View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in ಶುದ್ಧ ಕನ್ನಡ with the right anusvaras marked. View this in ಸರಳ ಕನ್ನಡ, with simplified anusvaras for easier reading.

5.54 ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡ - ಚತುಃಪಞ್ಚಾಶ ಸರ್ಗಃ

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಚತುಃಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ವೀಕ್ಷಮಾಣಸ್ತತೋ ಲಙ್ಕಾಂ ಕಪಿಃ ಕೃತಮನೋರಥಃ ॥ 1 ॥

ವರ್ಧಮಾನಸಮುತ್ಸಾಹಃ ಕಾರ್ಯಶೇಷಮಚಿನ್ತಯತ್ ।
ಕಿನ್ನು ಖಲ್ವವಶಿಷ್ಟಂ ಮೇ ಕರ್ತವ್ಯಮಿಹ ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ ॥ 2 ॥

ಯದೇಷಾಂ ರಕ್ಷಸಾಂ ಭೂಯಃ ಸನ್ತಾಪಜನನಂ ಭವೇತ್ ।
ವನಂ ತಾವತ್ಪ್ರಮಥಿತಂ ಪ್ರಕೃಷ್ಟಾ ರಾಕ್ಷಸಾ ಹತಾಃ ॥ 3 ॥

ಬಲೈಕದೇಶಃ ಕ್ಷಪಿತಶ್ಶೇಷಂ ದುರ್ಗವಿನಾಶನಮ್ ।
ದುರ್ಗೇ ವಿನಾಶಿತೇ ಕರ್ಮ ಭವೇತ್ಸುಖಪರಿಶ್ರಮಮ್ ।
ಅಲ್ಪಯತ್ನೇನ ಕಾರ್ಯೇಽಸ್ಮಿನ್ ಮಮ ಸ್ಯಾತ್ಸಫಲಶ್ಶ್ರಮಃ ॥ 4 ॥

ಯೋ ಹ್ಯಯಂ ಮಮ ಲಾಙ್ಗೂಲೇ ದೀಪ್ಯತೇ ಹವ್ಯವಾಹನಃ ।
ಅಸ್ಯ ಸನ್ತರ್ಪಣಂ ನ್ಯಾಯ್ಯಂ ಕರ್ತುಮೇಭಿರ್ಗೃಹೋತ್ತಮೈಃ ॥ 5 ॥

ತತಃ ಪ್ರದೀಪ್ತಲಾಙ್ಗೂಲಸ್ಸವಿದ್ಯುದಿವ ತೋಯದಃ ।
ಭವನಾಗ್ರೇಷು ಲಙ್ಕಾಯಾ ವಿಚಚಾರ ಮಹಾಕಪಿಃ ॥ 6 ॥

ಗೃಹಾದ್ಗೃಹಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಮುದ್ಯಾನಾನಿ ಚ ವಾನರಃ ।
ವೀಕ್ಷಮಾಣೋ ಹ್ಯಸನ್ತ್ರಸ್ತಃ ಪ್ರಾಸಾದಾಂಶ್ಚ ಚಚಾರ ಸಃ ॥ 7 ॥

ಅವಪ್ಲುತ್ಯ ಮಹಾವೇಗಃ ಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯ ನಿವೇಶನಮ್ ।
ಅಗ್ನಿಂ ತತ್ರ ಸ ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಶ್ವಸನೇನ ಸಮೋ ಬಲೀ ॥ 8 ॥

ತತೋಽನ್ಯತ್ಪುಪ್ಲುವೇ ವೇಶ್ಮ ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವಸ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಮುಮೋಚ ಹನುಮಾನಗ್ನಿಂ ಕಾಲಾನಲಶಿಖೋಪಮಮ್ ॥ 9 ॥

ವಜ್ರದಂಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ಚ ತದಾ ಪುಪ್ಲುವೇ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ ।
ಶುಕಸ್ಯ ಚ ಮಹಾತೇಜಾಸ್ಸಾರಣಸ್ಯ ಚ ಧೀಮತಃ ॥ 10 ॥

ತಥಾ ಚೇನ್ದ್ರಜಿತೋ ವೇಶ್ಮ ದದಾಹ ಹರಿಯೂಥಪಃ ।
ಜಮ್ಬುಮಾಲೇ ಸ್ಸುಮಾಲೇಶ್ಚ ದದಾಹ ಭವನಂ ತತಃ ॥ 11 ॥

ರಶ್ಮಿಕೇತೋಶ್ಚ ಭವನಂ ಸೂರ್ಯಶತ್ರೋಸ್ತಥೈವ ಚ ।
ಹ್ರಸ್ವಕರ್ಣಸ್ಯ ದಂಷ್ಟ್ರಸ್ಯ ರೋಮಶಸ್ಯ ಚ ರಕ್ಷಸಃ ॥ 12 ॥

ಯುದ್ಧೋನ್ಮತ್ತಸ್ಯ ಮತ್ತಸ್ಯ ಧ್ವಜಗ್ರೀವಸ್ಯ ರಕ್ಷಸಃ ।
ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಸ್ಯ ಘೋರಸ್ಯ ತಥಾ ಹಸ್ತಿಮುಖಸ್ಯ ಚ ॥ 13 ॥

ಕರಾಲಸ್ಯ ಪಿಶಾಚಸ್ಯ ಶೋಣಿತಾಕ್ಷಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ ।
ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಸ್ಯ ಭವನಂ ಮಕರಾಕ್ಷಸ್ಯ ಚೈವ ಹಿ ॥ 14 ॥

ಯಜ್ಞಶತ್ರೋಶ್ಚ ಭವನಂ ಬ್ರಹ್ಮಶತ್ರೋಸ್ತಥೈವ ಚ ।
ನರಾನ್ತಕಸ್ಯ ಕುಮ್ಭಸ್ಯ ನಿಕುಮ್ಭಸ್ಯ ದುರಾತ್ಮನಃ ॥ 15 ॥

ವರ್ಜಯಿತ್ವಾ ಮಹಾತೇಜಾ ವಿಭೀಷಣಗೃಹಂ ಪ್ರತಿ ।
ಕ್ರಮಮಾಣಃ ಕ್ರಮೇಣೈವ ದದಾಹ ಹರಿಪುಙ್ಗವಃ ॥ 16 ॥

ತೇಷು ತೇಷು ಮಹಾರ್ಹೇಷು ಭವನೇಷು ಮಹಾಯಶಾಃ ।
ಗೃಹೇಷ್ವೃದ್ಧಿಮತಾಮೃದ್ಧಿಂ ದದಾಹ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ ॥ 17 ॥

ಸರ್ವೇಷಾಂ ಸಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಆಸಸಾದಾಥ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ ರಾವಣಸ್ಯ ನಿವೇಶನಮ್ ॥ 18 ॥

ತತಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಗೃಹೇ ಮುಖ್ಯೇ ನಾನಾರತ್ನವಿಭೂಷಿತೇ ।
ಮೇರುಮನ್ದರಸಙ್ಕಾಶೇ ಸರ್ವಮಙ್ಗಳಶೋಭಿತೇ ॥ 19 ॥

ಪ್ರದೀಪ್ತಮಗ್ನಿಮುತ್ಸೃಜ್ಯ ಲಾಙ್ಗೂಲಾಗ್ರೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್ ।
ನನಾದ ಹನುಮಾನ್ವೀರೋ ಯುಗಾನ್ತಜಲದೋ ಯಥಾ ॥ 20 ॥

ಶ್ವಸನೇನ ಚ ಸಂಯೋಗಾದತಿವೇಗೋ ಮಹಾಬಲಃ ।
ಕಾಲಾಗ್ನಿರಿವ ಜಜ್ವಾಲ ಪ್ರಾವರ್ಧತ ಹುತಾಶನಃ ॥ 21 ॥

ಪ್ರದೀಪ್ತಮಗ್ನಿಂ ಪವನಸ್ತೇಷು ವೇಶ್ಮಸ್ವಚಾರಯತ್ ।
ಅಭೂಚ್ಛ್ವಸನಸಂಯೋಗಾದತಿವೇಗೋ ಹುತಾಶನಃ ॥ 22 ॥

ತಾನಿ ಕಾಞ್ಚನಜಾಲಾನಿ ಮುಕ್ತಾಮಣಿಮಯಾನಿ ಚ ।
ಭವನಾನ್ಯವಶೀರ್ಯನ್ತ ರತ್ನವನ್ತಿ ಮಹಾನ್ತಿ ಚ ॥ 23 ॥

ಸಞ್ಜಜ್ಞೇ ತುಮುಲಶ್ಶಬ್ದೋ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಪ್ರಧಾವತಾಮ್ ।
ಸ್ವಗೃಹಸ್ಯ ಪರಿತ್ರಾಣೇ ಭಗ್ನೋತ್ಸಾಹೋರ್ಜಿತಶ್ರಿಯಾಮ್ ॥ 24 ॥

ನೂನಮೇಷೋಽಗ್ನಿರಾಯಾತಃ ಕಪಿರೂಪೇಣ ಹಾ ಇತಿ ।
ಕ್ರನ್ದನ್ತ್ಯಸ್ಸಹಸಾ ಪೇತುಃ ಸ್ತನನ್ಧಯಧರಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ॥ 25 ॥

ಕಾಶ್ಚಿದಗ್ನಿಪರೀತೇಭ್ಯೋ ಹರ್ಮೇಭ್ಯೋ ಮುಕ್ತಮೂರ್ಧಜಾಃ ।
ಪತನ್ತ್ಯೋ ರೇಜಿರೇಽಭ್ರೇಭ್ಯಸ್ಸೌದಾಮನ್ಯ ಇವಾಮ್ಬರಾತ್ ॥ 26 ॥

ವಜ್ರವಿದ್ರುಮವೈದೂರ್ಯಮುಕ್ತಾರಜತಸಂಹಿತಾನ್ ।
ವಿಚಿತ್ರಾನ್ಭವನಾದ್ಧಾತೂನ್ ಸ್ಯನ್ದಮಾನಾನ್ದದರ್ಶ ಸಃ ॥ 27 ॥

ನಾಗ್ನಿಸ್ತೃಪ್ಯತಿ ಕಾಷ್ಠಾನಾಂ ತೃಣಾನಾಂ ಚ ಯಥಾ ತಥಾ ।
ಹನೂಮಾನ್ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದಾಣಾಂ ವಿಶಸ್ತಾನಾಂ ನ ತೃಪ್ಯತಿ ॥ 28 ॥

ಕ್ವಚಿತ್ಕಿಂಶುಕಸಙ್ಕಾಶಾಃ ಕ್ವಚಿಚ್ಛಾಲ್ಮಲಿಸನ್ನಿಭಾಃ ॥ 29 ॥

ಕ್ವಚಿತ್ಕುಙ್ಕುಮಸಙ್ಕಾಶಾಶ್ಶಿಖಾ ವಹ್ನೇಶ್ಚಕಾಶಿರೇ ।
ಹನೂಮತಾ ವೇಗವತಾ ವಾನರೇಣ ಮಹಾತ್ಮನಾ ।
ಲಙ್ಕಾಪುರಂ ಪ್ರದಗ್ಧಂ ತದ್ರುದ್ರೇಣ ತ್ರಿಪುರಂ ಯಥಾ ॥ 30 ॥

ತತಸ್ತು ಲಙ್ಕಾಪುರಪರ್ವತಾಗ್ರೇ ಸಮುತ್ಥಿತೋ ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮೋಽಗ್ನಿಃ ।
ಪ್ರಸಾರ್ಯ ಚೂಡಾವಲಯಂ ಪ್ರದೀಪ್ತೋ ಹನೂಮತಾ ವೇಗವತಾ ವಿಸೃಷ್ಟಃ ॥ 31 ॥

ಯುಗಾನ್ತಕಾಲಾನಲತುಲ್ಯವೇಗ ಸ್ಸಮಾರುತೋಽಗ್ನಿರ್ವವೃಧೇ ದಿವಿಸ್ಪೃಕ್ ।
ವಿಧೂಮರಶ್ಮಿರ್ಭವನೇಷು ಸಕ್ತೋ ರಕ್ಷಶ್ಶರೀರಾಜ್ಯಸಮರ್ಪತಾರ್ಚಿಃ ॥ 32 ॥

ಆದಿತ್ಯಕೋಟೀಸದೃಶಸ್ಸುತೇಜಾ ಲಙ್ಕಾಂ ಸಮಸ್ತಾಂ ಪರಿವಾರ್ಯ ತಿಷ್ಠನ್ ।
ಶಬ್ದೈರನೇಕೈರಶನಿಪ್ರರೂಢೈರ್ಭಿನ್ದನ್ನಿವಾಣ್ಡಂ ಪ್ರಬಭೌ ಮಹಾಗ್ನಿಃ ॥ 33 ॥

ತತ್ರಾಮ್ಬರಾದಗ್ನಿರತಿಪ್ರವೃದ್ಧೋ ರೂಕ್ಷಪ್ರಭಃ ಕಿಂಶುಕಪುಷ್ಪಚೂಡಃ ।
ನಿರ್ವಾಣಧೂಮಾಕುಲರಾಜಯಶ್ಚ ನೀಲೋತ್ಪಲಾಭಾಃ ಪ್ರಚಕಾಶಿರೇಽಭ್ರಾಃ ॥ 34 ॥

ವಜ್ರೀ ಮಹೇನ್ದ್ರಸ್ತ್ರಿದಶೇಶ್ವರೋ ವಾ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಯಮೋ ವಾ ವರುಣೋಽನಿಲೋ ವಾ ।
ರುದ್ರೋಽಗ್ನಿರರ್ಕೋ ಧನದಶ್ಚ ಸೋಮೋ ನ ವಾನರೋಽಯಂ ಸ್ವಯಮೇವ ಕಾಲಃ ॥ 35 ॥

ಕಿಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಸರ್ವಪಿತಾಮಹಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಧಾತುಶ್ಚತುರಾನನಸ್ಯ ।
ಇಹಾಽಽಗತೋ ವಾನರರೂಪಧಾರೀ ರಕ್ಷೋಪಸಂಹಾರಕರಃ ಪ್ರಕೋಪಃ ॥ 36 ॥

ಕಿಂ ವೈಷ್ಣವಂ ವಾ ಕಪಿರೂಪಮೇತ್ಯ ರಕ್ಷೋವಿನಾಶಾಯ ಪರಂ ಸುತೇಜಃ ।
ಅನನ್ತಮವ್ಯಕ್ತಮಚಿನ್ತ್ಯಮೇಕಂ ಸ್ವಮಾಯಯಾ ಸಾಮ್ಪ್ರತಮಾಗತಂ ವಾ ॥ 37 ॥

ಇತ್ಯೇವಮೂಚುರ್ಬಹವೋ ವಿಶಿಷ್ಟಾ ರಕ್ಷೋಗಣಾಸ್ತತ್ರ ಸಮೇತ್ಯ ಸರ್ವೇ ।
ಸಪ್ರಾಣಿಸಙ್ಘಾಂ ಸಗೃಹಾಂ ಸವೃಕ್ಷಾಂ ದಗ್ಧಾಂ ಪುರೀಂ ತಾಂ ಸಹಸಾ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ॥ 38 ॥

ತತಸ್ತು ಲಙ್ಕಾ ಸಹಸಾ ಪ್ರದಗ್ಧಾ ಸರಾಕ್ಷಸಾ ಸಾಶ್ವರಥಾ ಸನಾಗಾ ।
ಸಪಕ್ಷಿಸಙ್ಘಾ ಸಮೃಗಾ ಸವೃಕ್ಷಾ ರುರೋದ ದೀನಾ ತುಮುಲಂ ಸಶಬ್ದಮ್ ॥ 39 ॥

ಹಾ ತಾತ ಹಾ ಪುತ್ರಕ ಕಾನ್ತ ಮಿತ್ರ ಹಾ ಜೀವಿತಂ ಭೋಗಯುತಂ ಸುಪುಣ್ಯಮ್ ।
ರಕ್ಷೋಭಿರೇವಂ ಬಹುಧಾ ಬ್ರುವದ್ಭಿ ಶ್ಶಬ್ದಃ ಕೃತೋ ಘೋರತರಸ್ಸುಭೀಮಃ ॥ 40 ॥

ಹುತಾಶನಜ್ವಾಲಸಮಾವೃತಾ ಸಾ ಹತಪ್ರವೀರಾ ಪರಿವೃತ್ತಯೋಧಾ ಹನೂಮತಃ ಕ್ರೋಧಬಲಾಭಿಭೂತಾ ಬಭೂವ ಶಾಪೋಪಹತೇವ ಲಙ್ಕಾ ॥ 41 ॥

ಸ ಸಮ್ಭ್ರಮತ್ರಸ್ತವಿಷಣ್ಣರಾಕ್ಷಸಾಂ ಸಮುಜ್ಜ್ವಲಜ್ಜ್ವಾಲಹುತಾಶನಾಙ್ಕಿತಾಮ್ ।
ದದರ್ಶ ಲಙ್ಕಾಂ ಹನುಮಾನ್ಮಹಾಮನಾಃ ಸ್ವಯಮ್ಭೂಕೋಪೋಪಹತಾಮಿವಾವನಿಮ್ ॥ 42 ॥

ಭಙ್ಕ್ತ್ವಾ ವನಂ ಪಾದಪರತ್ನಸಙ್ಕುಲಂ ಹತ್ವಾ ತು ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಮಹಾನ್ತಿ ಸಂಯುಗೇ ।
ದಗ್ಧ್ವಾ ಪುರೀಂ ತಾಂ ಗೃಹರತ್ನಮಾಲಿನೀಂ ತಸ್ಥೌ ಹನೂಮಾನ್ಪವನಾತ್ಮಜಃ ಕಪಿಃ ॥ 43 ॥

ತ್ರಿಕೂಟಶೃಙ್ಗಾಗ್ರತಲೇ ವಿಚಿತ್ರೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತೋ ವಾನರರಾಜಸಿಂಹಃ ।
ಪ್ರದೀಪ್ತಲಾಙ್ಗೂಲಕೃತಾರ್ಚಿಮಾಲೀ ವ್ಯರಾಜತಾಽಽದಿತ್ಯ ಇವಾಂಶುಮಾಲೀ ॥ 44 ॥

ಸ ರಾಕ್ಷಸಾಂಸ್ತಾನ್ಸುಬಹೂಂಶ್ಚ ಹತ್ವಾ ವನಂ ಚ ಭಙ್ಕ್ತ್ವಾ ಬಹುಪಾದಪಂ ತತ್ ।
ವಿಸೃಜ್ಯ ರಕ್ಷೋಭವನೇಷು ಚಾಗ್ನಿಂ ಜಗಾಮ ರಾಮಂ ಮನಸಾ ಮಹಾತ್ಮಾ ॥ 45 ॥

ತತಸ್ತು ತಂ ವಾನರವೀರಮುಖ್ಯಂ ಮಹಾಬಲಂ ಮಾರುತತುಲ್ಯವೇಗಮ್ ।
ಮಹಾಮತಿಂ ವಾಯುಸುತಂ ವರಿಷ್ಠಂ ಪ್ರತುಷ್ಟುವುರ್ದೇವಗಣಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ॥ 46 ॥

ಭಙ್ಕ್ತ್ವಾ ವನಂ ಮಹಾತೇಜಾ ಹತ್ವಾ ರಕ್ಷಾಂಸಿ ಸಂಯುಗೇ ।
ದಗ್ಧ್ವಾ ಲಙ್ಕಾಪುರೀಂ ರಮ್ಯಾಂ ರರಾಜ ಸ ಮಹಾಕಪಿಃ ॥ 47 ॥

ತತ್ರ ದೇವಾಸ್ಸಗನ್ಧರ್ವಾಸ್ಸಿದ್ಧಾಶ್ಚ ಪರಮರ್ಷಯಃ ।
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಲಙ್ಕಾಂ ಪ್ರದಗ್ಧಾಂ ತಾಂ ವಿಸ್ಮಯಂ ಪರಮಂ ಗತಾಃ ॥ 48 ॥

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಹನುಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಪಿಮ್ ।
ಕಾಲಾಗ್ನಿರಿತಿ ಸಞ್ಚಿನ್ತ್ಯ ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ತತ್ರಸುಃ ॥ 49 ॥

ದೇವಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಮುನಿಪುಙ್ಗವಾಶ್ಚ ಗನ್ಧರ್ವವಿದ್ಯಾಧರನಾಗಯಕ್ಷಾಃ ।
ಭೂತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಮಹಾನ್ತಿ ತತ್ರ ಜಗ್ಮುಃ ಪರಾಂ ಪ್ರೀತಿಮತುಲ್ಯರೂಪಾಮ್ ॥ 50 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಸುನ್ದರಕಾಣ್ಡೇ ಚತುಃಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥




Browse Related Categories: