ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ യുദ്ധകാംഡമ് ।
അഥ ദ്വിപംചാശസ്സര്ഗഃ ।
ധൂമ്രാക്ഷംപ്രേക്ഷ്യനിര്യാംതംരാക്ഷസംഭീമവിക്രമമ് ।
വിനേദുർവാനരാസ്സർവേപ്രഹൃഷ്ടായുദ്ധകാങ് ക്ഷിണഃ ॥ 1 ॥
തേഷാംസുതുമുലംയുദ്ധംസംജജ്ഞേകപിരക്ഷസാമ് ।
അന്യോന്യംപാദപൈര്ഘോരംനിഘ്നതാംശൂലമുദ്ഗരൈഃ ॥ 2 ॥
രാക്ഷസൈർവാനരാഘോരാവിനികൃത്തസ്സമംതതഃ ।
വാനരൈരാക്ഷസാശ്ചാപിദ്രുമൈര്ഭൂമിസമീകൃതാഃ ॥ 3 ॥
രാക്ഷസാസ്ത്വഭിസംക്രുദ്ധാവാനരാന്നിശിതൈശ്ശരൈഃ ।
വിവ്യഥുര്ഘോരസംകാശൈഃകംകപത്രൈരജിഹ്മഗൈഃ ॥ 4 ॥
തേഗദാഭിശ്ചഭീമാഭിഃപട്ടസൈഃ കൂടമുദ്ഗരൈഃ ।
ഘോരൈശ്ചപരിഘൈശ്ചിത്രൈസ്ത്രിശൂലൈശ്ചാപിസംശ്രിതൈഃ ॥ 5 ॥
വിദാര്യമാണാരക്ഷോഭിർവാനരാസ്തേമഹാബലാഃ ।
അമര്ഷാജ്ജനിതോദ്ധര്ഷാശ്ചക്രുഃകര്മാണ്യഭീതവത് ॥ 6 ॥
ശരനിര്ഭിന്നഗാത്രാസ്തേശൂലനിര്ഭിന്നദേഹിനഃ ।
ജഗൃഹുസ്തേദ്രുമാംസ്തത്രശിലാശ്ചഹരിയൂഥപാഃ ॥ 7 ॥
തേഭീമവേഗാഹരയോനര്ദമാനാസ്തതസ്തതഃ ।
മമംഥൂരാക്ഷസാന്വീരാന്നാമാനിചബഭാഷിരേ ॥ 8 ॥
തദ്ഭഭൂവാദ്ഭുതംഘോരംയുദ്ധംവാനരരക്ഷസാമ് ।
ശിലാഭിർവിവിധാഭിശ്ചബഹുഭിശ്ചൈവപാദപൈഃ ॥ 9 ॥
രാക്ഷസാമഥിതാഃകേചിദ്വാനരൈര്ജിതകാശിഭിഃ ।
വവമൂരുധിരംകേചിന്മുഖൈരുധിരഭോജനാഃ ॥ 10 ॥
പാര്ശ്വേഷുദാരിതാഃകേചിത്കേചിദ്രാശീകൃതാദ്രുമൈഃ ।
ശിലാഭിശ്ചൂര്ണിതാഃകേചിത്കേചിദ്ധംതൈർവിദാരിതാഃ ॥ 11 ॥
ധ്വജൈർവിമഥിതൈര്ഭഗ്നൈഃഖംഗൈശ്ചവിനിപാതിതൈഃ ।
രഥൈർവിധ്വംസിതൈശ്ചാപിപതിതൈഃരജനീചരൈഃ ॥ 12 ॥
ഗജേംദ്രൈഃപർവതാകാരൈഃപർവതാഗ്രൈർവനൌകസാമ് ।
മഥിതൈർവാജിഭിഃകീര്ണംസാരോഹൈർവസുധാതലമ് ॥ 13 ॥
വാനരൈര്ഭീമവിക്രാന്സ്സൈരാപ്ലുത്യാഽപ്ലുത്യവേഗിതൈഃ ।
രാക്ഷസാഃകരജൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്മുഖേഷുവിനിര്തിതാഃ ॥ 14 ॥
വിഷണ്ണവദനാഭൂയോവിപ്രകീര്ണശിരോരുഹാഃ ।
മൂഢാശ്ശോണിതഗംധേനനിപേതുര്ധരണീതലേ ॥ 15 ॥
അന്യേതുപരമസംകൃക്രുദ്ധാരാക്ഷസാഭീമനിശ്വനാഃ ।
തലൈരേവാഭിധാവംതിവജ്രസ്പര്ശസമൈര്ഹരീന് ॥ 16 ॥
വാനരൈരാപതംതസ്തേവേഗിതാവേഗവത്തരൈഃ ।
മുഷ്ടിഭിശ്ചരണൈര്ദന്സ്സൈഃപാദപൈശ്ചാവപോഥിതാ ॥ 17 ॥
സൈന്യംതുവിദ്രുതംദൃഷ്ടവാധൂമ്രാക്ഷോരാക്ഷസര്ഷഭഃ ।
രോഷേണകദനംചക്രേവാനരാണാംയുയുത്സതാമ് ॥ 18 ॥
പ്താസൈഃപ്രമഥിതാഃകേചിദ്വാനരാശ്ശോണിതസ്രവാഃ ।
മുദ്ഗരൈരാഹതാഃകേചിത്പാതിതാധരണീതലേ ॥ 19 ॥
പരിഘൈര്മഥിതാഃകേചിദ്ഭിംഡിവാലൈർവിദാരിതാഃ ।
പട്ടസൈരാഹതാഃ കേചിദ്വിഹ്വലംതോഗതാസവഃ ॥ 20 ॥
കേചിദ്വിനിഹതാശ്ശൂലൈരുധിരാര്ദ്രാവനൌകസഃ ।
കേചിദ്വിദ്രാവിതാനഷ്ടാഃസംക്രുദ്ധൈരാക്ഷസൈര്യുധി ॥ 21 ॥
വിഭിന്നഹൃദയാഃകേചിദേകപാര്ശ്വേനദാരിതാഃ ।
വിദാരിതാസ്ത്രിശൂലൈശ്ചകേചിദാന്സ്രൈർവിനിഃസൃതാഃ ॥ 22 ॥
തത്സുഭീമംമഹായുദ്ധംഹരിരാക്ഷസസംകുലമ് ।
പ്രബഭൌശബ്ദബഹുലംശിലാപാദപസംകുലമ് ॥ 23 ॥
ധനുര്ജ്യാതംത്രിമധുരംഹിക്കാതാലസമന്വിതമ് ।
മംധസംതിതസംഗീതംതദ്യുദ്ധഗാംധർവമാബഭൌ ॥ 24 ॥
ധൂമ്രാക്ഷസ്തുധനുഷ്പാണിർവാനരാന്രണമൂര്ധനി ।
ഹസന്വിദ്രാവയാമാസദിശസ്തുശരവൃഷ്ടിഭിഃ ॥ 25 ॥
ധൂമ്രാക്ഷേണാര്ദിതംസൈന്യംവ്യഥിതംപ്രേക്ഷ്യമാരുതിഃ ।
അഭ്യവര്തതസംക്രുദ്ധഃപ്രഗൃഹ്യവിപുലാംശിലാമ് ॥ 26 ॥
ക്രോധാദ് ദ്വിദ്ദ്വിഗുണതാമ്രാക്ഷഃപിതൃസ്തുല്യപരാക്രമഃ ।
ശിലാംതാംപാതയാമാസധൂമ്രാക്ഷസ്യരഥംപ്രതി ॥ 27 ॥
ആപതതനീംശിലാംദൃഷ്ടവാഗദാമുദ്യമ്യസംഭ്രമാത് ।
രഥാദാപ്ലുത്യവേഗേനവസുധായാംവ്യതിഷ്ഠത ॥ 28 ॥
സാപ്രമഥ്യരഥംതസ്യനിപപാതശിലാഭുവി ।
സചക്രകൂബരസാശ്വംസധ്വജംസശരാസനമ് ॥ 29 ॥
സഭങ് ക്ത്വാതുരഥംതസ്യഹനുമാന് മാരുതാത്മജഃ ।
രക്ഷസാംകദനംചക്രേസസ്കംധവിടപൈര്ദ്രുമൈഃ ॥ 30 ॥
വിഭിന്നശിരസോഭൂത്വാരാക്ഷസാശ്ശോണിതോക്ഷിതാഃ ।
ദ്രുമൈഃപ്രമഥിതാശ്ചാന്യേനിപേതുര്ധരണീതലേ ॥ 31 ॥
വിദ്രാവ്യരാക്ഷസംസൈന്യംഹനുമാന്മാരുതാത്മജഃ ।
ഗിരിശശിഖരമാദായധൂമ്രാക്ഷമഭിദുദ്രുവേ ॥ 32 ॥
തമാപതംതംധൂമ്രാക്ഷോഗദാമുദ്യമ്യവീര്യവാന് ।
വിനര്ദമാനഃസഹസാഹനൂമംതമഭിദ്രവത് ॥ 33 ॥
തസ്യക്രുദ്ധസ്യരോഷേണഗദാംതാംബഹുകംടകാമ് ।
പാതയാമാസധൂമ്രാക്ഷോമസ്തകേഽഥഹനൂമതഃ ॥ 34 ॥
താഡിതഃസതയാതത്രഗദയാഭീമരൂപയാ ।
സകപിര്മാരുതബലസ്തംപ്രഹാരമചിംതയന് ॥ 35 ॥
പപാത സഹസാ ഭൂമൌ വികീര്ണ;ഇവ പർവതഃ ।
ധൂമ്ര അക്ഷം നിഹതം ദൃഷ്ട്വാ ഹത ശേഷാ നിശാ ചരാഃ ॥ 36 ॥
ധൂമ്രാക്ഷംനിഹതംദൃഷ്ടവാഹതശേഷാനിശാചരാഃ ॥ 37 ॥
ത്രസ്താഃപ്രവിവിശുര്ലംകാംവധ്യമാനാഃപ്ലവംഗമൈഃ ।
സതുപവനസുതോനിഹത്യശത്രൂന്ക്ഷതജവഹരിസ്സരിതശ്ചസന്നികീര്യ ।
രിപുവധജനിതശ്രമോമഹാത്മാമുദമഗമത്കപിഭിഃസുപൂജ്യമാനഃ ॥ 38 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ യുദ്ധകാംഡേ ദ്വിപംചാശസ്സര്ഗഃ ॥
