View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in Gurmukhi script, commonly used for Punjabi language.

6.52 ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡ - ਦ੍ਵਿਪਂਚਾਸ਼ ਸਰ੍ਗਃ

ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡਮ੍ ।
ਅਥ ਦ੍ਵਿਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।

ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਨਿਰ੍ਯਾਂਤਂਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਮ੍ ।
ਵਿਨੇਦੁਰ੍ਵਾਨਰਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇਪ੍ਰਹ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਾਯੁਦ੍ਧਕਾਙ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ॥ 1 ॥

ਤੇਸ਼ਾਂਸੁਤੁਮੁਲਂਯੁਦ੍ਧਂਸਂਜਜ੍ਞੇਕਪਿਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂਪਾਦਪੈਰ੍ਘੋਰਂਨਿਘ੍ਨਤਾਂਸ਼ੂਲਮੁਦ੍ਗਰੈਃ ॥ 2 ॥

ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਵਾਨਰਾਘੋਰਾਵਿਨਿਕ੍ਰੁਰੁਇਤ੍ਤਸ੍ਸਮਂਤਤਃ ।
ਵਾਨਰੈਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ਼੍ਚਾਪਿਦ੍ਰੁਮੈਰ੍ਭੂਮਿਸਮੀਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ॥ 3 ॥

ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤ੍ਵਭਿਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਵਾਨਰਾਨ੍ਨਿਸ਼ਿਤੈਸ਼੍ਸ਼ਰੈਃ ।
ਵਿਵ੍ਯਥੁਰ੍ਘੋਰਸਂਕਾਸ਼ੈਃਕਂਕਪਤ੍ਰੈਰਜਿਹ੍ਮਗੈਃ ॥ 4 ॥

ਤੇਗਦਾਭਿਸ਼੍ਚਭੀਮਾਭਿਃਪਟ੍ਟਸੈਃ ਕੂਟਮੁਦ੍ਗਰੈਃ ।
ਘੋਰੈਸ਼੍ਚਪਰਿਘੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੈਸ਼੍ਚਾਪਿਸਂਸ਼੍ਰਿਤੈਃ ॥ 5 ॥

ਵਿਦਾਰ੍ਯਮਾਣਾਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਰ੍ਵਾਨਰਾਸ੍ਤੇਮਹਾਬਲਾਃ ।
ਅਮਰ੍ਸ਼ਾਜ੍ਜਨਿਤੋਦ੍ਧਰ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਃਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਭੀਤਵਤ੍ ॥ 6 ॥

ਸ਼ਰਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਗਾਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇਸ਼ੂਲਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਦੇਹਿਨਃ ।
ਜਗ੍ਰੁਰੁਇਹੁਸ੍ਤੇਦ੍ਰੁਮਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰਸ਼ਿਲਾਸ਼੍ਚਹਰਿਯੂਥਪਾਃ ॥ 7 ॥

ਤੇਭੀਮਵੇਗਾਹਰਯੋਨਰ੍ਦਮਾਨਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ ।
ਮਮਂਥੂਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ਵੀਰਾਨ੍ਨਾਮਾਨਿਚਬਭਾਸ਼ਿਰੇ ॥ 8 ॥

ਤਦ੍ਭਭੂਵਾਦ੍ਭੁਤਂਘੋਰਂਯੁਦ੍ਧਂਵਾਨਰਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ।
ਸ਼ਿਲਾਭਿਰ੍ਵਿਵਿਧਾਭਿਸ਼੍ਚਬਹੁਭਿਸ਼੍ਚੈਵਪਾਦਪੈਃ ॥ 9 ॥

ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਮਥਿਤਾਃਕੇਚਿਦ੍ਵਾਨਰੈਰ੍ਜਿਤਕਾਸ਼ਿਭਿਃ ।
ਵਵਮੂਰੁਧਿਰਂਕੇਚਿਨ੍ਮੁਖੈਰੁਧਿਰਭੋਜਨਾਃ ॥ 10 ॥

ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਸ਼ੁਦਾਰਿਤਾਃਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਦ੍ਰਾਸ਼ੀਕ੍ਰੁਰੁਇਤਾਦ੍ਰੁਮੈਃ ।
ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਃਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਦ੍ਧਂਤੈਰ੍ਵਿਦਾਰਿਤਾਃ ॥ 11 ॥

ਧ੍ਵਜੈਰ੍ਵਿਮਥਿਤੈਰ੍ਭਗ੍ਨੈਃਖਂਗੈਸ਼੍ਚਵਿਨਿਪਾਤਿਤੈਃ ।
ਰਥੈਰ੍ਵਿਧ੍ਵਂਸਿਤੈਸ਼੍ਚਾਪਿਪਤਿਤੈਃਰਜਨੀਚਰੈਃ ॥ 12 ॥

ਗਜੇਂਦ੍ਰੈਃਪਰ੍ਵਤਾਕਾਰੈਃਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰੈਰ੍ਵਨੌਕਸਾਮ੍ ।
ਮਥਿਤੈਰ੍ਵਾਜਿਭਿਃਕੀਰ੍ਣਂਸਾਰੋਹੈਰ੍ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍ ॥ 13 ॥

ਵਾਨਰੈਰ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਸ੍ਸੈਰਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯਾ਽ਪ੍ਲੁਤ੍ਯਵੇਗਿਤੈਃ ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃਕਰਜੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਮੁਖੇਸ਼ੁਵਿਨਿਰ੍ਤਿਤਾਃ ॥ 14 ॥

ਵਿਸ਼ਣ੍ਣਵਦਨਾਭੂਯੋਵਿਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਸ਼ਿਰੋਰੁਹਾਃ ।
ਮੂਢਾਸ਼੍ਸ਼ੋਣਿਤਗਂਧੇਨਨਿਪੇਤੁਰ੍ਧਰਣੀਤਲੇ ॥ 15 ॥

ਅਨ੍ਯੇਤੁਪਰਮਸਂਕ੍ਰੁਰੁਇਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਭੀਮਨਿਸ਼੍ਵਨਾਃ ।
ਤਲੈਰੇਵਾਭਿਧਾਵਂਤਿਵਜ੍ਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸਮੈਰ੍ਹਰੀਨ੍ ॥ 16 ॥

ਵਾਨਰੈਰਾਪਤਂਤਸ੍ਤੇਵੇਗਿਤਾਵੇਗਵਤ੍ਤਰੈਃ ।
ਮੁਸ਼੍ਟਿਭਿਸ਼੍ਚਰਣੈਰ੍ਦਨ੍ਸ੍ਸੈਃਪਾਦਪੈਸ਼੍ਚਾਵਪੋਥਿਤਾ ॥ 17 ॥

ਸੈਨ੍ਯਂਤੁਵਿਦ੍ਰੁਤਂਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰ੍ਸ਼ਭਃ ।
ਰੋਸ਼ੇਣਕਦਨਂਚਕ੍ਰੇਵਾਨਰਾਣਾਂਯੁਯੁਤ੍ਸਤਾਮ੍ ॥ 18 ॥

ਪ੍ਤਾਸੈਃਪ੍ਰਮਥਿਤਾਃਕੇਚਿਦ੍ਵਾਨਰਾਸ਼੍ਸ਼ੋਣਿਤਸ੍ਰਵਾਃ ।
ਮੁਦ੍ਗਰੈਰਾਹਤਾਃਕੇਚਿਤ੍ਪਾਤਿਤਾਧਰਣੀਤਲੇ ॥ 19 ॥

ਪਰਿਘੈਰ੍ਮਥਿਤਾਃਕੇਚਿਦ੍ਭਿਂਡਿਵਾਲੈਰ੍ਵਿਦਾਰਿਤਾਃ ।
ਪਟ੍ਟਸੈਰਾਹਤਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ਵਿਹ੍ਵਲਂਤੋਗਤਾਸਵਃ ॥ 20 ॥

ਕੇਚਿਦ੍ਵਿਨਿਹਤਾਸ਼੍ਸ਼ੂਲੈਰੁਧਿਰਾਰ੍ਦ੍ਰਾਵਨੌਕਸਃ ।
ਕੇਚਿਦ੍ਵਿਦ੍ਰਾਵਿਤਾਨਸ਼੍ਟਾਃਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੈਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਯੁਧਿ ॥ 21 ॥

ਵਿਭਿਨ੍ਨਹ੍ਰੁਰੁਇਦਯਾਃਕੇਚਿਦੇਕਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨਦਾਰਿਤਾਃ ।
ਵਿਦਾਰਿਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੈਸ਼੍ਚਕੇਚਿਦਾਨ੍ਸ੍ਰੈਰ੍ਵਿਨਿਃਸ੍ਰੁਰੁਇਤਾਃ ॥ 22 ॥

ਤਤ੍ਸੁਭੀਮਂਮਹਾਯੁਦ੍ਧਂਹਰਿਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸਂਕੁਲਮ੍ ।
ਪ੍ਰਬਭੌਸ਼ਬ੍ਦਬਹੁਲਂਸ਼ਿਲਾਪਾਦਪਸਂਕੁਲਮ੍ ॥ 23 ॥

ਧਨੁਰ੍ਜ੍ਯਾਤਂਤ੍ਰਿਮਧੁਰਂਹਿਕ੍ਕਾਤਾਲਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ।
ਮਂਧਸਂਤਿਤਸਂਗੀਤਂਤਦ੍ਯੁਦ੍ਧਗਾਂਧਰ੍ਵਮਾਬਭੌ ॥ 24 ॥

ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੁਧਨੁਸ਼੍ਪਾਣਿਰ੍ਵਾਨਰਾਨ੍ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ ।
ਹਸਨ੍ਵਿਦ੍ਰਾਵਯਾਮਾਸਦਿਸ਼ਸ੍ਤੁਸ਼ਰਵ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਿਭਿਃ ॥ 25 ॥

ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੇਣਾਰ੍ਦਿਤਂਸੈਨ੍ਯਂਵ੍ਯਥਿਤਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਰੁਤਿਃ ।
ਅਭ੍ਯਵਰ੍ਤਤਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃਪ੍ਰਗ੍ਰੁਰੁਇਹ੍ਯਵਿਪੁਲਾਂਸ਼ਿਲਾਮ੍ ॥ 26 ॥

ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃਪਿਤ੍ਰੁਰੁਇਸ੍ਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।
ਸ਼ਿਲਾਂਤਾਂਪਾਤਯਾਮਾਸਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਰਥਂਪ੍ਰਤਿ ॥ 27 ॥

ਆਪਤਤਨੀਂਸ਼ਿਲਾਂਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਗਦਾਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯਸਂਭ੍ਰਮਾਤ੍ ।
ਰਥਾਦਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯਵੇਗੇਨਵਸੁਧਾਯਾਂਵ੍ਯਤਿਸ਼੍ਠਤ ॥ 28 ॥

ਸਾਪ੍ਰਮਥ੍ਯਰਥਂਤਸ੍ਯਨਿਪਪਾਤਸ਼ਿਲਾਭੁਵਿ ।
ਸਚਕ੍ਰਕੂਬਰਸਾਸ਼੍ਵਂਸਧ੍ਵਜਂਸਸ਼ਰਾਸਨਮ੍ ॥ 29 ॥

ਸਭਙ੍ ਕ੍ਤ੍ਵਾਤੁਰਥਂਤਸ੍ਯਹਨੁਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂਕਦਨਂਚਕ੍ਰੇਸਸ੍ਕਂਧਵਿਟਪੈਰ੍ਦ੍ਰੁਮੈਃ ॥ 30 ॥

ਵਿਭਿਨ੍ਨਸ਼ਿਰਸੋਭੂਤ੍ਵਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ਼੍ਸ਼ੋਣਿਤੋਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ।
ਦ੍ਰੁਮੈਃਪ੍ਰਮਥਿਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇਨਿਪੇਤੁਰ੍ਧਰਣੀਤਲੇ ॥ 31 ॥

ਵਿਦ੍ਰਾਵ੍ਯਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂਸੈਨ੍ਯਂਹਨੁਮਾਨ੍ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ ।
ਗਿਰਿਸ਼ਸ਼ਿਖਰਮਾਦਾਯਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਮਭਿਦੁਦ੍ਰੁਵੇ ॥ 32 ॥

ਤਮਾਪਤਂਤਂਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋਗਦਾਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਵਿਨਰ੍ਦਮਾਨਃਸਹਸਾਹਨੂਮਂਤਮਭਿਦ੍ਰਵਤ੍ ॥ 33 ॥

ਤਸ੍ਯਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯਰੋਸ਼ੇਣਗਦਾਂਤਾਂਬਹੁਕਂਟਕਾਮ੍ ।
ਪਾਤਯਾਮਾਸਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋਮਸ੍ਤਕੇ਽ਥਹਨੂਮਤਃ ॥ 34 ॥

ਤਾਡਿਤਃਸਤਯਾਤਤ੍ਰਗਦਯਾਭੀਮਰੂਪਯਾ ।
ਸਕਪਿਰ੍ਮਾਰੁਤਬਲਸ੍ਤਂਪ੍ਰਹਾਰਮਚਿਂਤਯਨ੍ ॥ 35 ॥

ਪਪਾਤ ਸਹਸਾ ਭੂਮੌ ਵਿਕੀਰ੍ਣ;ਇਵ ਪਰ੍ਵਤਃ ।
ਧੂਮ੍ਰ ਅਕ੍ਸ਼ਂ ਨਿਹਤਂ ਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟ੍ਵਾ ਹਤ ਸ਼ੇਸ਼ਾ ਨਿਸ਼ਾ ਚਰਾਃ ॥ 36 ॥

ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂਨਿਹਤਂਦ੍ਰੁਰੁਇਸ਼੍ਟਵਾਹਤਸ਼ੇਸ਼ਾਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ ॥ 37 ॥

ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃਪ੍ਰਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ਲਂਕਾਂਵਧ੍ਯਮਾਨਾਃਪ੍ਲਵਂਗਮੈਃ ।
ਸਤੁਪਵਨਸੁਤੋਨਿਹਤ੍ਯਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਕ੍ਸ਼ਤਜਵਹਰਿਸ੍ਸਰਿਤਸ਼੍ਚਸਨ੍ਨਿਕੀਰ੍ਯ ।
ਰਿਪੁਵਧਜਨਿਤਸ਼੍ਰਮੋਮਹਾਤ੍ਮਾਮੁਦਮਗਮਤ੍ਕਪਿਭਿਃਸੁਪੂਜ੍ਯਮਾਨਃ ॥ 38 ॥

ਇਤ੍ਯਾਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਂਡੇ ਦ੍ਵਿਪਂਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥




Browse Related Categories: