪ್ರಿಯಃಪ್ರಾಣೋಬಹಿಶ್ಚರಃ ।
ಗರುತ್ಮಾನಿಹಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತೋಯುವಯೋಃಸಾಹ್ಯಕಾರಣಾತ್ ॥ 46 ॥
ಅಸುರಾವಾಮಹಾವೀರ್ಯಾವಾನರಾವಾಮಹಾಬಲಾಃ ।
ಸುರಾಶ್ಚಾಪಿಸಗನ್ಧ್ವರ್ವಾಃಪುರಸ್ಕೃತ್ಯಶತಕ್ರತುಮ್ ॥ 47 ॥
ನೇಮಮ್ಮೋಕ್ಷಯಿತುಂಶಕ್ತಾಶ್ಶರಬನ್ಧಂಸುದಾರುಣಮ್ ।
ಮಾಯಾಬಲಾದಿನ್ದ್ರಜಿತಾನಿರ್ಮಿತಙ್ಕ್ರೂರಕರ್ಮಣಾ ॥ 48 ॥
ಏತೇನಾಗಾಃಕಾದ್ರವೇಯಾಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣದಂಷ್ಟ್ರಾವಿಷೋಲ್ಬಣಾಃ ।
ರಕ್ಷೋಮಾಯಾಪ್ರಭಾವೇಣಶರಾಭೂತ್ವಾಸ್ತ್ವದಾಶ್ರಿತಾಃ ॥ 49 ॥
ಸಭಾಗ್ಯಶ್ಚಾಸಿಧರ್ಮಜ್ಞ ರಾಮ ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮ ।
ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಸಹಭ್ರಾತ್ರಾಸಮರೇರಿಪುಘಾತಿನಾ ॥ 50 ॥
ಇಮಂಶ್ರುತ್ವಾತುವೃತ್ತಾನ್ತನ್ತ್ವರಮಾಣೋಽಹಮಾಗತಃ ।
ಸಹಸಾಯುವಯೋಃಸ್ನೇಹಾತ್ಸಖಿತ್ವಮನುಪಾಲಯನ್ ॥ 51 ॥
ಮೋಕ್ಷಿತೌಚಮಹಾಘೋರಾದಸ್ಮಾತ್ಸಾಯಕಬನ್ಧನಾತ್ ।
ಅಪ್ರಮಾದಶ್ಚಕರ್ತವ್ಯೋಯುವಾಭ್ಯಾನ್ನಿತ್ಯಮೇವಚ ॥ 52 ॥
ಪ್ರಕೃತ್ಯಾರಾಕ್ಷಸಾಃಸರ್ವೇಸಙ್ಗ್ರಾಮೇಕೂಟಯೋಧಿನಃ ।
ಶೂರಾಣಾಂಶುದ್ಧಭಾವಾನಾಮ್ಭವತಾಮರಾರ್ಜವಮ್ಬಲಮ್ ॥ 53 ॥
ತನ್ನವಿಶ್ವಸನೀಯಂವೋರಾಕ್ಷಸಾನಾಂರಣಾಜಿರೇ ।
ಏತೇನೈವೋಪಮಾನೇನನಿತ್ಯಞ್ಜಿಹ್ಮಾಹಿರಾಕ್ಷಸಾಃ ॥ 54 ॥
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾತದಾರಾಮಂಸುಪರ್ಣಸ್ಸುಮಹಾಬಲಃ ।
ಪರಿಷ್ವಜ್ಯಚಸುಹೃತ್ಸ್ನಿಗ್ಧಮಾಪ್ರಷ್ಟುಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ 55 ॥
ಸಖೇ ರಾಘವ ಧರ್ಮಜ್ಞ ರಿಪೂಣಾಮಪಿವತ್ಸಲ ।
ಅಭ್ಯನುಜ್ಞಾತುಮಿಚ್ಛಾಮಿಗಮಿಷ್ಯಾಮಿಯಥಾಮತಮ್ ॥ 56 ॥
ನಚಕೌತೂಹಲಙ್ಕಾರ್ಯಂಸಖಿತ್ವಮ್ಪ್ರತಿರಾಘವ ।
ಕೃತಕರ್ಮಾರಣೇವೀರ ಸಖಿತ್ವಮ್ಪ್ರತಿವೇತ್ಸ್ಯಸಿ ॥ 57 ॥
ಬಾಲವೃದ್ಧಾವಶೇಷಾನ್ತುಕೃತ್ವಾಲಙ್ಕಾಂಶರೋರ್ಮಿಭಿಃ ।
ರಾವಣಞ್ಚರಿಪುಂಹತ್ವಾಸೀತಾನ್ತ್ವಂಸಮುಲಪ್ಸ್ಯತೇ ॥ 58 ॥
ಪ್ರದಕ್ಷಿಣನ್ತತಃಕೃತ್ವಾಪರಿಷ್ವಜ್ಯಚವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಜಗಾಮಾಕಾಶಮಾವಿಶ್ಯಸುಪರ್ಣಃಪವನೋಯಥಾ ॥ 59 ॥
ವಿರುಜೌರಾಘವೌದೃಷ್ಟವಾತತೋವಾನರಯೂಥಪಾಃ ।
ಸಿಂಹನಾದಾಂಸ್ತದಾನೇದುರ್ಲಙ್ಗೂಲನ್ನ್ದುಧುವುಸ್ತದಾ ॥ 60 ॥
ತತೋಭೇರೀಸ್ಸಮಾಜಘ್ನುರ್ಮೃದಙ್ಗಾಂಶ್ಚಾಪ್ಯನಾದಯನ್ ।
ದಧ್ಮುಶ್ಶಙ್ಖಾನ್ಸಮ್ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾಃಕ್ಷೇವಲನ್ತ್ಯಪಿಯಥಾಪುರಮ್ ॥ 61 ॥
ಆಸ್ಫೋಟ್ಯಾಃಸ್ಪೋಟ್ಯವಿಕ್ರಾನ್ತಾಃವಾನರಾಃನಗಯೋಧಿನಃ ।
ದ್ರುಮಾನುತ್ಪಟ್ಯವಿವಿಧಾಂಸ್ತಸ್ಥುಶ್ಶತಸಹಸ್ರಶಃ ॥ 62 ॥
ವಿಸೃಜನ್ತೋಮಹಾನಾದಾಂಸ್ತ್ರಾಸಯನ್ತೋನಿಶಾಚರಾನ್ ।
ಲಙ್ಕಾದ್ವಾರಾಣ್ಯುಪಾಜಗ್ಮುರ್ಯುದ್ಧಕಾಮಾಃಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ ॥ 63 ॥
ತೇಷಾಂಸುಖೀಮಸ್ತುಮುಲೋನಿನಾದೋಬಭೂವಶಾಖಾಮೃಗಯೂಥಪಾನಾಮ್ ।
ಕ್ಷಯೇನಿದಾಘಸ್ಯಯಥಾಘನಾನಾನ್ನಾದಸ್ಸುಭೀಮೋನದತಾನ್ನಿಶೀಥೇ ॥ 64 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥