ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಏಕೋನಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಇತಿ ಬ್ರುವನ್ತಂ ತಂ ಸೂತಂ ಸುಮನ್ತ್ರಂ ಮನ್ತ್ರಿಸತ್ತಮಮ್ ।
ಬ್ರೂಹಿ ಶೇಷಂ ಪುನರಿತಿ ರಾಜಾ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 1 ॥
ತಸ್ಯ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸುಮನ್ತ್ರೋ ಬಾಷ್ಪವಿಕ್ಲಬಃ ।
ಕಥಯಾಮಾಸ ಭೂಯೋಽಪಿ ರಾಮಸನ್ದೇಶವಿಸ್ತರಮ್ ॥ 2 ॥
ಜಟಾಃ ಕೃತ್ವಾ ಮಹಾರಾಜ ಚೀರವಲ್ಕಲಧಾರಿಣೌ ।
ಗಙ್ಗಾಮುತ್ತೀರ್ಯ ತೌ ವೀರೌ ಪ್ರಯಾಗಾಭಿಮುಖೌ ಗತೌ ॥ 3 ॥
ಅಗ್ರತೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ಯಾತಃ ಪಾಲಯನ್ರಘುನನ್ದನಮ್ ।
ತಾಂಸ್ತಥಾ ಗಚ್ಛತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ನಿವೃತ್ತೋಽಸ್ಮ್ಯವಶಸ್ತದಾ ॥ 4 ॥
ಮಮತ್ವಶ್ವಾ ನಿವೃತ್ತಸ್ಯ ನ ಪ್ರಾವರ್ತನ್ತ ವರ್ತ್ಮನಿ ।
ಉಷ್ಣಮಶ್ರು ಪ್ರಮುಞ್ಚನ್ತೋ ರಾಮೇ ಸಮ್ಪ್ರಸ್ಥಿತೇ ವನಮ್ ॥ 5 ॥
ಉಭಾಭ್ಯಾಂ ರಾಜಪುತ್ರಾಭ್ಯಾಮಥ ಕೃತ್ವಾಹಮಞ್ಜಲಿಮ್ ।
ಪ್ರಸ್ಥಿತೋ ರಥಮಾಸ್ಥಾಯ ತದ್ದುಃಖಮಪಿ ಧಾರಯನ್ ॥ 6 ॥
ಗುಹೇನ ಸಾರ್ಧಂ ತತ್ರೈವ ಸ್ಥಿತೋಽಸ್ಮಿ ದಿವಸಾನ್ಬಹೂನ್ ।
ಆಶಯಾ ಯದಿ ಮಾಂ ರಾಮಃ ಪುನ ಶ್ಶಬ್ದಾಪಯೇದಿತಿ ॥ 7 ॥
ವಿಷಯೇ ತೇ ಮಹಾರಾಜ ರಾಮವ್ಯಸನಕರ್ಶಿತಾಃ ।
ಅಪಿ ವೃಕ್ಷಾಃ ಪರಿಮ್ಲಾನಾಸ್ಸಪುಷ್ಪಾಙ್ಕುರಕೋರಕಾಃ ॥ 8 ॥
ಉಪತಪ್ತೋದಕಾ ನದ್ಯಃ ಪಲ್ವಲಾನಿ ಸರಾಂಸಿ ಚ ।
ಪರಿಶುಷ್ಕಪಲಾಶಾನಿ ವನಾನ್ಯುಪವನಾನಿ ಚ ॥ 9 ॥
ನ ಚ ಸರ್ಪನ್ತಿ ಸತ್ತ್ವಾನಿ ವ್ಯಾಸಾ ನ ಪ್ರಚರನ್ತಿ ಚ ।
ರಾಮಶೋಕಾಭಿಭೂತಂ ತನ್ನಿಷ್ಕೂಜಮಭವದ್ವನಮ್ ॥ 10 ॥
ಲೀನಪುಷ್ಕರಪತ್ರಾಶ್ಚ ನರೇನ್ದ್ರ ಕಲುಷೋದಕಾಃ ।
ಸನ್ತಪ್ತಪದ್ಮಾಃ ಪದ್ಮಿನ್ಯೋ ಲೀನಮೀನವಿಹಙ್ಗಮಾಃ ॥ 11 ॥
ಜಲಜಾನಿ ಚ ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಮಾಲ್ಯಾನಿ ಸ್ಥಲಜಾನಿ ಚ ।
ನಾದ್ಯ ಭಾನ್ತ್ಯಲ್ಪಗನ್ಧೀನಿ ಫಲಾನಿ ಚ ಯಥಾಪುರಮ್ ॥ 12 ॥
ಅತ್ರೋದ್ಯಾನಾನಿ ಶೂನ್ಯಾನಿ ಪ್ರಲೀನವಿಹಗನಿ ಚ ।
ನ ಚಾಭಿರಾಮಾ ನಾರಾಮಾನ್ಪಶ್ಯಾಮಿ ಮನುಜರ್ಷಭ ॥ 13 ॥
ಪ್ರವಿಶನ್ತಮಯೋಧ್ಯಾಂ ಮಾಂ ನ ಕಶ್ಚಿದಭಿನನ್ದತಿ ।
ನರಾ ರಾಮಮಪಶ್ಯನ್ತೋ ನಿಶ್ಶ್ವಸನ್ತಿ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ ॥ 14 ॥
ದೇವ ರಾಜರಥಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿನಾ ರಾಮಮಿಹಾಗತಮ್ ।
ದುಃಖಾದಶ್ರುಮುಖಸ್ಸರ್ವೋ ರಾಜಮಾರ್ಗಗತೋ ಜನಃ ॥ 15 ॥
ಹರ್ಮ್ಯೈರ್ವಿಮಾನೈಃ ಪ್ರಾಸಾದೈರವೇಕ್ಷ್ಯರಥಮಾಗತಮ್ ।
ಹಾಹಾಕಾರಕೃತಾನಾರ್ಯೋ ರಾಮಾದರ್ಶನಕರ್ಶಿತಾಃ ॥ 16 ॥
ಆಯತೈರ್ವಿಮಲೈರ್ನೇತ್ರೈರಶ್ರುವೇಗಪರಿಪ್ಲುತೈಃ ।
ಅನ್ಯೋನ್ಯಮಭಿವೀಕ್ಷನ್ತೇಽವ್ಯಕ್ತಮಾರ್ತತರಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ॥ 17 ॥
ನಾಮಿತ್ರಾಣಾಂ ನ ಮಿತ್ರಾಣಾಮುದಾಸೀನಜನಸ್ಯ ಚ ।
ಅಹಮಾರ್ತತಯಾ ಕಿಞ್ಚಿದ್ವಿಶೇಷಮುಪಲಕ್ಷಯೇ ॥ 18 ॥
ಅಪ್ರಹೃಷ್ಟಮನುಷ್ಯಾ ಚ ದೀನನಾಗತುರಙ್ಗಮಾ ।
ಆರ್ತಸ್ವರಪರಿಮ್ಲಾನಾ ವಿನಿಶ್ಶ್ವಸಿತನಿಸ್ಸ್ವನಾ ॥ 19 ॥
ನಿರಾನನ್ದಾ ಮಹಾರಾಜ ರಾಮಪ್ರವ್ರಾಜನಾತುರಾ ।
ಕೌಸಲ್ಯಾ ಪುತ್ರಹೀನೇವ ಅಯೋಧ್ಯಾ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮಾ ॥ 20 ॥
ಸೂತಸ್ಯ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಚಾ ಪರಮದೀನಯಾ ।
ಬಾಷ್ಪೋಪಹತಯಾ ರಾಜಾ ತಂ ಸೂತಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 21 ॥
ಕೈಕೇಯ್ಯಾ ವಿನಿಯುಕ್ತೇನ ಪಾಪಾಭಿಜನಭಾವಯಾ ।
ಮಯಾ ನ ಮನ್ತ್ರಕುಶಲೈರ್ವೃದ್ಧೈಸ್ಸಹ ಸಮರ್ಥಿತಮ್ ॥ 22 ॥
ನ ಸುಹೃದ್ಭಿರ್ನಚಾಮಾತ್ಯೈರ್ಮನ್ತ್ರಯಿತ್ವಾ ನ ನೈಗಮೈಃ ।
ಮಯಾಯಮರ್ಥಸ್ಸಮ್ಮೋಹಾತ್ ಸ್ತ್ರೀಹೇತೋ ಸ್ಸಹಸಾ ಕೃತಃ ॥ 23 ॥
ಭವಿತವ್ಯತಯಾ ನೂನಮಿದಂ ವಾ ವ್ಯಸನಂ ಮಹತ್ ।
ಕುಲಸ್ಯಾಸ್ಯ ವಿನಾಶಾಯ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಸೂತ ಯದೃಚ್ಛಯಾ ॥ 24 ॥
ಸೂತ ಯದ್ಯಸ್ತಿ ತೇ ಕಿಞ್ಚಿನ್ಮಯಾ ತು ಸುಕೃತಂ ಕೃತಮ್ ।
ತ್ವಂ ಪ್ರಾಪಯಾಽಽಶು ಮಾಂ ರಾಮಂ ಪ್ರಾಣಾಸ್ಸನ್ತ್ವರಯನ್ತಿಮಾಮ್ ॥ 25 ॥
ಯದ್ಯದ್ಯಾಪಿ ಮಮೈವಾಜ್ಞಾ ನಿವರ್ತಯತು ರಾಘವಮ್ ।
ನ ಶಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ವಿನಾ ರಾಮಂ ಮುಹೂರ್ತಮಪಿ ಜೀವಿತುಮ್ ॥ 26 ॥
ವೃತ್ತದಂಷ್ಟ್ರೋ ಮಹೇಷ್ವಾಸಃ ಕ್ವಾಸೌ ಲಕ್ಷ್ಮಣಪೂರ್ವಜಃ ।
ಯದಿ ಜೀವಾಮಿ ಸಾಧ್ವೇನಂ ಪಶ್ಯೇಯಂ ಸೀತಯಾ ಸಹ ॥ 27 ॥
ಲೋಹಿತಾಕ್ಷಂ ಮಹಾಬಾಹುಮಾಮುಕ್ತಮಣಿಕುಣ್ಡಲಮ್ ।
ರಾಮಂ ಯದಿ ನ ಪಶ್ಯೇಯಂ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ಯಮಕ್ಷಯಮ್ ॥ 28 ॥
ಅತೋ ನು ಕಿಂ ದುಃಖತರಂ ಸೋಽಹಮಿಕ್ಷ್ವಾಕುನನ್ದನಮ್ ।
ಇಮಾಮವಸ್ಥಾಮಾಪನ್ನೋ ನೇಹ ಪಶ್ಯಾಮಿ ರಾಘವಮ್ ॥ 29 ॥
ಹಾ ರಾಮ ರಾಮಾನುಜ ಹಾ ಹಾ ವೈದೇಹಿ ತಪಸ್ವಿನಿ ।
ನ ಮಾಂ ಜಾನೀತ ದುಃಖೇನ ಮ್ರಿಯಮಾಣತಮನಾಥವತ್ ॥ 30 ॥
ಸ ತೇನ ರಾಜಾ ದುಃಖೇನ ಭೃಶಮರ್ಪಿತಚೇತನಃ ।
ಅವಗಾಢಸ್ಸುದುಷ್ಪಾರಂ ಶೋಕಸಾಗರಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 31 ॥
ರಾಮಶೋಕಮಹಾಭೋಗಸ್ಸೀತಾವಿರಹಪಾರಗಃ ।
ಶ್ವಸಿತೋರ್ಮಿ ಮಹಾವರ್ತೋ ಬಾಷ್ಪಫೇನಜಾಲಾವಿಲಃ ॥ 32 ॥
ಬಾಹುವಿಕ್ಷೇಪಮೀನೌಘೋ ವಿಕ್ರನ್ದಿತ ಮಹಾಸ್ವನಃ ।
ಪ್ರಕೀರ್ಣಕೇಶಶೈವಾಲಃ ಕೈಕೇಯೀಬಡಬಾಮುಖಃ ॥ 33 ॥
ಮಮಾಶ್ರುವೇಗಪ್ರಭವಃ ಕುಬ್ಜಾವಾಕ್ಯಮಹಾಗ್ರಹಃ ।
ವರವೇಲೋ ನೃಶಂಸಾಯಾ ರಾಮಪ್ರವ್ರಾಜನಾಯತಃ ॥ 34 ॥
ಯಸ್ಮಿನ್ಬತ ನಿಮಗ್ನೋಽಹಂ ಕೌಸಲ್ಯೇ ರಾಘವಂ ವಿನಾ ।
ದುಸ್ತರೋ ಜೀವತಾ ದೇವಿ ಮಯಾಽಯಂ ಶೋಕಸಾಗರಃ ॥ 35 ॥
ಅಶೋಭನಂ ಯೋಽಹಮಿಹಾದ್ಯ ರಾಘವಂ ದಿದೃಕ್ಷಮಾಣೋ ನ ಲಭೇ ಸಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ।
ಇತೀವ ರಾಜಾ ವಿಲಪನ್ಮಹಾಯಶಾಃ ಪಪಾತ ತೂರ್ಣಂ ಶಯನೇ ಸಮೂರ್ಛಿತಃ ॥ 36 ॥
ಇತಿ ವಿಲಪತಿ ಪಾರ್ಥಿವೇ ಪ್ರಣಷ್ಟೇ ಕರುಣತರಂ ದ್ವಿಗುಣಂ ಚ ರಾಮಹೇತೋಃ ।
ವಚನಮನುನಿಶಮ್ಯ ತಸ್ಯ ದೇವೀ ಭಯಮಗಮತ್ಪುನರೇವ ರಾಮಮಾತಾ ॥ 37 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಣ್ಡೇ ಏಕೋನಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
