ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ತ್ರಿಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ದಶಗ್ರೀವೋ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।
ದೇಶಕಾಲಹಿತಂ ವಾಕ್ಯಂ ಭ್ರಾತುರುತ್ತರಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 1 ॥
ಸಮ್ಯಗುಕ್ತಂ ಹಿ ಭವತಾ ದೂತವಧ್ಯಾ ವಿಗರ್ಹಿತಾ ।
ಅವಶ್ಯಂ ತು ವಧಾದನ್ಯಃ ಕ್ರಿಯತಾಮಸ್ಯ ನಿಗ್ರಹಃ ॥ 2 ॥
ಕಪೀನಾಂ ಕಿಲ ಲಾಙ್ಗೂಲಮಿಷ್ಟಂ ಭವತಿ ಭೂಷಣಮ್ ।
ತದಸ್ಯ ದೀಪ್ಯತಾಂ ಶೀಘ್ರಂ ತೇನ ದಗ್ಧೇನ ಗಚ್ಛತು ॥ 3 ॥
ತತಃ ಪಶ್ಯನ್ತ್ವಿಮಂ ದೀನಮಙ್ಗವೈರೂಪ್ಯಕರ್ಶಿತಮ್ ।
ಸಮಿತ್ರಜ್ಞಾತಯಸ್ಸರ್ವೇ ಬಾನ್ಧವಾಃ ಸಸುಹೃಜ್ಜನಾಃ ॥ 4 ॥
ಆಜ್ಞಾಪಯದ್ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಃ ಪುರಂ ಸರ್ವಂ ಸಚತ್ವರಮ್ ।
ಲಾಙ್ಗೂಲೇನ ಪ್ರದೀಪ್ತೇನ ರಕ್ಷೋಭಿಃ ಪರಿಣೀಯತಾಮ್ ॥ 5 ॥
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಕೋಪಕರ್ಶಿತಾಃ ।
ವೇಷ್ಟಯನ್ತಿ ಸ್ಮ ಲಾಙ್ಗೂಲಂ ಜೀರ್ಣೈಃ ಕಾರ್ಪಾಸಕೈಃ ಪಟೈಃ ॥ 6 ॥
ಸಂವೇಷ್ಟ್ಯಮಾನೇ ಲಾಙ್ಗೂಲೇ ವ್ಯವರ್ಧತ ಮಹಾಕಪಿಃ ।
ಶುಷ್ಕಮಿನ್ಧನಮಾಸಾದ್ಯ ವನೇಷ್ವಿವ ಹುತಾಶನಃ ॥ 7 ॥
ತೈಲೇನ ಪರಿಷಿಚ್ಯಾಥ ತೇಽಗ್ನಿಂ ತತ್ರಾಭ್ಯಪಾತಯನ್ ।
ಲಾಙ್ಗೂಲೇನ ಪ್ರದೀಪ್ತೇನ ರಾಕ್ಷಸಾಂಸ್ತಾನಪಾತಯತ್ ॥ 8 ॥
ರೋಷಾಮರ್ಷಪರೀತಾತ್ಮಾ ಬಾಲಸೂರ್ಯಸಮಾನನಃ ।
ಲಾಙ್ಗೂಲಂ ಸಮ್ಪ್ರದೀಪ್ತಂ ತು ದ್ರಷ್ಟುಂ ತಸ್ಯ ಹನೂಮತಃ ॥ 9 ॥
ಸಹಸ್ತ್ರೀಬಾಲವೃದ್ಧಾಶ್ಚ ಜಗ್ಮುಃ ಪ್ರೀತಾ ನಿಶಾಚರಾಃ ।
ಸ ಭೂಯಃ ಸಙ್ಗತೈಃ ಕ್ರೂರೈರ್ರಾಕ್ಷಸೈರ್ಹರಿಸತ್ತಮಃ ॥ 10 ॥
ನಿಬದ್ಧಃ ಕೃತವಾನ್ವೀರಸ್ತತ್ಕಾಲಸದೃಶೀಂ ಮತಿಮ್ ।
ಕಾಮಂ ಖಲು ನ ಮೇ ಶಕ್ತಾ ನಿಬದ್ಧಸ್ಯಾಪಿ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ॥ 11 ॥
ಛಿತ್ತ್ವಾ ಪಾಶಾನ್ ಸಮುತ್ಪತ್ಯ ಹನ್ಯಾಮಹಮಿಮಾನ್ಪುನಃ ।
ಯದಿ ಭರ್ತುರ್ಹಿತಾರ್ಥಾಯ ಚರನ್ತಂ ಭರ್ತೃಶಾಸನಾತ್ ॥ 12 ॥
ಬಧ್ನನ್ತ್ಯೇತೇ ದುರಾತ್ಮನೋ ನ ತು ಮೇ ನಿಷ್ಕೃತಿಃ ಕೃತಾ ।
ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ಪರ್ಯಾಪ್ತೋ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಮಹಂ ಯುಧಿ ॥ 13 ॥
ಕಿನ್ತು ರಾಮಸ್ಯ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ವಿಷಹಿಷ್ಯೇಽಹಮೀದೃಶಮ್ ।
ಲಙ್ಕಾ ಚಾರಯಿತವ್ಯಾ ವೈ ಪುನರೇವ ಭವೇದಿತಿ ॥ 14 ॥
ರಾತ್ರೌ ನ ಹಿ ಸುದೃಷ್ಟಾ ಮೇ ದುರ್ಗಕರ್ಮವಿಧಾನತಃ ।
ಅವಶ್ಯಮೇವ ದ್ರಷ್ಟವ್ಯಾ ಮಯಾ ಲಙ್ಕಾ ನಿಶಾಕ್ಷಯೇ ॥ 15 ॥
ಕಾಮಂ ಬದ್ಧಸ್ಯ ಮೇ ಭೂಯಃ ಪುಚ್ಛಸ್ಯೋದ್ದೀಪನೇನ ಚ ।
ಪೀಡಾಂ ಕುರ್ವನ್ತು ರಕ್ಷಾಂಸಿ ನ ಮೇಽಸ್ತಿ ಮನಸಶ್ಶ್ರಮಃ ॥ 16 ॥
ತತಸ್ತೇ ಸಂವೃತಾಕಾರಂ ಸತ್ತ್ವವನ್ತಂ ಮಹಾಕಪಿಮ್ ।
ಪರಿಗೃಹ್ಯ ಯಯುರ್ಹೃಷ್ಟಾ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಕಪಿಕುಞ್ಜರಮ್ ॥ 17 ॥
ಶಙ್ಖಭೇರೀನಿನಾದೈಸ್ತಂ ಘೋಷಯನ್ತಃ ಸ್ವಕರ್ಮಭಿಃ ।
ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಾಣಶ್ಚಾರಯನ್ತಿ ಸ್ಮ ತಾಂ ಪುರೀಮ್ ॥ 18 ॥
ಅನ್ವೀಯಮಾನೋ ರಕ್ಷೋಭಿರ್ಯಯೌ ಸುಖಮರಿನ್ದಮಃ ।
ಹನುಮಾಂಶ್ಚಾರಯಾಮಾಸ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಮಹಾಪುರೀಮ್ ॥ 19 ॥
ಅಥಾಪಶ್ಯದ್ವಿಮಾನಾನಿ ವಿಚಿತ್ರಾಣಿ ಮಹಾಕಪಿಃ ।
ಸಂವೃತಾನ್ ಭೂಮಿಭಾಗಾಂಶ್ಚ ಸುವಿಭಕ್ತಾಂಶ್ಚ ಚತ್ವರಾನ್ ॥ 20 ॥
ವೀಥೀಶ್ಚ ಗೃಹಸಮ್ಬಾಧಾಃ ಕಪಿಶ್ಶೃಙ್ಗಾಟಕಾನಿ ಚ ।
ತಥಾ ರಥ್ಯೋಪರಥ್ಯಾಶ್ಚ ತಥೈವ ಗೃಹಕಾನ್ತರಾನ್ ॥ 21 ॥
ಗೃಹಾಂಶ್ಚ ಮೇಘಸಙ್ಕಾಶಾನ್ ದದರ್ಶ ಪವನಾತ್ಮಜಃ ।
ಚತ್ವರೇಷು ಚತುಷ್ಕೇಷು ರಾಜಮಾರ್ಗೇ ತಥೈವ ಚ ॥ 22 ॥
ಘೋಷಯನ್ತಿ ಕಪಿಂ ಸರ್ವೇ ಚಾರೀಕ ಇತಿ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ।
ಸ್ತ್ರೀಬಾಲವೃದ್ಧಾಃ ನಿರ್ಜಗ್ಮುಸ್ತತ್ರ ತತ್ರ ಕುತೂಹಲಾತ್ ॥ 23 ॥
ತಂ ಪ್ರದೀಪಿತಲಾಙ್ಗೂಲಂ ಹನುಮನ್ತಂ ದಿದೃಕ್ಷವಃ ।
ದೀಪ್ಯಮಾನೇ ತತಸ್ತತ್ರ ಲಾಙ್ಗೂಲಾಗ್ರೇ ಹನೂಮತಃ ॥ 24 ॥
ರಾಕ್ಷಸ್ಯಸ್ತಾ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ್ಯ ಶ್ಶಂಸುರ್ದೇವ್ಯಾಸ್ತದಪ್ರಿಯಮ್ ।
ಯಸ್ತ್ವಯಾ ಕೃತಸಂವಾದ ಸ್ಸೀತೇ ತಾಮ್ರಮುಖಃ ಕಪಿಃ ॥ 25 ॥
ಲಾಙ್ಗೂಲೇನ ಪ್ರದೀಪ್ತೇನ ಸ ಏಷ ಪರಿಣೀಯತೇ ।
ಶ್ರುತ್ವಾ ತದ್ವಚನಂ ಕ್ರೂರಮಾತ್ಮಾಪಹರಣೋಪಮಮ್ ॥ 26 ॥
ವೈದೇಹೀ ಶೋಕಸನ್ತಪ್ತಾ ಹುತಾಶನಮುಪಾಗಮತ್ ।
ಮಙ್ಗಲಾಭಿಮುಖೀ ತಸ್ಯ ಸಾ ತದಾಽಸೀನ್ಮಹಾಕಪೇಃ ॥ 27 ॥
ಉಪತಸ್ಥೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ ಪ್ರಯತಾ ಹವ್ಯವಾಹನಮ್ ।
ಯದ್ಯಸ್ತಿ ಪತಿಶುಶ್ರೂಷಾ ಯದ್ಯಸ್ತಿ ಚರಿತಂ ತಪಃ ।
ಯದಿ ಚಾಸ್ತ್ಯೇಕಪತ್ನೀತ್ವಂ ಶೀತೋ ಭವ ಹನೂಮತಃ ॥ 28 ॥
ಯದಿ ಕಿಞ್ಚಿದನುಕ್ರೋಶಸ್ತಸ್ಯ ಮಯ್ಯಸ್ತಿ ಧೀಮತಃ ॥ 29 ॥
ಯದಿ ವಾ ಭಾಗ್ಯಶೇಷೋ ಮೇ ಶೀತೋ ಭವ ಹನೂಮತಃ ।
ಯದಿ ಮಾಂ ವೃತ್ತಸಮ್ಪನ್ನಾಂ ತತ್ಸಮಾಗಮಲಾಲಸಾಮ್ ॥ 30 ॥
ಸ ವಿಜಾನಾತಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಶೀತೋ ಭವ ಹನೂಮತಃ ।
ಯದಿ ಮಾಂ ತಾರಯೇದಾರ್ಯಸ್ಸುಗ್ರೀವಃ ಸತ್ಯಸಙ್ಗರಃ ॥ 31 ॥
ಅಸ್ಮಾದ್ಧುಃಖಾಮ್ಬುಸಂರೋಧಾಚ್ಛೀತೋ ಭವ ಹನೂಮತಃ ।
ತತಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾರ್ಚಿರವ್ಯಗ್ರಃ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಶಿಖೋಽನಲಃ ॥ 32 ॥
ಜಜ್ವಾಲ ಮೃಗಶಾಬಾಕ್ಷ್ಯಾ ಶ್ಶಂಸನ್ನಿವ ಶಿವಂ ಕಪೇಃ ।
ಹನುಮಜ್ಜನಕಶ್ಚಾಪಿ ಪುಚ್ಛಾನಲಯುತೋಽನಿಲಃ ॥ 33 ॥
ವವೌ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಕರೋ ದೇವ್ಯಾಃ ಪ್ರಾಲೇಯಾನಿಲಶೀತಲಃ ।
ದಹ್ಯಮಾನೇ ಚ ಲಾಙ್ಗೂಲೇ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ವಾನರಃ ॥ 34 ॥
ಪ್ರದೀಪ್ತೋಽಗ್ನಿರಯಂ ಕಸ್ಮಾನ್ನ ಮಾಂ ದಹತಿ ಸರ್ವತಃ ।
ದೃಶ್ಯತೇ ಚ ಮಹಾಜ್ವಾಲಃ ಕರೋತಿ ನ ಚ ಮೇ ರುಜಮ್ ॥ 35 ॥
ಶಿಶಿರಸ್ಯೇವ ಸಙ್ಘಾತೋ ಲಾಙ್ಗೂಲಾಗ್ರೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಃ ।
ಅಥವಾ ತದಿದಂ ವ್ಯಕ್ತಂ ಯದ್ದೃಷ್ಟಂ ಪ್ಲವತಾ ಮಯಾ ॥ 36 ॥
ರಾಮಪ್ರಭಾವಾದಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಪರ್ವತ ಸ್ಸರಿತಾಂ ಪತೌ ।
ಯದಿ ತಾವತ್ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ಮೈನಾಕಸ್ಯ ಚ ಧೀಮತಃ ॥ 37 ॥
ರಾಮಾರ್ಥಂ ಸಮ್ಭ್ರಮಸ್ತಾದೃಕ್ಕಿಮಗ್ನಿರ್ನ ಕರಿಷ್ಯತಿ ।
ಸೀತಾಯಾಶ್ಚಾನೃಶಂಸ್ಯೇನ ತೇಜಸಾ ರಾಘವಸ್ಯ ಚ ॥ 38 ॥
ಪಿತುಶ್ಚ ಮಮ ಸಖ್ಯೇನ ನ ಮಾಂ ದಹತಿ ಪಾವಕಃ ।
ಭೂಯಸ್ಸ ಚಿನ್ತಯಾಮಾಸ ಮುಹೂರ್ತಂ ಕಪಿಕುಞ್ಜರಃ ॥ 39 ॥
ಉತ್ಪಪಾತಾಥ ವೇಗೇನ ನನಾದ ಚ ಮಹಾಕಪಿಃ ।
ಪುರದ್ವಾರಂ ತತಶ್ಶ್ರೀಮಾನ್ ಶೈಲಶೃಙ್ಗಮಿವೋನ್ನತಮ್ ॥ 40 ॥
ವಿಭಕ್ತರಕ್ಷಸ್ಸಮ್ಬಾಧಮಾಸಸಾದಾನಿಲಾತ್ಮಜಃ ।
ಸ ಭೂತ್ವಾ ಶೈಲಸಙ್ಕಾಶಃ ಕ್ಷಣೇನ ಪುನರಾತ್ಮವಾನ್ ॥ 41 ॥
ಹ್ರಸ್ವತಾಂ ಪರಮಾಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ಬನ್ಧನಾನ್ಯವಶಾತಯತ್ ।
ವಿಮುಕ್ತಶ್ಚಾಭವಛ್ರಚೀಮಾನ್ ಪುನಃ ಪರ್ವತಸನ್ನಿಭಃ ॥ 42 ॥
ವೀಕ್ಷಮಾಣಶ್ಚ ದದೃಶೇ ಪರಿಘಂ ತೋರಣಾಶ್ರಿತಮ್ ।
ಸ ತಂ ಗೃಹ್ಯ ಮಹಾಬಾಹುಃ ಕಾಲಾಯಸಪರಿಷ್ಕೃತಮ್ ॥ 43 ॥
ರಕ್ಷಿಣಸ್ತಾನ್ ಪುನಸ್ಸರ್ವಾನ್ಸೂದಯಾಮಾಸ ಮಾರುತಿಃ ।
ಸ ತಾನ್ನಿಹತ್ತ್ವಾ ರಣಚಣ್ಡವಿಕ್ರಮ ಸ್ಸಮೀಕ್ಷಮಾಣಃ ಪುನರೇವ ಲಙ್ಕಾಮ್ ।
ಪ್ರದೀಪ್ತಲಾಙ್ಗೂಲಕೃತಾರ್ಚಿಮಾಲೀ ಪ್ರಕಾಶತಾದಿತ್ಯ ಇವಾರ್ಚಿಮಾಲೀ ॥ 44 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರಿಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
