ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಚತುರ್ನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ದೀರ್ಘಕಾಲೋಷಿತ ಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಗಿರೌ ಗಿರಿವನಪ್ರಿಯಃ ।
ವೈದೇಹ್ಯಾಃ ಪ್ರಿಯಮಾಕಾಙ್ಕ್ಷನ್ಸ್ವಂ ಚ ಚಿತ್ತಂ ವಿಲೋಭಯನ್ ॥ 1 ॥
ಅಥ ದಾಶರಥಿಶ್ಚಿತ್ರಂ ಚಿತ್ರಕೂಟಮದರ್ಶಯತ್ ।
ಭಾರ್ಯಾಮಮರಸಙ್ಕಾಶ ಶ್ಶಚೀಮಿವ ಪುರನ್ದರಃ ॥ 2 ॥
ದೀರ್ಘಕಾಲೋಷಿತ ಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಗಿರೌ ಗಿರಿವನಪ್ರಿಯಃ ।
ವೈದೇಹ್ಯಾಃ ಪ್ರಿಯಮಾಕಾಙ್ಕ್ಷನ್ಸ್ವಂ ಚ ಚಿತ್ತಂ ವಿಲೋಭಯನ್ ॥ 3 ॥
ಅಥ ದಾಶರಥಿಶ್ಚಿತ್ರಂ ಚಿತ್ರಕೂಟಮದರ್ಶಯತ್ ।
ಭಾರ್ಯಾಮಮರಸಙ್ಕಾಶ ಶ್ಶಚೀಮಿವ ಪುರನ್ದರಃ ॥ 4 ॥
ನ ರಾಜ್ಯಾದ್ಭ್ರಂಶನಂ ಭದ್ರೇ ನ ಸುಹೃದ್ಭಿರ್ವಿನಾಭವಃ ।
ಮನೋ ಮೇ ಬಾಧತೇ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಮಣೀಯಮಿಮಂ ಗಿರಿಮ್ ॥ 5 ॥
ಪಶ್ಯೇಮಮಚಲಂ ಭದ್ರೇ ನಾನಾದ್ವಿಜಗಣಾಯುತಮ್ ।
ಶಿಖರೈಃ ಖಮಿವೋದ್ವಿದ್ಧೈರ್ಧಾತುಮದ್ಭಿರ್ವಿಭೂಷಿತಮ್ ॥ 6 ॥
ಕೇಚಿದ್ರಜತಸಙ್ಕಾಶಾಃ ಕೇಚಿತ್ಕ್ಷತಜಸನ್ನಿಭಾಃ ।
ಪೀತಮಾಞ್ಜಿಷ್ಟವರ್ಣಾಶ್ಚ ಕೇಚಿನ್ಮಣಿವರಪ್ರಭಾಃ ॥ 7 ॥
ಪುಷ್ಯಾರ್ಕಕೇತಕಾಭಾಶ್ಚ ಕೇಚಿಜ್ಜ್ಯೋತೀರಸಪ್ರಭಾಃ ।
ವಿರಾಜನ್ತೇಽಚಲೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ದೇಶಾ ಧಾತುವಿಭೂಷಿತಾಃ ॥ 8 ॥
ನಾನಾಮೃಗಗಣದ್ವೀಪಿತರರ್ಕ್ಷ್ವೃಕ್ಷಗಣೈರ್ವುತಃ ।
ಅದುಷ್ಟೈರ್ಭಾತ್ಯಯಂ ಶೈಲೋ ಬಹುಪಕ್ಷಿಸಮಾಯುತಃ ॥ 9 ॥
ಆಮ್ರಜಮ್ಬ್ವಸನೈರ್ಲೋಧ್ರೈಃ ಪ್ರಿಯಾಲೈಃ ಪನಸೈರ್ಧವೈಃ ।
ಅಙ್ಕೋಲೈರ್ಭವ್ಯತಿನಿಶೈರ್ಬಿಲ್ವತಿನ್ದುಕ ವೇಣುಭಿಃ ॥ 10 ॥
ಕಾಶ್ಮರ್ಯರಿಷ್ಟವರುಣೈರ್ಮಧೂಕೈಸ್ತಿಲಕೈಸ್ತಥಾ ।
ಬದರ್ಯಾಮಲಕೈರ್ನೀಪೈರ್ವೇತ್ರಧನ್ವನಬೀಜಕೈಃ ॥ 11 ॥
ಪುಷ್ಪವದ್ಭಿಃ ಫಲೋಪೇತೈಶ್ಛಾಯಾವದ್ಭಿರ್ಮನೋರಮೈಃ ।
ಏವಮಾದಿಭಿರಾಕೀರ್ಣಃ ಶ್ರಿಯಂ ಪುಷ್ಯತ್ಯಯಂ ಗಿರಿಃ ॥ 12 ॥
ಶೈಲಪ್ರಸ್ಥೇಷು ರಮ್ಯೇಷು ಪಶ್ಯೇಮಾನ್ ರೋಮಹರ್ಷಣಾನ್ ।
ಕಿನ್ನರಾನ್ ದ್ವನ್ದ್ವಶೋ ಭದ್ರೇ ರಮಮಾಣಾನ್ಮನಸ್ವಿನಃ ॥ 13 ॥
ಶಾಖಾವಸಕ್ತಾನ್ ಖಡ್ಗಾಂಶ್ಚ ಪ್ರವರಾಣ್ಯಮ್ಬರಾಣಿ ಚ ।
ಪಶ್ಯ ವಿದ್ಯಾಧರಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಕ್ರೀಡೋದ್ಧೇಶಾನ್ಮನೋರಮಾನ್ ॥ 14 ॥
ಜಲಪ್ರಪಾತೈರುದ್ಭೇದೈರ್ನಿಷ್ಯನ್ದೈಶ್ಚ ಕ್ವಚಿತ್ಕ್ವಚಿತ್ ।
ಸ್ರವದ್ಭಿರ್ಭಾತ್ಯಯಂ ಶೈಲ ಸ್ಸ್ರವನ್ಮದ ಇವ ದ್ವಿಪಃ ॥ 15 ॥
ಗುಹಾಸಮೀರಣೋ ಗನ್ಧಾನ್ನಾನಾಪುಷ್ಪಭವಾನ್ವಹನ್ ।
ಘ್ರಾಣತರ್ಪಣಮಭ್ಯೇತ್ಯ ಕಂ ನರಂ ನ ಪ್ರಹರ್ಷಯೇತ್ ॥ 16 ॥
ಯದೀಹ ಶರದೋಽನೇಕಾಸ್ತ್ವಯಾ ಸಾರ್ಧಮನಿನ್ದಿತೇ ।
ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಚ ವತ್ಸ್ಯಾಮಿ ನ ಮಾಂ ಶೋಕಃ ಪ್ರಧಕ್ಷ್ಯತಿ ॥ 17 ॥
ಬಹುಪುಷ್ಪಫಲೇ ರಮ್ಯೇ ನಾನಾದ್ವಿಜಗಣಾಯುತೇ ।
ವಿಚಿತ್ರಶಿಖರೇ ಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ರತವಾನಸ್ಮಿ ಭಾಮಿನಿ ॥ 18 ॥
ಅನೇನ ವನವಾಸೇನ ಮಯಾ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಫಲದ್ವಯಮ್ ।
ಪಿತುಶ್ಚಾನೃಣತಾ ಧರ್ಮೇ ಭರತಸ್ಯ ಪ್ರಿಯಂ ತಥಾ ॥ 19 ॥
ವೈದೇಹಿ ರಮಸೇ ಕಚ್ಚಿಚ್ಚಿತ್ರಕೂಟೇ ಮಯಾ ಸಹ ।
ಪಶ್ಯನ್ತೀ ವಿವಿಧಾನ್ಭಾವಾನ್ಮನೋವಾಕ್ಕಾಯಸಮ್ಮತಾನ್ ॥ 20 ॥
ಇದಮೇವಾಮೃತಂ ಪ್ರಾಹೂ ರಾಜ್ಞಿ ರಾಜರ್ಷಯಃ ಪರೇ ।
ವನವಾಸಂ ಭವಾರ್ಥಾಯ ಪ್ರೇತ್ಯ ಮೇ ಪ್ರಪಿತಾಮಹಾಃ ॥ 21 ॥
ಶಿಲಾ ಶ್ಶೈಲಸ್ಯ ಶೋಭನ್ತೇ ವಿಶಾಲಾ ಶ್ಶತಶೋಽಭಿತಃ ।
ಬಹುಲಾ ಬಹುಲೈರ್ವರ್ಣೈರ್ನೀಲಪೀತಸಿತಾರುಣೈಃ ॥ 22 ॥
ನಿಶಿಭಾನ್ತ್ಯಚಲೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಹುತಾಶನಶಿಖಾ ಇವ ।
ಓಷಧ್ಯಃ ಸ್ವಪ್ರಭಾಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾ ಭ್ರಾಜಮಾನಾ ಸ್ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ 23 ॥
ಕೇಚಿತ್ ಕ್ಷಯನಿಭಾ ದೇಶಾಃ ಕೇಚಿದುದ್ಯಾನಸನ್ನಿಭಾಃ ।
ಕೇಚಿದೇಕಶಿಲಾ ಭಾನ್ತಿ ಪರ್ವತಸ್ಯಾಸ್ಯ ಭಾಮಿನಿ ॥ 24 ॥
ಭಿತ್ತ್ವೇವ ವಸುಧಾಂ ಭಾತಿ ಚಿತ್ರಕೂಟಸ್ಸಮುತ್ಥಿತಃ ।
ಚಿತ್ರಕೂಟಸ್ಯ ಕೂಟೋಽಸೌ ದೃಶ್ಯತೇ ಸರ್ವತ ಶ್ಶುಭಃ ॥ 25 ॥
ಕುಷ್ಠಸ್ಥಗರಪುನ್ನಾಗ ಭೂರ್ಜಪತ್ರೋತ್ತರಚ್ಛದಾನ್ ।
ಕಾಮಿನಾಂ ಸ್ವಾಸ್ತರಾನ್ಪಶ್ಯ ಕುಶೇಶಯದಲಾಯುತಾನ್ ॥ 26 ॥
ಮೃದಿತಾಶ್ಚಾಪವಿದ್ಧಾಶ್ಚ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಕಮಲಸ್ರಜಃ ।
ಕಾಮಿಭಿರ್ವನಿತೇ ಪಶ್ಯ ಫಲಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ ॥ 27 ॥
ವಸ್ವೌಕಸಾರಾಂ ನಲಿನೀಮತ್ಯೇತೀವೋತ್ತರಾನ್ಕುರೂನ್ ।
ಪರ್ವತಶ್ಚಿತ್ರಕೂಟೋಽಸೌ ಬಹುಮೂಲಫಲೋದಕಃ ॥ 28 ॥
ಇಮಂ ತು ಕಾಲಂ ವನಿತೇ ವಿಜಹ್ರಿವಾಂಸ್ತ್ವಯಾ ಚ ಸೀತೇ ಸಹ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಚ ।
ರತಿಂ ಪ್ರಪತ್ಸ್ಯೇ ಕುಲಧರ್ಮವರ್ಧನೀಂ ಸತಾಂ ಪಥಿ ಸ್ವೈರ್ನಿಯಮೈಃ ಪರೈಃ ಸ್ಥಿತಃ ॥ 29 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ಚತುರ್ನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
