ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ತ್ರಿಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಯುಧ್ಯತಾನ್ತುತತಸ್ತೇಷಾಂವಾನರಾಣಾಮ್ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।
ರಕ್ಷಸಾಂಸಮ್ಬಭೂವಾಥಬಲಕೋಪಸ್ಸುದಾರುಣಃ ॥ 1 ॥
ತೇಹಯೈಃಕಾಞ್ಚನಾಪೀಡೈರ್ಧ್ವಶ್ಚಾಗ್ನಿಶಿಖೋಪಮೈಃ ।
ರಥೈಶ್ಚಾದಿತ್ಯಸಙ್ಕಾಶೈಃಕವಚೈಶ್ಚಮನೋರಮೈಃ ॥ 2 ॥
ನಿರ್ಯಯೂರಾಕ್ಷಸವ್ಯಾಘ್ರಾನಾದಯನ್ತೋದಿಶೋದಶ ।
ರಾಕ್ಷಸಾಭೀಮಕರ್ಮಾಣೋರಾವಣಸ್ಯಜಯೈಷಿಣಃ ॥ 3 ॥
ವಾನರಾಣಾಮಪಿಚಮೂರ್ಬೃಹತೀಜಯಮಿಚ್ಛತಾಮ್ ।
ಅಭ್ಯಧಾವತತಾಂಸೇನಾಂರಕ್ಷಸಾಙ್ಕಾಮರೂಪಿಣಮ್ ॥ 4 ॥
ಏತಸ್ಮಿನ್ನನ್ತರೇತೇಷಾಮನ್ಯೋನ್ಯಮಭಿಧಾವತಾಮ್ ।
ರಕ್ಷಸಾಂವಾನರಾಣಾಞ್ಚದ್ವನ್ದ್ವಯುದ್ಧಮವರ್ತತ ॥ 5 ॥
ಅಙ್ಗದೇನ್ದ್ರಜಿತ್ಸಾರ್ಧಂವಾಲಿಪುತ್ರೇಣರಾಕ್ಷಸಃ ।
ಆಯುಧ್ಯತಮಹಾತೇಜಾಸ್ತ್ಱ್ಯಮ್ಬಕೇಣಯಥಾಽನ್ತಕಃ ॥ 6 ॥
ಪ್ರಜಙ್ಘೇನಚಸಮ್ಪಾತಿರ್ನಿತ್ಯನ್ದುರ್ಮರ್ಷಣೋರಣೇ ।
ಜಮ್ಬುಮಾಲಿನಮಾರಬ್ಧೋಹನುಮಾನಪಿವಾನರಃ ॥ 7 ॥
ಸಙ್ಗತಸ್ತುಮಹಾಕ್ರೋಧೋರಾಕ್ಷಸೋರಾವಣಾನುಜಃ ।
ಸಮರೇತೀಕ್ಷ್ಣವೇಗೇನಮಿತ್ರಘ್ನೇನವಿಭೀಷಣಃ ॥ 8 ॥
ತಪನೇನಗಜಸ್ಸಾರ್ಧಂರಾಕ್ಷಸೇನಮಹಾಬಲಃ ।
ನಿಕುಮ್ಭೇನಮಹಾತೇಜಾನೀಲೋಽಪಿಸಮಯುಧ್ಯತ ॥ 9 ॥
ವಾನರೇನ್ದ್ರಸ್ತುಸುಗ್ರೀವಃಪ್ರಘಸೇನಸಮಾಗತಃ ।
ಸಙ್ಗತಃಸಮರೇಶ್ರೀಮಾನ್ವಿರೂಪಾಕ್ಷೇಣಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ॥ 10 ॥
ಅಗ್ನಿಕೇತುಶ್ಚಸುದುರ್ಧರ್ಷೋರಶ್ಮಿಕೇತುಶ್ಚರಾಕ್ಷಸಃ ।
ಸುಪ್ತಘ್ನೋಯಜ್ಞಕೋಪಶ್ಚರಾಮೇಣಸಹಸಙ್ಗತಾಃ ॥ 11 ॥
ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿಸ್ತುಮೈನ್ದೇನದ್ವಿವಿದೇನಾಶನಿಪ್ರಭಃ ।
ರಾಕ್ಷಸಾಭ್ಯಾಂಸುಘೋರಾಭ್ಯಾಙ್ಕಪಿಮುಖ್ಯೌಸಮಾಗತೌ ॥ 12 ॥
ವೀರಹ್ ಪ್ರತಪನೋ ಘೋರೋ ರಾಕ್ಷಸೋ ರಣ ದುರ್ಧರಃ ।
ಸಮರೇ ತೀಕ್ಷ್ಣ ವೇಗೇನ ನಲೇನ ಸಮಯುಧ್ಯತ ॥ 13 ॥
ಧರ್ಮಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಬಲವಾನ್ ಸುಷೇಣ;ಇತಿ ವಿಶರುತಃ ।
ಸ ವಿದ್ಯುನ್ ಮಾಲಿನಾ ಸಾರ್ಧಂ ಅಯುಧ್ಯತ ಮಹಾ ಕಪಿಃ ॥ 14 ॥
ವಾನರಾಶ್ಚಾಪರೇಭೀಮಾರಾಕ್ಷಸೈರಪರೈಸ್ಸಹ ।
ದ್ವನ್ದ್ವಂಸಮೀಯುಸ್ಸಹಸಾಯುದ್ಧಾಯಬಹುಭಿಸ್ಸಹ ॥ 15 ॥
ತತ್ರಾಸೀತ್ಸುಮಹದ್ಯುದ್ಧನ್ತುಮುಲಂರೋಮಹರ್ಷಣಮ್ ।
ರಕ್ಷಸಾಂವಾನರಾಣಾಞ್ಚವೀರಾಣಾಞ್ಜಯಮಿಚ್ಛತಾಮ್ ॥ 16 ॥
ಹರಿರಾಕ್ಷಸದೇಹೇಭ್ಯಃಪ್ರಭೂತಾಃಕೇಶಶಾದ್ವಲಾಃ ।
ಶರೀರಸಙ್ಘಾಟಾವಹಾಃಪ್ರಸುಸ್ರುಶ್ಶೋಣಿತಾಪಗಾಃ ॥ 17 ॥
ಅಜಘಾನೇನ್ದ್ರಜಿತ್ಕ್ರುದ್ಧೋವಜ್ರೇಣೇವಶತಕ್ರತುಃ ।
ಅಙ್ಗದಙ್ಗದಯಾವೀರಂಶತ್ರುಸೈನ್ಯವಿದಾರಣಮ್ ॥ 18 ॥
ತಸ್ಯಕಾಞ್ಚನಚಿತ್ರಾಙ್ಗಂರಥಂಸಾಶ್ವಂಸಸಾರಥಿಮ್ ।
ಜಘಾನಸಮರೇಶ್ರೀಮಾನಙ್ಗದೋವೇಗವಾನ್ಕಪಿಃ ॥ 19 ॥
ಸಮ್ಪಾತಿಸ್ತುತ್ರಿಭಿರ್ಭಾಣೈಃಪ್ರಜಙ್ಘೇನಸಮಾಹತಃ ।
ನಿಜಘಾನಶ್ವಕರ್ಣೇನಪ್ರಜಙ್ಘಂರಣಮೂರ್ಧನಿ ॥ 20 ॥
ಜಮ್ಬುಮಾಲೀರಥಸ್ಥಸ್ತುರಥಶಕ್ತ್ಯಾಮಹಾಬಲಃ ।
ಬಿಬೇದಸಮರೇಕ್ರುದ್ಧೋಹನೂಮನ್ತಂಸ್ತನಾನ್ತರೇ ॥ 21 ॥
ತಸ್ಯತಂರಥಮಾಸ್ಥಾಯಹನೂಮಾನ್ ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ।
ಪ್ರಮಮಾಥತಲೇನಾಶುಸಹತೇನೈವರಕ್ಷಸಾ ॥ 22 ॥
ನದನ್ ಪ್ರತಪನೋಘೋರೋನಲಂಸೋಪ್ಯನ್ವಧಾವತ ।
ನಲಃಪ್ರತಪನಸ್ಯಾಶುಪಾತಯಾಮಾಸಚಕ್ಷುಷೀ ॥ 23 ॥
ಭಿನ್ನಗಾತ್ರಶ್ಶರೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃಕ್ಷಿಪ್ರಹಸ್ತೇನರಕ್ಷಸಾ ।
ಗ್ರಸನ್ತಮಿವಸೈನ್ಯಾನಿಪ್ರಘಸಂವಾನರಾಧಿಪಃ ॥ 24 ॥
ಸುಗ್ರೀವಸ್ಸಪ್ತಪರ್ಣೇನನಿರ್ಭಿಭೇದಜಘಾನಚ ।
ಅಗ್ನಿಕೇತುಶ್ಚದುರ್ಧರ್ಷೋರಶ್ಮಿಕೇತುಶ್ಚರಾಕ್ಷಸಃ ॥ 25 ॥
ಸುಪ್ತಘ್ನೋಯಜ್ಞಕೋಪಶ್ಚರಾಮನ್ನಿರ್ಭಿಭಿದುಶ್ಶರೈಃ ।
ತೇಷಾಞ್ಚತುರ್ಣಾಂರಾಮಸ್ತುಶಿರಾಂಸಿನಿಶಿತೈಶ್ಶರೈಃ ।
ಕ್ರುದ್ಧಶ್ಚತುರ್ಭಿಶ್ಚಿಚ್ಛೇದಘೋರೈರಗ್ನಿಶಿಖೋಪಮೈಃ ॥ 26 ॥
ವಜ್ರ ಮುಷ್ಟಿಸ್ ತು ಮೈನ್ದೇನ ಮುಷ್ಟಿನಾ ನಿಹತೋ ರಣೇ ।
ಪಪಾತ ಸರಥಹ್ ಸಾಶವಹ್ ಪುರಾಟ್ಟ ಇವ ಭೂ ತಲೇ ॥ 27 ॥
ನಿಕುಮ್ಬಸ್ತುರಣೇನೀಲನ್ನೀಲಾಞ್ಜನಚಯಪ್ರಭಮ್ ।
ನಿರ್ಬಿಭೇದಶರೈಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃಕರೈರ್ಮೇಘಮಿವಾಂಶುಮಾನ್ ॥ 28 ॥
ಪುನಶ್ಶರಶತೇನಾಥಕ್ಷಿಪ್ರಹಸ್ತೋನಿಶಾಚರಃ ।
ಬಿಭೇದಸಮರೇನೀಲನ್ನಿಕುಮ್ಭಃಪ್ರಜಹಾಸಚ ॥ 29 ॥
ತಸ್ಯೈವರಥಚಕ್ರೇಣನೀಲೋವಿಷ್ಣುರಿವಾಹವೇ ।
ಶಿರಶ್ಚಿಚ್ಛೇದಸಮರೇನಿಕುಮ್ಭಸ್ಯಚಸಾರಥೇಃ ॥ 30 ॥
ವಜ್ರಾಶನಿಸಮಸ್ಪರ್ಶೋದ್ವಿವಿದೋಽಪ್ಯಶನಿಪ್ರಭಮ್ ।
ಜಘಾನಗಿರಿಶೃಙ್ಗೇಣಮಿಷತಾಂಸರ್ವರಕ್ಷಸಾಮ್ ॥ 31 ॥
ದ್ವಿದಿಧಂವಾನರೇನ್ದ್ರನ್ತುನಗಯೋಧಿನಮಾಹವೇ ।
ಶರೈರಶನಿಸಙ್ಕಾಶೈಸ್ಸವಿವ್ಯಾಧಾಶನಿಪ್ರಭಃ ॥ 32 ॥
ಸಶರೈರಭಿವಿದ್ಧಾಙ್ಗೋದ್ವಿವಿದಃಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಃ ।
ಸಾಲೇನಸರಥಂಸಾಶ್ವನ್ನಿಜಘಾನಾಶನಿಪ್ರಭಮ್ ॥ 33 ॥
ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲೀರಥಸ್ಥಸ್ತುಶರೈಃಕಾಞ್ಚನಭೂಷಣೈಃ ।
ಸುಷೇಣನ್ತಾಡಯಾಮಾಸನನಾದಚಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ॥ 34 ॥
ತಂರಥಸ್ಥಮಥೋದೃಷ್ಟವಾಸುಷೇಣೋವಾನರೋತ್ತಮಃ ।
ಗಿರಿಶೃಙ್ಗೇಣಮಹತಾರಥಮಾಶುನ್ಯಪಾತಯತ್ ॥ 35 ॥
ಲಾಘವೇನತುಸಂಯುಕ್ತೋವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲೀನಿಶಾಚರಃ ।
ಅಪಕ್ರಮ್ಯರಥಾತ್ತೂರ್ಣಙ್ಗದಾಪಾಣಿಃಕ್ಷಿತೌಸ್ಥಿತಃ ॥ 36 ॥
ತತಃಕ್ರೋಧಸಮಾವಿಷ್ಟಃಸುಷೇಣೋಹರಿಪುಙ್ಗವಃ ।
ಶಿಲಾಂಸುಮಹತೀಙ್ಗೃಹ್ಯನಿಶಾಚರಮಭಿದ್ರವತ್ ॥ 37 ॥
ತಮಾಪತನ್ತಙ್ಗದಯಾವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲೀನಿಶಾಚರಃ ।
ವಕ್ಷಸ್ಯಭಿಜಘಾನಾಶುಸುಷೇಣಂಹರಿಪುಙ್ಗವಃ ॥ 38 ॥
ಗದಾಪ್ರಹಾರನ್ತಙ್ಘೋರಮಚ್ನಿತ್ಯಪ್ಲವಗೋತ್ತಮಃ ।
ತಾಂಶಿಲಾಮ್ಪಾತಯಾಮಾಸತಸ್ಯೋರಸಿಮಹಾಮೃಧೇ ॥ 39 ॥
ಶಿಲಾಪ್ರಹಾರಭಿಹತೋವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲೀನಿಶಾಚರಃ ।
ನಿಷ್ಪಿಷ್ಟಹೃದಯೋಭೂಮೌಗತಾಸುರ್ನಿಪಪಾತಹ ॥ 40 ॥
ಏವನ್ತೈರ್ವಾನರೈಶ್ಶೂರೈಶ್ಶೂರಾಸ್ತೇರಜನೀಚರಾಃ ।
ದ್ವನ್ದ್ವೇವಿಮೃದಿತಾಸ್ತತ್ರದೈತ್ಯಾಇವದಿವೌಕಸೈಃ ॥ 41 ॥
ಭಗ್ನೈಖಡಗೈರ್ಗದಾಭಿಶ್ಚಶಕ್ತಿತೋಮರಪಟ್ಟಸೈಃ ।
ಅಪವಿದ್ಧೈಶ್ಚಾಭಿನ್ನೈಶ್ಚರಥೈಸ್ಸಾಙ್ಗ್ರಾಮಿಕೈರ್ಹಯೈಃ ॥ 42 ॥
ನಿಹತೈಃಕುಞ್ಜರೈರ್ಮತ್ಸ್ಸೈಸ್ತಥಾವಾನರರಾಕ್ಷಸೈಃ ।
ಚಕ್ರಾಕ್ಷಯುಗದಣ್ಡೈಶ್ಚಭಗ್ನೈರ್ಧರಣಿಸಂಶ್ರಿತೈಃ ॥ 43 ॥
ಬಭೂವಾಯೋಧನಙ್ಘೋರಙ್ಗೋಮಾಯುಗಣಸೇವಿತಮ್ ।
ಕಬನ್ಧಾನಿಸಮುತ್ಪೇತುರ್ದಿಕ್ಷುವಾನರರಕ್ಷಸಾಮ್ ॥ 44 ॥
ವಿಮರ್ದೇತುಮುಲೇತಸ್ಮಿನ್ದೇವಾಸುರರಣೋಪಮೇ ।
ವಿದಾರ್ಯಮಾಣಾಹರಿಪುಙ್ಗವೈಸ್ತದಾನಿಶಾಚರಾಶ್ಶೋಣಿತದಿಗ್ಧಗಾತ್ರಾಃ ।
ಪುನಃಸುಯುದ್ಧನ್ತರಸಾಸಮಾಸ್ಥಿತಾದಿವಾಕರಸ್ಯಾಸ್ತಮಯಾಭಿಕಾಙ್ಕ್ಷಿಣಃ ॥ 45 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ತ್ರಿಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥