ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಸ ಏವಂ ಬ್ರುವತೀಂ ಸೀತಾಂ ಧರ್ಮಜ್ಞೋ ಧರ್ಮವತ್ಸಲಃ ।
ನ ನೇತುಂ ಕುರುತೇ ಬುದ್ಧಿಂ ವನೇ ದುಃಖಾನಿ ಚಿನ್ತಯನ್ ॥ 1 ॥
ಸಾನ್ತ್ವಯಿತ್ವಾ ಪುನಸ್ತಾಂ ತು ಬಾಷ್ಪದೂಷಿತಲೋಚನಾಮ್ ।
ನಿವರ್ತನಾರ್ಥೇ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ವಾಕ್ಯಮೇತದುವಾಚ ಹ ॥ 2 ॥
ಸೀತೇ ಮಹಾಕುಲೀನಾಽಸಿ ಧರ್ಮೇ ಚ ನಿರತಾ ಸದಾ ।
ಇಹಾಽಚರ ಸ್ವಧರ್ಮಂ ತ್ವಂ ಮೇ ಯಥಾ ಮನಸಸ್ಸುಖಮ್ ॥ 3 ॥
ಸೀತೇ ಯಥಾ ತ್ವಾಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತಥಾ ಕಾರ್ಯಂ ತ್ವಯಾಽಬಲೇ ।
ವನೇ ಹಿ ಬಹವೋ ದೋಷಾ ವದತಸ್ತಾನ್ನಿಬೋಧ ಮೇ ॥ 4 ॥
ಸೀತೇ ವಿಮುಚ್ಯತಾಮೇಷಾ ವನವಾಸಕೃತಾ ಮತಿಃ ।
ಬಹುದೋಷಂ ಹಿ ಕಾನ್ತಾರಂ ವನಮಿತ್ಯಭಿಧೀಯತೇ ॥ 5 ॥
ಹಿತಬುದ್ಧ್ಯಾ ಖಲು ವಚೋ ಮಯೈತದಭಿಧೀಯತೇ ।
ಸದಾ ಸುಖಂ ನ ಜಾನಾಮಿ ದುಃಖಮೇವ ಸದಾ ವನಮ್ ॥ 6 ॥
ಗಿರಿನಿರ್ಝರಸಮ್ಭೂತಾ ಗಿರಿಕನ್ದರ ವಾಸಿನಾಮ್ ।
ಸಿಂಹಾನಾಂ ನಿನದಾ ದುಃಖಾ ಶ್ಶ್ರೋತುಂ ದುಃಖಮತೋ ವನಮ್ ॥ 7 ॥
ಕ್ರೀಡಮಾನಾಶ್ಚ ವಿಸ್ರಬ್ಧಾ ಮತ್ತಾ ಶ್ಶೂನ್ಯೇ ಮಹಾಮೃಗಾಃ ।
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಮಭಿವರ್ತನ್ತೇ ಸೀತೇ ದುಃಖಮತೋ ವನಮ್ ॥ 8 ॥
ಸಗ್ರಾಹಾ ಸ್ಸರಿತಶ್ಚೈವ ಪಙ್ಕವತ್ಯಸ್ಸು ದುಸ್ತರಾಃ ।
ಮತ್ತೈರಪಿ ಗಜೈರ್ನಿತ್ಯಮತೋ ದುಃಖತರಂ ವನಮ್ ॥ 9 ॥
ಲತಾಕಣ್ಟಕಸಙ್ಕೀರ್ಣಾಃ ಕೃಕವಾಕೂಪನಾದಿತಾಃ ।
ನಿರಪಾಶ್ಚ ಸುದುರ್ಗಾಶ್ಚ ಮಾರ್ಗಾ ದುಃಖಮತೋ ವನಮ್ ॥ 10 ॥
ಸುಪ್ಯತೇ ಪರ್ಣಶಯ್ಯಾಸು ಸ್ವಯಂ ಭಗ್ನಾಸು ಭೂತಲೇ ।
ರಾತ್ರಿಷು ಶ್ರಮಖಿನ್ನೇನ ತಸ್ಮಾದ್ದುಃಖತರಂ ವನಮ್ ॥ 11 ॥
ಅಹೋರಾತ್ರಂ ಚ ಸನ್ತೋಷಃ ಕರ್ತವ್ಯೋ ನಿಯತಾತ್ಮನಾ ।
ಫಲೈರ್ವೃಕ್ಷಾವಪತಿತೈ ಸ್ಸೀತೇ ದುಃಖಮತೋ ವನಮ್ ॥ 12 ॥
ಉಪವಾಸಶ್ಚ ಕರ್ತವ್ಯೋ ಯಥಾ ಪ್ರಾಣೇನ ಮೈಥಿಲಿ ।
ಜಟಾಭಾರಶ್ಚ ಕರ್ತವ್ಯೋ ವಲ್ಕಲಾಮ್ಬರಧಾರಿಣಾ ॥ 13 ॥
ದೇವತಾನಾಂ ಪಿತ್ರೂಣಾಂ ಕರ್ತವ್ಯಂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕಮ್ ।
ಪ್ರಾಪ್ತಾನಾಮತಿಥೀನಾಂ ಚ ನಿತ್ಯಶಃ ಪ್ರತಿಪೂಜನಮ್ ॥ 14 ॥
ಕಾರ್ಯಸ್ತ್ರಿರಭಿಷೇಕಶ್ಚ ಕಾಲೇ ಕಾಲೇ ಚ ನಿತ್ಯಶಃ ।
ಚರತಾ ನಿಯಮೇನೈವ ತಸ್ಮಾದ್ಧುಃಖತರಂ ವನಮ್ ॥ 15 ॥
ಉಪಹಾರಶ್ಚ ಕರ್ತವ್ಯಃ ಕುಸುಮೈ ಸ್ಸ್ವಯಮಾಹೃತೈಃ ।
ಆರ್ಷೇಣ ವಿಧಿನಾ ವೇದ್ಯಾಂ ಬಾಲೇ ದುಃಖಮತೋ ವನಮ್ ॥ 16 ॥
ಯಥಾಲಬ್ಧೇನ ಕರ್ತವ್ಯಃ ಸನ್ತೋಷಸ್ತೇನ ಮೈಥಿಲಿ ।
ಯತಾಹಾರೈರ್ವನಚರೈ ರ್ನಿತ್ಯಂ ದುಃಖಮತೋ ವನಮ್ ॥ 17 ॥
ಅತೀವ ವಾತಾಸ್ತಿಮಿರಂ ಬುಭುಕ್ಷಾ ಚಾತ್ರ ನಿತ್ಯಶಃ ।
ಭಯಾನಿ ಚ ಮಹಾನ್ತ್ಯತ್ರ ತತೋ ದುಃಖತರಂ ವನಮ್ ॥ 18 ॥
ಸರೀಸೃಪಾಶ್ಚ ಬಹವೋ ಬಹುರೂಪಾಶ್ಚ ಭಾಮಿನಿ ।
ಚರನ್ತಿ ಪೃಥಿವೀಂ ದರ್ಪಾತ್ತತೋ ದುಃಖತರಂ ವನಮ್ ॥ 19 ॥
ನದೀ ನಿಲಯನಾ ಸ್ಸರ್ಪಾ ನದೀಕುಟಿಲಗಾಮಿನಃ ।
ತಿಷಠ್ನ್ತ್ಯಾವೃತ್ಯ ಪನ್ಥಾನಂ ತತೋ ದುಃಖತರಂ ವನಮ್ ॥ 20 ॥
ಪತಙ್ಗಾ ವೃಶ್ಚಿಕಾಃ ಕೀಟಾ ದಂಶಾಶ್ಚ ಮಶಕೈ ಸ್ಸಹ ।
ಬಾಧನ್ತೇ ನಿತ್ಯಮಬಲೇ ಸರ್ವಂ ದುಃಖಮತೋ ವನಮ್ ॥ 21 ॥
ದ್ರುಮಾಃ ಕಣ್ಟಕಿನಶ್ಚೈವ ಕುಶಾಃ ಕಾಶಾಶ್ಚ ಭಾಮಿನಿ ।
ವನೇ ವ್ಯಾಕುಲಶಾಖಾಗ್ರಾಸ್ತೇನ ದುಃಖತರಂ ವನಮ್ ॥ 22 ॥
ಕಾಯಕ್ಲೇಶಾಶ್ಚ ಬಹವೋ ಭಯಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ।
ಅರಣ್ಯವಾಸೇ ವಸತೋ ದುಃಖಮೇವ ತತೋ ವನಮ್ ॥ 23 ॥
ಕ್ರೋಧಲೋಭೌ ವಿಮೋಕ್ತವ್ಯೌ ಕರ್ತವ್ಯಾ ತಪಸೇ ಮತಿಃ ।
ನ ಭೇತವ್ಯಂ ಚ ಭೇತವ್ಯೇ ನಿತ್ಯಂ ದುಃಖಮತೋ ವನಮ್ ॥ 24 ॥
ತದಲಂ ತೇ ವನಂ ಗತ್ವಾ ಕ್ಷಮಂ ನ ಹಿ ವನಂ ತವ ।
ವಿಮೃಶನ್ನಿಹ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಬಹುದೋಷತರಂ ವನಮ್ ॥ 25 ॥
ವನನ್ತು ನೇತುಂ ನ ಕೃತಾ ಮತಿಸ್ತದಾ ಬಭೂವ ರಾಮೇಣ ಯದಾ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।
ನ ತಸ್ಯ ಸೀತಾ ವಚನಂ ಚಕಾರ ತ ತ್ತತೋಽಬ್ರವೀದ್ರಾಮಮಿದಂ ಸುದುಃಖಿತಾ ॥ 26 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
