ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ತ್ರಿನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತಯಾ ಮಹತ್ಯಾ ಯಾಯಿನ್ಯಾ ಧ್ವಜಿನ್ಯಾ ವನವಾಸಿನಃ ।
ಅರ್ದಿತಾ ಯೂಥಪಾ ಮತ್ತಾಃ ಸಯೂಥಾಸ್ಸಮ್ಪ್ರದುದ್ರುವುಃ ॥ 1 ॥
ಋಕ್ಷಾಃ ಪೃಷತಸಙ್ಘಾಶ್ಚ ರುರವಶ್ಚ ಸಮನ್ತತಃ ।
ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ವನರಾಜೀಷು ಗಿರಿಷ್ವಪಿ ನದೀಷು ಚ ॥ 2 ॥
ಸ ಸಮ್ಪ್ರತಸ್ಥೇ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಪ್ರೀತೋ ದಶರಥಾತ್ಮಜಃ ।
ವೃತೋ ಮಹತ್ಯಾ ನಾದಿನ್ಯಾ ಸೇನಯಾ ಚತುರಙ್ಗಯಾ ॥ 3 ॥
ಸಾಗರೌಘನಿಭಾ ಸೇನಾ ಭರತಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।
ಮಹೀಂ ಸಞ್ಛಾದಯಾಮಾಸ ಪ್ರಾವೃಷಿ ದ್ಯಾಮಿವಾಮ್ಬುದಃ ॥ 4 ॥
ತುರಙ್ಗೌಘೈರವತತಾ ವಾರಣೈಶ್ಚ ಮಹಾಜವೈಃ ।
ಅನಾಲಕ್ಷ್ಯಾ ಚಿರಂ ಕಾಲಂ ತಸ್ಮಿನ್ಕಾಲೇ ಬಭೂವ ಭೂಃ ॥ 5 ॥
ಸ ಯಾತ್ವಾ ದೂರಮಧ್ವಾನಂ ಸುಪರಿಶ್ರಾನ್ತವಾಹನಃ ।
ಉವಾಚ ಭರತ ಶ್ಶ್ರೀಮಾನ್ ವಸಿಷ್ಠಂ ಮನ್ತ್ರಿಣಾಂ ವರಮ್ ॥ 6 ॥
ಯಾದೃಶಂ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ರೂಪಂ ಯಥಾ ಚೈವ ಶ್ರುತಂ ಮಯಾ ।
ವ್ಯಕ್ತಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ಸ್ಮ ತಂ ದೇಶಂ ಭರದ್ವಾಜೋ ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 7 ॥
ಅಯಂ ಗಿರಿಶ್ಚಿತ್ರಕೂಟ ಇಯಂ ಮನ್ದಾಕಿನೀ ನದೀ ।
ಏತತ್ಪ್ರಕಾಶತೇ ದೂರಾನ್ನೀಲಮೇಘನಿಭಂ ವನಮ್ ॥ 8 ॥
ಗಿರೇ ಸ್ಸಾನೂನಿ ರಮ್ಯಾಣಿ ಚಿತ್ರಕೂಟಸ್ಯ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ।
ವಾರಣೈರವಮೃದ್ಯನ್ತೇ ಮಾಮಕೈ ಪರ್ವತೋಪಮೈಃ ॥ 9 ॥
ಮುಞ್ಚನ್ತಿ ಕುಸುಮಾನ್ಯೇತೇ ನಗಾಃ ಪರ್ವತಸಾನುಷು ।
ನೀಲಾ ಇವಾತಪಾಪಾಯೇ ತೋಯಂ ತೋಯಧರಾ ಘನಾಃ ॥ 10 ॥
ಕಿನ್ನರಾಚರಿತಂ ದೇಶಂ ಪಶ್ಯ ಶತ್ರುಘ್ನ ಪರ್ವತಮ್ ।
ಮೃಗೈಸ್ಸಮನ್ತಾದಾಕೀರ್ಣಂ ಮಕರೈರಿವ ಸಾಗರಮ್ ॥ 11 ॥
ಏತೇ ಮೃಗಗಣಾ ಭಾನ್ತಿ ಶೀಘ್ರವೇಗಾಃ ಪ್ರಚೋದಿತಾಃ ।
ವಾಯುಪ್ರವಿದ್ಧಾ ಶ್ಶರದಿ ಮೇಘರಾಜಿರಿವಾಮ್ಬರೇ ॥ 12 ॥
ಕುರ್ವನ್ತಿ ಕುಸುಮಾಪೀಡಾನ್ ಶಿರಸ್ಸು ಸುರಭೀನಮೀ ।
ಮೇಘಪ್ರಕಾಶೈಃ ಫಲಕೈರ್ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯಾ ಯಥಾ ನರಾಃ ॥ 13 ॥
ನಿಷ್ಕೂಜಮಿವ ಭೂತ್ವೇದಂ ವನಂ ಘೋರಪ್ರದರ್ಶನಮ್ ।
ಅಯೋಧ್ಯೇವ ಜನಾಕೀರ್ಣಾ ಸಮ್ಪ್ರತಿ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮಾ ॥ 14 ॥
ಖುರೈರುದೀರಿತೋ ರೇಣುರ್ದಾವಂ ಪ್ರಚ್ಛಾದ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ ।
ತಂ ವಹತ್ಯನಿಲ ಶ್ಶ್ರೀಘ್ರಂ ಕುರ್ವನ್ನಿವ ಮಮ ಪ್ರಿಯಮ್ ॥ 15 ॥
ಸ್ಯನ್ದನಾಂಸ್ತುರಗೋಪೇತಾನ್ಸೂತಮುಖ್ಯೈ ರಧಿಷ್ಠಿತಾನ್ ।
ಏತಾನ್ಸಮ್ಪತತಶ್ಶ್ರೀಘ್ರಂ ಪಶ್ಯ ಶತ್ರುಘ್ನ ಕಾನನೇ ॥ 16 ॥
ಏತಾನ್ವಿತ್ರಾಸಿತಾನ್ಪಶ್ಯಬರ್ಹಿಣಃ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಾನ್ ।
ಏತಮಾವಿಶತ ಶ್ಶ್ರೀಘ್ರಮಧಿವಾಸಂ ಪತತ್ರಿಣಃ ॥ 17 ॥
ಅತಿಮಾತ್ರಮಯಂ ದೇಶೋ ಮನೋಜ್ಞಃ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ ।
ತಾಪಸಾನಾಂ ನಿವಾಸೋಽಯಂ ವ್ಯಕ್ತಂ ಸ್ವರ್ಗಪಥೋ ಯಥಾ ॥ 18 ॥
ಮೃಗಾ ಮೃಗೀಭಿಃ ಸಹಿತಾ ಬಹವಃ ಪೃಷತಾ ವನೇ ।
ಮನೋಜ್ಞರೂಪಾ ದೃಶ್ಯನ್ತೇ ಕುಸುಮೈರಿವ ಚಿತ್ರಿತಾಃ ॥ 19 ॥
ಸಾಧು ಸೈನ್ಯಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠನ್ತಾಂ ವಿಚಿನ್ವನ್ತು ಚ ಕಾನನೇ ।
ಯಥಾ ತೌ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರೌ ದೃಶ್ಯೇತೇ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣೌ ॥ 20 ॥
ಭರತಸ್ಯ ವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಪುರುಷಾಶ್ಶಸ್ತ್ರಪಾಣಯಃ ।
ವಿವಿಶು ಸ್ತದ್ವನಂ ಶೂರಾ ಧೂಮಂ ಚ ದದೃಶು ಸ್ತತಃ ॥ 21 ॥
ತೇ ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ಧೂಮಾಗ್ರಮೂಚುರ್ಭರತಮಾಗತಾಃ ।
ನಾಮನುಷ್ಯೇ ಭವತ್ಯಗ್ನಿ ರ್ವ್ಯಕ್ತಮತ್ರೈವ ರಾಘವೌ ॥ 22 ॥
ಅಥ ನಾಽತ್ರ ನರವ್ಯಾಘ್ರೌ ರಾಜಪುತ್ರೌ ಪರನ್ತಪೌ ।
ಅನ್ಯೇ ರಾಮೋಪಮಾ ಸ್ಸನ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಮತ್ರ ತಪಸ್ವಿನಃ ॥ 23 ॥
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಭರತಸ್ತೇಷಾಂ ವಚನಂ ಸಾಧುಸಮ್ಮತಮ್ ।
ಸೈನ್ಯಾನುವಾಚ ಸರ್ವಾಂಸ್ತಾನಮಿತ್ರಬಲಮರ್ದನಃ ॥ 24 ॥
ಯತ್ತಾ ಭವನ್ತಸ್ತಿಷ್ಠನ್ತು ನೇತೋ ಗನ್ತವ್ಯಮಗ್ರತಃ ।
ಅಹಮೇವ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಸುಮನ್ತ್ರೋ ಗುರುರೇವ ಚ ॥ 25 ॥
ಏವಮುಕ್ತಾ ಸ್ತತಸ್ಸರ್ವೇ ತತ್ರ ತಸ್ಥುಃ ಸಮನ್ತಃ ।
ಭರತೋ ಯತ್ರ ಧೂಮಾಗ್ರಂ ತತ್ರ ದೃಷ್ಟಿಂ ಸಮಾದಧಾತ್ ॥ 26 ॥
ವ್ಯವಸ್ಥಿತಾ ಯಾ ಭರತೇನ ಸಾ ಚಮೂರ್ನಿರೀಕ್ಷಮಾಣಾಽಪಿ ಚ ಭೂಮಿಮಗ್ರತಃ ।
ಬಭೂವ ಹೃಷ್ಟಾ ನ ಚಿರೇಣ ಜಾನತೀ ಪ್ರಿಯಸ್ಯ ರಾಮಸ್ಯ ಸಮಾಗಮಂ ತದಾ ॥ 27 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರಿನವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
