ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಏಕೋನವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಸ ವಾನರಮಹಾರಾಜಶ್ಶಯಾನಶ್ಶರವಿಕ್ಷತಃ ।
ಪ್ರತ್ಯುಕ್ತೋ ಹೇತುಮದ್ವಾಕ್ಯೈರ್ನೋತ್ತರಂ ಪ್ರತ್ಯಪದ್ಯತ ॥ 1 ॥
ಅಶ್ಮಭಿಃ ಪ್ರವಿಭಿನ್ನಾಙ್ಗಃ ಪಾದಪೈರಾಹತೋ ಭೃಶಮ್ ।
ರಾಮಬಾಣೇನ ಚಾಕ್ರಾನ್ತೋ ಜೀವಿತಾನ್ತೇ ಮುಮೋಹ ಸಃ ॥ 2 ॥
ತಂ ಭಾರ್ಯಾ ಬಾಣಮೋಕ್ಷೇಣ ರಾಮದತ್ತೇನ ಸಂಯುಗೇ ।
ಹತಂ ಪ್ಲವಗಶಾರ್ದೂಲಂ ತಾರಾ ಶುಶ್ರಾವ ವಾಲಿನಮ್ ॥ 3 ॥
ಸಾ ಸಪುತ್ರಾಪ್ರಿಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಧಂ ಭರ್ತುಸ್ಸುದಾರುಣಮ್ ।
ನಿಷ್ಪಪಾತ ಭೃಶಂ ತಸ್ಮಾದ್ವಿವಿಧಾ ಗಿರಿಗಹ್ವರಾತ್ ॥ 4 ॥
ಯೇ ತ್ವಙ್ಗದಪರೀವಾರಾ ವಾನರಾ ಭೀಮವಿಕ್ರಮಾಃ ।
ತೇ ಸಕಾರ್ಮುಕಮಾಲೋಕ್ಯ ರಾಮಂ ತ್ರಸ್ತಾಃ ಪ್ರದುದ್ರುವುಃ ॥ 5 ॥
ಸಾ ದದರ್ಶ ತತಸ್ತ್ರಸ್ತಾನ್ಹರೀನಾಪತತೋ ಭೃಶಮ್ ।
ಯೂಥಾದಿವ ಪರಿಭ್ರಷ್ಟಾನ್ಮೃಗಾನ್ನಿಹತಯೂಥಪಾನ್ ॥ 6 ॥
ತಾನುವಾಚ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ದುಃಖಿತಾನ್ದುಖಿತಾ ಸತೀ ।
ರಾಮವಿತ್ರಾಸಿತಾನ್ಸರ್ವಾನನುಬದ್ಧಾನಿವೇಷುಭಿಃ ॥ 7 ॥
ವಾನರಾಃ ರಾಜಸಿಂಹಸ್ಯ ಯಸ್ಯ ಯೂಯಂ ಪುರಸ್ಸರಾಃ ।
ತಂ ವಿಹಾಯ ಸುಸನ್ತ್ರಸ್ತಾಃ ಕಸ್ಮಾದ್ದ್ರವಥ ದುರ್ಗತಾಃ ॥ 8 ॥
ರಾಜ್ಯಹೇತೋಸ್ಸ ಚೇದ್ಭ್ರಾತಾ ಭ್ರಾತ್ರಾ ರೌದ್ರೇಣ ಪಾತಿತಃ ।
ರಾಮೇಣ ಪ್ರಹಿತೈರೌದ್ರೈರ್ಮಾರ್ಗಣೈರ್ದೂರಪಾತಿಭಿಃ ॥ 9 ॥
ಕಪಿಪತ್ನ್ಯಾ ವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ಕಪಯಃ ಕಾಮರೂಪಿಣಃ ।
ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಲಮವಿಕ್ಲಿಷ್ಟಮೂಚುರ್ವಚನಮಙ್ಗನಾಮ್ ॥ 10 ॥
ಜೀವಪುತ್ರೇ ನಿವರ್ತಸ್ವ ಪುತ್ರಂ ರಕ್ಷಸ್ವ ಚಾಙ್ಗದಮ್ ।
ಅನ್ತಕೋ ರಾಮರೂಪೇಣ ಹತ್ವಾ ನಯತಿ ವಾಲಿನಮ್ ॥ 11 ॥
ಕ್ಷಿಪ್ತಾನ್ ವೃಕ್ಷಾನ್ಸಮಾವಿಧ್ಯ ವಿಪುಲಾಶ್ಚ ಶಿಲಾಸ್ತಥಾ ।
ವಾಲೀ ವಜ್ರಸಮೈರ್ಬಾಣೈ ರಾಮೇಣ ವಿನಿಪಾತಿತಃ ॥ 12 ॥
ಅಭಿದ್ರುತಮಿದಂ ಸರ್ವಂ ವಿದ್ರುತಂ ಪ್ರಸೃತಂ ಬಲಮ್ ।
ಅಸ್ಮಿನ್ ಪ್ಲವಗಶಾರ್ದೂಲೇ ಹತೇ ಶಕ್ರಸಮಪ್ರಭೇ ॥ 13 ॥
ರಕ್ಷ್ಯತಾಂ ನಗರದ್ವಾರಮಙ್ಗದಶ್ಚಾಭಿಷಿಚ್ಯತಾಮ್ ।
ಪದಸ್ಥಂ ವಾಲಿನಃ ಪುತ್ರಂ ಭಜಿಷ್ಯನ್ತಿ ಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ ॥ 14 ॥
ಅಥವಾಽರುಚಿತಂ ಸ್ಥಾನಮಿಹ ತೇ ರುಚಿರಾನನೇ ।
ಆವಿಶನ್ತಿ ಹಿ ದುರ್ಗಾಣಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಮನ್ಯಾನಿ ವಾನರಾಃ ॥ 15 ॥
ಅಭಾರ್ಯಾಶ್ಚ ಸಭಾರ್ಯಾಶ್ಚ ಸನ್ತ್ಯತ್ರ ವನಚಾರಿಣಃ ।
ಲುಬ್ಧೇಭ್ಯೋ ವಿಪ್ರಯುಕ್ತೇಭ್ಯಸ್ತೇಭ್ಯೋ ನಸ್ತುಮುಲಂ ಭಯಮ್ ॥ 16 ॥
ಅಲ್ಪಾನ್ತರಗತಾನಾಂ ತು ಶ್ರುತ್ವಾ ವಚನಮಙ್ಗನಾ ।
ಆತ್ಮನಃ ಪ್ರತಿರೂಪಂ ಸಾ ಬಭಾಷೇ ಚಾರುಹಾಸಿನೀ ॥ 17 ॥
ಪುತ್ರೇಣ ಮಮ ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಂ ರಾಜ್ಯೇನಚ ಕಿಮಾತ್ಮನಾ ।
ಕಪಿಸಿಂಹೇ ಮಹಾಭಾಗೇ ತಸ್ಮಿನ್ಭರ್ತರಿ ನಶ್ಯತಿ ॥ 18 ॥
ಪಾದಮೂಲಂ ಗಮಿಷ್ಯಾಮಿ ತಸ್ಯೈವಾಹಂ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।
ಯೋಽಸೌ ರಾಮಪ್ರಯುಕ್ತೇನ ಶರೇಣ ವಿನಿಪಾತಿತಃ ॥ 19 ॥
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರದುದ್ರಾವ ರುದನ್ತೀ ಶೋಕಕರ್ಶಿತಾ ।
ಶಿರಶ್ಚೋರಶ್ಚ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ದುಃಖೇನ ಸಮಭಿಧ್ನತೀ ॥ 20 ॥
ಆವ್ರಜನ್ತೀ ದದರ್ಶಾಥ ಪತಿಂ ನಿಪತಿತಂ ಭುವಿ ।
ಹನ್ತಾರಂ ದಾನವೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ಸಮರೇಷ್ವನಿವರ್ತಿನಮ್ ॥ 21 ॥
ಕ್ಷೇಪ್ತಾರಂ ಪರ್ವತೇನ್ದ್ರಾಣಾಂ ವಜ್ರಾಣಾಮಿವ ವಾಸವಮ್ ।
ಮಹಾವಾತಸಮಾವಿಷ್ಟಂ ಮಹಾಮೇಘೌಘನಿಸ್ಸ್ವನಮ್ ॥ 22 ॥
ಕ್ರತುಲ್ಯಪರಾಕ್ರಾನ್ತಂ ವೃಷ್ಟವೇವೋಪರತಂ ಘನಮ್ ।
ನರ್ದನ್ತಂ ನರ್ದತಾಂ ಭೀಮಂ ಶೂರಂ ಶೂರೇಣ ಪಾತಿತಮ್ ॥ 23 ॥
ಶಾರ್ದೂಲೇನಾಮಿಷಸ್ಯಾರ್ಥೇ ಮೃಗರಾಜಂ ಯಥಾಹತಮ್ ।
ಅರ್ಚಿತಂ ಸರ್ವಲೋಕಸ್ಯ ಸಪತಾಕಂ ಸವೇದಿಕಮ್ ॥ 24 ॥
ನಾಗಹೇತೋಸ್ಸುಪರ್ಣೇನ ಚೈತ್ಯಮುನ್ಮಥಿತಂ ಯಥಾ ।
ಅವಷ್ಟಭ್ಯ ಚ ತಿಷ್ಠನ್ತಂ ದದರ್ಶ ಧನುರುತ್ತಮ್ ॥ 25 ॥
ರಾಮಂ ರಾಮಾನುಜಂ ಚೈವ ಭರ್ತುಶ್ಚೈವಾನುಜಂ ಶುಭಾ ।
ತಾವತೀತ್ಯ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಭರ್ತಾರಂ ನಿಹತಂ ರಣೇ ॥ 26 ॥
ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ವ್ಯಥಿತಾ ಭೂಮೌ ಸಮ್ಭ್ರಾನ್ತಾ ನಿಪಪಾತ ಹ ।
ಸುಪ್ತ್ವೇವ ಪುನರುತ್ಥಾಯ ಆರ್ಯಪುತ್ರೇತಿ ಶೋಚತೀ ॥ 27 ॥
ರುರೋದ ಸಾ ಪತಿಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಂವೀತಂ ಮೃತ್ಯುದಾಮಭಿಃ ।
ತಾಮವೇಕ್ಷ್ಯ ತು ಸುಗ್ರೀವಃ ಕ್ರೋಶನ್ತೀಂ ಕುರರೀಮಿವ ।
ವಿಷಾದಮಗಮತ್ಕಷ್ಟಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಚಾಙ್ಗದಮಾಗತಮ್ ॥ 28 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿನ್ಧಾಕಾಣ್ಡೇ ಏಕೋನವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
