ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ದ್ವಿಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಸಾ ತು ತಾರಾಧಿಪಮುಖೀ ರಾವಣೇನ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ತಮ್ ।
ಗೃಧ್ರರಾಜಂ ವಿನಿಹತಂ ವಿಲಲಾಪ ಸುದುಃಖಿತಾ ॥ 1 ॥
ನಿಮಿತ್ತಂ ಲಕ್ಷಣಜ್ಞಾನಂ ಶಕುನಿಸ್ವರದರ್ಶನಮ್ ।
ಅವಶ್ಯಂ ಸುಖದುಃಖೇಷು ನರಾಣಾಂ ಪ್ರತಿದೃಶ್ಯತೇ ॥ 2 ॥
ನೂನಂ ರಾಮ ನ ಜಾನಾಸಿ ಮಹದ್ವ್ಯಸನಮಾತ್ಮನಃ ।
ಧಾವನ್ತಿ ನೂನಂ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಂ ಮದರ್ಥಂ ಮೃಗಪಕ್ಷಿಣಃ ॥ 3 ॥
ಅಯಂ ಹಿ ಪಾಪಚಾರೇಣ ಮಾಂ ತ್ರಾತುಮಭಿಸಙ್ಗತಃ ।
ಶೇತೇ ವಿನಿಹತೋ ಭೂಮೌ ಮಮಾಭಾಗ್ಯಾದ್ವಿಹಙ್ಗಮಃ ॥ 4 ॥
ತ್ರಾಹಿ ಮಾಮದ್ಯ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇತಿ ವರಾಙ್ಗನಾ ।
ಸುಸನ್ತ್ರಸ್ತಾ ಸಮಾಕ್ರನ್ದಚ್ಛೃಣ್ವತಾಂ ತು ಯಥಾನ್ತಿಕೇ ॥ 5 ॥
ತಾಂ ಕ್ಲಿಷ್ಟಮಾಲ್ಯಾಭರಣಾಂ ವಿಲಪನ್ತೀಮನಾಥವತ್ ।
ಅಭ್ಯಧಾವತ್ ವೈದೇಹೀಂ ರಾವಣೋ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ॥ 6 ॥
ತಾಂ ಲತಾಮಿವ ವೇಷ್ಟನ್ತೀಮಾಲಿಙ್ಗನ್ತೀಂ ಮಹಾದ್ರುಮಾನ್ ।
ಮುಞ್ಚ ಮುಞ್ಚೇತಿ ಬಹುಶಃ ಪ್ರವದನ್ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ॥ 7 ॥
ಕ್ರೋಶನ್ತೀಂ ರಾಮ ರಾಮೇತಿ ರಾಮೇಣ ರಹಿತಾಂ ವನೇ ।
ಜೀವಿತಾನ್ತಾಯ ಕೇಶೇಷು ಜಗ್ರಾಹಾನ್ತಕಸನ್ನಿಭಃ ॥ 8 ॥
ಪ್ರಧರ್ಷಿತಾಯಾಂ ಸೀತಾಯಾಂ ಬಭೂವ ಸಚರಾಚರಮ್ ।
ಜಗತ್ಸರ್ವಮಮರ್ಯಾದಂ ತಮಸಾನ್ಧೇನ ಸಂವೃತಮ್ ॥ 9 ॥
ನ ವಾತಿ ಮಾರುತಸ್ತತ್ರ ನಿಷ್ಪ್ರಭೋಽಭೂದ್ದಿವಾಕರಃ ।
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸೀತಾಂ ಪರಾಮೃಷ್ಟಾಂ ದೀನಾಂ ದಿವ್ಯೇನ ಚಕ್ಷುಷಾ ॥ 10 ॥
ಕೃತಂ ಕಾರ್ಯಮಿತಿ ಶ್ರೀಮಾನ್ವ್ಯಾಜಹಾರ ಪಿತಾಮಹಃ ।
ಪ್ರಹೃಷ್ಟಾ ವ್ಯಥಿತಾಶ್ಚಾಸನ್ಸರ್ವೇ ತೇ ಪರಮರ್ಷಯಃ ॥ 11 ॥
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸೀತಾಂ ಪರಾಮೃಷ್ಟಾಂ ದಣ್ಡಕಾರಣ್ಯವಾಸಿನಃ ।
ರಾವಣಸ್ಯ ವಿನಾಶಂ ಚ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಬುದ್ಧ್ವಾ ಯದೃಚ್ಛಯಾ ॥ 12 ॥
ಸ ತು ತಾಂ ರಾಮ ರಾಮೇತಿ ರುದನ್ತೀಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣೇತಿ ಚ ।
ಜಗಾಮಾದಾಯ ಚಾಕಾಶಂ ರಾವಣೋ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ॥ 13 ॥
ತಪ್ತಾಭರಣಜುಷ್ಟಾಙ್ಗೀ ಪೀತಕೌಶೇಯವಾಸಿನೀ ।
ರರಾಜರಾಜಪುತ್ರೀ ತುವಿದ್ಯುತ್ಸೌದಾಮಿನೀ ಯಥಾ ॥ 14 ॥
ಉದ್ಧೂತೇನ ಚ ವಸ್ತ್ರೇಣ ತಸ್ಯಾಃ ಪೀತೇನ ರಾವಣಃ ।
ಅಧಿಕಂ ಪರಿಬಭ್ರಾಜ ಗಿರಿರ್ದೀಪ್ತ ಇವಾಗ್ನಿನಾ ॥ 15 ॥
ತಸ್ಯಾಃ ಪರಮಕಲ್ಯಾಣ್ಯಾಸ್ತಾಮ್ರಾಣಿ ಸುರಭೀಣಿ ಚ ।
ಪದ್ಮಪತ್ರಾಣಿ ವೈದೇಹ್ಯಾ ಅಭ್ಯಕೀರ್ಯನ್ತ ರಾವಣಮ್ ॥ 16 ॥
ತಸ್ಯಾಃ ಕೌಶೇಯಮುದ್ಧೂತಮಾಕಾಶೇ ಕನಕಪ್ರಭಮ್ ।
ಬಭೌ ಚಾದಿತ್ಯರಾಗೇಣ ತಾಮ್ರಮಭ್ರಮಿವಾತಪೇ ॥ 17 ॥
ತಸ್ಯಾಸ್ತತ್ಸುನಸಂ ವಕ್ತ್ರಮಾಕಾಶೇ ರಾವಣಾಙ್ಕಗಮ್ ।
ನ ರರಾಜ ವಿನಾ ರಾಮಂ ವಿನಾಲಮಿವ ಪಙ್ಕಜಮ್ ॥ 18 ॥
ಬಭೂವ ಜಲದಂ ನೀಲಂ ಭಿತ್ತ್ವಾ ಚನ್ದ್ರ ಇವೋದಿತಃ ।
ಸುಲಲಾಟಂ ಸುಕೇಶಾನ್ತಂ ಪದ್ಮಗರ್ಭಾಭಮವ್ರಣಮ್ ॥ 19 ॥
ಶುಕ್ಲೈಸ್ಸುವಿಮಲೈರ್ದನ್ತೈ ಪ್ರಭಾವದ್ಭಿರಲಙ್ಕೃತಮ್ ।
ತಸ್ಯಾಸ್ತದ್ವಿಮಲಂ ವಕ್ತ್ರಮಾಕಾಶೇ ರಾವಣಾಙ್ಕಗಮ್ ॥ 20 ॥
ರುದಿತಂ ವ್ಯಪಮೃಷ್ಟಾಸ್ರಂ ಚನ್ದ್ರವತ್ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಮ್ ।
ಸುನಾಸಂ ಚಾರುತಾಮ್ರೋಷ್ಠಮಾಕಾಶೇ ಹಾಟಕಪ್ರಭಮ್ ॥ 21 ॥
ರಾಕ್ಷಸೇನ ಸಮಾಧೂತಂ ತಸ್ಯಾಸ್ತದ್ವದನಂ ಶುಭಮ್ ।
ಶುಶುಭೇ ನ ವಿನಾ ರಾಮನ್ದಿವಾ ಚನ್ದ್ರ ಇವೋದಿತಃ ॥ 22 ॥
ಸಾ ಹೇಮವರ್ಣಾ ನೀಲಾಙ್ಗಂ ಮೈಥಿಲೀ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಮ್ ।
ಶುಶುಭೇ ಕಾಞ್ಚನೀ ಕಾಞ್ಚೀ ನೀಲಂ ಮಣಿಮಿವಾಶ್ರಿತಾ ॥ 23 ॥
ಸಾ ಪದ್ಮಗೌರೀ ಹೇಮಾಭಾ ರಾವಣಂ ಜನಕಾತ್ಮಜಾ ।
ವಿದ್ಯುದ್ಘನಮಿವಾವಿಶ್ಯ ಶುಶುಭೇ ತಪ್ತಭೂಷಣಾ ॥ 24 ॥
ತಸ್ಯಾ ಭೂಷಣಘೋಷೇಣ ವೈದೇಹ್ಯಾ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ।
ಬಭೌ ಸಚಪಲೋ ನೀಲಸ್ಸಘೋಷ ಇವ ತೋಯದಃ ॥ 25 ॥
ಉತ್ತಮಾಙ್ಗಾಚ್ಚ್ಯುತಾ ತಸ್ಯಾಃ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಸ್ಸಮನ್ತತಃ ।
ಸೀತಾಯಾ ಹ್ರಿಮಮಾಣಾಯಾಃ ಪಪಾತ ಧರಣೀತಲೇ ॥ 26 ॥
ಸಾ ತು ರಾವಣವೇಗೇನ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಃ ಸಮನ್ತತಃ ।
ಸಮಾಧೂತಾ ದಶಗ್ರೀವಂ ಪುನರೇವಾಭ್ಯವರ್ತತ ॥ 27 ॥
ಅಭ್ಯವರ್ತತ ಪುಷ್ಪಾಣಾಂ ಧಾರಾ ವೈಶ್ರವಣಾನುಜಮ್ ।
ನಕ್ಷತ್ರಮಾಲಾ ವಿಮಲಾ ಮೇರುಂ ನಗಮಿವೋನ್ನತಮ್ ॥ 28 ॥
ಚರಣಾನ್ನೂಪುರಂ ಭ್ರಷ್ಟಂ ವೈದೇಹ್ಯಾ ರತ್ನಭೂಷಿತಮ್ ।
ವಿದ್ಯುನ್ಮಣ್ಡಲಸಙ್ಕಾಶಂ ಪಪಾತ ಮಧುರಸ್ವನಮ್ ॥ 29 ॥
ತರುಪ್ರವಾಲರಕ್ತಾ ಸಾ ನೀಲಾಙ್ಗಂ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಮ್ ।
ಪ್ರಾಶೋಭಯತ ವೈದೇಹೀ ಗಜಂ ಕಕ್ಷ್ಯೇವ ಕಾಞ್ಚನೀ ॥ 30 ॥
ತಾಂ ಮಹೋಲ್ಕಾಮಿವಾಕಾಶೇ ದೀಪ್ಯಮಾನಾಂ ಸ್ವತೇಜಸಾ ।
ಜಹಾರಾಽಕಾಶಮಾವಿಸ್ಯ ಸೀತಾಂ ವೈಶ್ರವಣಾನುಜಃ ॥ 31 ॥
ತಸ್ಯಾಸ್ತಾನ್ಯಗ್ನಿವರ್ಣಾನಿ ಭೂಷಣಾನಿ ಮಹೀತಲೇ ।
ಸಘೋಷಾಣ್ಯವಕೀರ್ಯನ್ತ ಕ್ಷೀಣಾಸ್ತಾರಾ ಇವಾಮ್ಬರಾತ್ ॥ 32 ॥
ತಸ್ಯಾಸ್ಸ್ತನಾನ್ತರಾದ್ಭ್ರಷ್ಟೋ ಹಾರಸ್ತಾರಾಧಿಪದ್ಯುತಿಃ ।
ವೈದೇಹ್ಯಾ ನಿಪತನ್ಭಾತಿ ಗಙ್ಗೇವ ಗಗನಾಚ್ಚ್ಯುತಾ ॥ 33 ॥
ಉತ್ಪಾತವಾತಾಭಿಹತಾ ನಾನಾದ್ವಿಜಗಣಾಯುತಾಃ ।
ಮಾಭೈರಿತಿ ವಿಧೂತಾಗ್ರಾ ವ್ಯಾಜಹ್ರುರಿವ ಪಾದಪಾಃ ॥ 34 ॥
ನಲಿನ್ಯೋ ಧ್ವಸ್ತಕಮಲಾಸ್ತ್ರಸ್ತಮೀನಜಲೇಚರಾಃ ।
ಸಖೀಮಿವ ಗತೋಚ್ಛ್ವಾಸಾಮನ್ವಶೋಚನ್ತ ಮೈಥಿಲೀಮ್ ॥ 35 ॥
ಸಮನ್ತಾದಭಿಸಮ್ಪತ್ಯ ಸಿಂಹವ್ಯಾಘ್ರಮೃಗದ್ವಿಜಾಃ ।
ಅನ್ವಧಾವಂಸ್ತದಾ ರೋಷಾತ್ಸೀತಾಂ ಛಾಯಾನುಗಾಮಿನಃ ॥ 36 ॥
ಜಲಪ್ರಪಾತಾಸ್ರಮುಖಾಶ್ಶೃಙ್ಗೈರುಚ್ಛ್ರಿತಬಾಹುಭಿಃ ।
ಸೀತಾಯಾಂ ಹ್ರಿಯಮಾಣಾಯಾಂ ವಿಕ್ರೋಶನ್ತೀವ ಪರ್ವತಾಃ ॥ 37 ॥
ಹ್ರಿಯಮಾಣಾಂ ತು ವೈದೇಹೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದೀನೋ ದಿವಾಕರಃ ।
ಪ್ರತಿಧ್ವಸ್ತಪ್ರಭಶ್ಶ್ರೀಮಾನಾಸೀತ್ಪಾಣ್ಡರಮಣ್ಡಲಃ ॥ 38 ॥
ನಾಸ್ತಿ ಧರ್ಮಃ ಕುತಸ್ಸತ್ಯಂ ನಾರ್ಜವಂ ನಾನೃಶಂಸತಾ ।
ಯತ್ರ ರಾಮಸ್ಯ ವೈದೇಹೀಂ ಭಾರ್ಯಾಂ ಹರತಿ ರಾವಣಃ ॥ 39 ॥
ಇತಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂತಾನಿ ಗಣಶಃ ಪರ್ಯದೇವಯನ್ ।
ವಿತ್ರಸ್ತಕಾ ದೀನಮುಖಾ ರುರುದುರ್ಮೃಗಪೋತಕಾಃ ॥ 40 ॥
ಉದ್ವೀಕ್ಷ್ಯೋದ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ನಯನೈರಸ್ರಪಾತಾವಿಲೇಕ್ಷಣಾಃ ।
ಸುಪ್ರವೇಪಿತಗಾತ್ರಾಶ್ಚ ಬಭೂವುರ್ವನದೇವತಾಃ ॥ 41 ॥
ವಿಕ್ರೋಶನ್ತೀಂ ದೃಢಂ ಸೀತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದುಃಖಂ ತಥಾ ಗತಾಮ್ ।
ತಾಂ ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ರಾಮೇತಿ ಕ್ರೋಶನ್ತೀಂ ಮಧುರಸ್ವರಮ್ ॥ 42 ॥
ಅವೇಕ್ಷಮಾಣಾಂ ಬಹುಶೋ ವೈದೇಹೀಂ ಧರಣೀತಲಮ್ ।
ಸ ತಾಮಾಕುಲಕೇಶಾನ್ತಾಂ ವಿಪ್ರಮೃಷ್ಟವಿಶೇಷಕಾಮ್ ॥ 43 ॥
ಜಹಾರಾತ್ಮ ವಿನಾಶಾಯ ದಶಗ್ರೀವೋ ಮನಸ್ಸ್ವಿನೀಮ್ ।
ತತಸ್ತು ಸಾ ಚಾರುದತೀ ಶುಚಿಸ್ಮಿತಾ ವಿನಾಕೃತಾ ಬನ್ಧುಜನೇನ ಮೈಥಿಲೀ ।
ಅಪಶ್ಯತೀ ರಾಘವಲಕ್ಷ್ಮಣಾವುಭೌ ವಿವರ್ಣವಕ್ತ್ರಾಭಯಭಾರಪೀಡಿತಾ ॥ 44 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡೇ ದ್ವಿಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
