ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಷಡ್ವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತದ್ವಚಃಪಥ್ಯಮಕ್ಲೀಬಂಸಾರಣೇನಾಭಿಭಾಷಿತಮ್ ।
ನಿಶಮ್ಯರಾವಣೋರಾಜಾಪ್ರತ್ಯಭಾಷತಸಾರಣಮ್ ॥ 1 ॥
ಯದಿಮಾಮಭಿಯುಞ್ಜೀರನ್ದೇವಗನ್ಧರ್ವದಾನವಾಃ ।
ನೈವಸೀತಾಮ್ಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿಸರ್ವಲೋಕಭಯಾದಪಿ ॥ 2 ॥
ತ್ವನ್ತುಸೌಮ್ಯಪರಿತ್ರಸ್ತೋಹರಿಭಿರ್ನಿರ್ಜಿತೋಭೃಶಮ್ ।
ಪ್ರತಿಪ್ರದಾನಮದ್ಯೈವಸೀತಾಯಾಸ್ಸಾಧುಮನ್ಯಸೇ ॥ 3 ॥
ಕೋಹಿನಾಮಸಪತ್ನೋಮಾಂಸಮರೇಜೇತುಮರ್ಹತಿ ।
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಪರುಷಂವಾಕ್ಯಂರಾವಣೋರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ॥ 4 ॥
ಆರುರೋಹತತಶ್ರಶೀಮಾನ್ ಪ್ರಾಸಾದಂಹಿಮಪಾಣ್ಡುರಮ್ ।
ಬಹುತಾಲಸಮುತ್ಸೇಧಂರಾವಣೋಽಥದಿದೃಕ್ಷ್ಯಾ ॥ 5 ॥
ತಾಭ್ಯಾಞ್ಚರಾಭ್ಯಾಂಸಹಿತೋರಾವಣಃಕ್ರೋಧಮೂರ್ಛಿತಃ ।
ಪಶ್ಯಮಾನಸ್ಸಮುದ್ರಞ್ಚಪರ್ವತಾಂಶ್ಚವನಾನಿಚ ॥ 6 ॥
ದದರ್ಶಪೃಥಿವೀದೇಶಂಸುಸಮ್ಪೂರ್ಣಮ್ಪ್ಲವಙ್ಗಮೈಃ ।
ತದಪಾರಮಸಙ್ಖ್ಖ್ಯೇಯಂವಾನರಾಣಾಮ್ಮಹದ್ಬಲಮ್ ।
ಅಲೋಕ್ಯರಾವಣೋರಾಜಾಪರಿಪಪ್ರಚ್ಛಸಾರಣಮ್ ॥ 7 ॥
ಏಷಾಂವಾನರಮುಖ್ಯಾನಾಙ್ಕೇಶೂರಾಃಕೇಮಹಾಬಲಾಃ ।
ಕೇಪೂರ್ವಮಭಿವರ್ತನ್ತೇಮಹೋತ್ಸಾಹಾಸ್ಸಮನ್ತತಃ ॥ 8 ॥
ಕೇಷಾಂಶೃಣೋತಿಸುಗ್ರೀವಃಕೇವಾಯೂಥಪಯೂಥಪಾಃ ।
ಸಾರಣಾಚಕ್ಷ್ವತತ್ತ್ವೇನಕೇಪ್ರಧಾನಾಃಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ ॥ 9 ॥
ಸಾರಣೋರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯವಚನಮ್ಪರಿಪೃಚ್ಛತಃ ।
ಆಚಚಕ್ಷೇಽಥಮುಖ್ಯಜ್ಞೋಮುಖ್ಯಾಂಸ್ತಾಂಸ್ತುವನೌಕಸಃ ॥ 10 ॥
ಏಷಯೋಽಭಿಮುಖೋಲಙ್ಕಾನ್ನರ್ದಂಸ್ತಿಷ್ಠತಿವಾನರಃ ।
ಯೂಥಪಾನಾಂಸಹಸ್ರಾಣಾಂಶತೇನಪರಿವಾರಿತಃ ॥ 11 ॥
ಯಸ್ಯಘೋಷೇಣಮಹತಾಸಪ್ರಾಕಾರಾಸತೋರಣಾ ।
ಲಙ್ಕಾಪ್ರವೇಪತೇಸರ್ವಾಸಶೈಲವನಕಾನನಾ ॥ 12 ॥
ಸರ್ವಶಾಖಾಮೃಗೇನ್ದ್ರಸ್ಯಸುಗ್ರೀವಸ್ಯಮಹಾತ್ಮನಃ ।
ಬಲಾಗ್ರೇತಿಷ್ಠತೇವೀರೋನೀಲೋನಾಮೈಷಯೂಥಪಃ ॥ 13 ॥
ಬಾಹೂಪ್ರಗೃಹ್ಯಯಃಪದ್ ಭ್ಯಾಮ್ಮಹೀಙ್ಗಚ್ಛತಿವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಲಙ್ಕಾಮಭಿಮುಖಃಕ್ರೋಧಾದಭೀಕ್ಷ್ಣಞ್ಚವಿಜೃಮ್ಭತೇ ॥ 14 ॥
ಗಿರಿಶೃಙ್ಗಪ್ರತೀಕಾಶಃಪದ್ಮಕಿಞ್ಜಲ್ಕಸನ್ನಿಭಃ ।
ಸ್ಪೋಟಯತ್ಯಭಿಸಂರಬ್ಧೋಲಾಙ್ಗೂಲಞ್ಚಪುನಃಪುನಃ ॥ 15 ॥
ಯಸ್ಯಲಾಙ್ಗೂಲಶಬ್ದೇನಸ್ವನನ್ತಿಪ್ರದಿಶೋದಶ ।
ಏಷವಾನರರಾಜೇನಸುಗ್ರೀವೇಣಾಭಿಷೇಚಿತಃ ॥ 16 ॥
ಯೌವರಾಜ್ಯೇಽಙ್ಗದೋನಾಮತ್ವಾಮಾಹ್ವಯತಿಸಂಯುಗೇ ॥ 17 ॥
ವಾಲಿನಸ್ಸದೃಶಃಪುತ್ರಸ್ಸುಗ್ರೀವಸ್ಯಸದಾಪ್ರಿಯಃ ।
ರಾಘವಾರ್ಥೇಪರಾಕ್ರಾನ್ತಶ್ಶಕ್ರಾರ್ಥೇವರುಣೋಯಥಾ ॥ 18 ॥
ಏತಸ್ಯಸಾಮತಿಸ್ಸರ್ವಾಯದ್ದೃಷ್ಟಾಜನಕಾತ್ಮಜಾ ।
ಹನೂಮತಾವೇಗವತಾರಾಘವಸ್ಯಹಿತೈಷಿಣಾ ॥ 19 ॥
ಬಹೂನಿವಾನರೇನ್ದ್ರಾಣಾಮೇಷಯೂಥಾನಿವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಪರಿಗೃಹ್ಯಾಭಿಯಾತಿತ್ವಾಂಸ್ವೇನಾನೀಕೇನಮರ್ದಿತುಮ್ ॥ 20 ॥
ಅನುವಾಲಿಸುತಸ್ಯಾಪಿಬಲೇನಮಹತಾಽವೃತಃ ।
ವೀರಸ್ತಿಷ್ಠತಿಸಙ್ಗ್ರಾಮೇಸೇತುಹೇತುರಯನ್ನಲಃ ॥ 21 ॥
ಯೇತುವಿಷ್ಟಭ್ಯಗಾತ್ರಾಣಿಕ್ಷ್ವೇಲಯನ್ತಿನದನ್ತಿಚ ।
ಉತ್ಥಾಯಚವಿಜೃಮ್ಭನ್ತೇಕ್ರೋಧೇನಹರಿಪುಙ್ಗವಾಃ ॥ 22 ॥
ಏತೇದುಷ್ಪ್ರಸಹಾಘೋರಾಶ್ಚಣ್ಡಾಶ್ಚಣ್ಡಪರಾಕ್ರಮಾಃ ।
ಅಷ್ಟೌಶತಸಹಸ್ರಾಣಿದಶಕೋಟಿಶತಾನಿಚ ॥ 23 ॥
ಯಏನಮನುಗಚ್ಛನ್ತಿವೀರಾಶ್ಚನ್ದನವಾಸಿನಃ ।
ಏಷೈವಾಶಂಸತೇಲಙ್ಕಾಂಸ್ವೇನಾನೀಕೇನಮರ್ದಿತುಮ್ ॥ 24 ॥
ಶ್ವೇತೋರಜತಸಙ್ಕಾಶಶ್ಚಪಲೋಭೀಮವಿಕ್ರಮಃ ।
ಬುದ್ಧಿಮಾನ್ವಾನರಶ್ಶೂರಸ್ತ್ರಿಷುಲೋಕೇಷುವಿಶ್ರುತಃ ॥ 25 ॥
ತೂರ್ಣಂಸುಗ್ರೀವಮಾಗಮ್ಯಪುನರ್ಗಚ್ಛತಿಸತ್ವರಃ ।
ವಿಭಜನ್ವಾನರೀಂಸೇನಾಮನೀಕಾನಿಪ್ರಹರ್ಷಯನ್ ॥ 26 ॥
ಯಃಪುರಾಗೋಮತೀತೀರೇರಮ್ಯಮ್ಪರ್ಯೇತಿಪರ್ವತಮ್ ।
ನಾಮ್ನಾಸಙ್ಕೋಚನೋನಾಮನಾನಾನಗಯುತೋಗಿರಿಃ ॥ 27 ॥
ತತ್ರರಾಜ್ಯಮ್ಪ್ರಶಾಸ್ತ್ಯೇಷಕುಮುದೋನಾಮಯೂಥಪಃ ।
ಯೋಽಸೌಶತಸಹಸ್ರಾಣಿಸಹಸ್ರಮ್ಪರಿಕರ್ಷತಿ ॥ 28 ॥
ಯಸ್ಯವಾಲಾಬಹುವ್ಯಾಮಾದೀರ್ಘಲಾಙ್ಗೂಲಮಾಶ್ರಿತಾ ।
ತಾಮ್ರಾಪೀತಾಸ್ಸೀತಾಶ್ಶ್ವೇತಾಃಪ್ರಕೀರ್ಣಾಘೋರದರ್ಶನಾ ॥ 29 ॥
ಅದೀನೋರೋಷಣಶ್ಚಣ್ಡಸ್ಸಙ್ಗ್ರಾಮಮಭಿಕಾಙ್ ಕ್ಷತಿ ।
ಏಷೋಽಪ್ಯಾಶಂಸತೇಲಙ್ಕಾಂಸ್ವೇನಾನೀಕೇನಮರ್ದಿತುಮ್ ॥ 30 ॥
ಯಸ್ತ್ವೇಷಸಿಂಹಸಙ್ಕಾಶಃಕಪಿಲೋದೀರ್ಘಲೋಚನಃ ।
ನಿಭೃತಃಪ್ರೇಕ್ಷತೇಲಙ್ಕಾನ್ದಿಧಕ್ಷನ್ನಿವಚಕ್ಷುಷಾ ॥ 31 ॥
ವಿನ್ಧ್ಯಙ್ಕೃಷ್ಣಗಿರಿಂಸಹ್ಯಮ್ಪರ್ವತಞ್ಚಸುದರ್ಶನಮ್ ।
ರಾಜನ್ಸತತಮಧ್ಯಾಸ್ತೇರಮ್ಭೋನಾಮಯೂಥಪಃ ॥ 32 ॥
ಶತಂಶತಸಹಾಸ್ರಾಣಾನ್ತ್ರಿಂಶಚ್ಚಹರಿಪುಙ್ಗವಾಃ ।
ಯಮೇತೇವಾನರಾಶ್ಶೂರಾಶ್ಚಣ್ಡಾಶ್ಚಣ್ಡಪರಾಕ್ರಮಾಃ ॥ 33 ॥
ಪರಿವಾರ್ಯಾನುಗಚ್ಛನ್ತಿಲಙ್ಕಾಮ್ಮರ್ದಿತುಮೋಜಸಾ ।
ಯಸ್ತುಕರ್ಣೌವಿವೃಣುತೇಜೃಮ್ಬತೇಚಪುನಃಪುನಃ ।
ನಚಸಂವಿಜತೇಮೃತ್ಯೋರ್ನಚಯುದ್ಧಾದ್ವಿಧಾವತಿ ॥ 34 ॥
ನ ಚ ಸಮ್ವಿಜತೇ ಮೃತ್ಯೋರ್ ನ ಚ ಯೂಥಾದ್ ವಿಧಾವತಿ ।
ಪ್ರಕಮ್ಪತೇ ಚ ರೋಷೇನ ತಿರ್ಯಕ್ಚ ಪುನರೀಕ್ಷತೇ ॥ 35 ॥
ಮಹಾಜವೋವೀತಭಯೋರಮ್ಯಂಸಾಲ್ವೇಯಪರ್ವತಮ್ ।
ರಾಜನ್ಸತತಮಧ್ಯಾಸ್ತೇಶರಭೋನಾಮಯೂಥಪಃ ॥ 36 ॥
ಏತಸ್ಯಬಲಿನಸ್ಸರ್ವೇವಿಹಾರಾನಾಮಯೂಥಪಾಃ ।
ರಾಜನ್ ಶತಸಹಸ್ರಾಣಿಚತ್ವಾರಿಂಶಸ್ತಥೈವಚ ॥ 37 ॥
ರಾಜನ್ ಶತ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಚತ್ವಾರಿಂಶತ್ ತಥೈವ ಚ ।
ಯಸ್ ತು ಮೇಘ ಇವ ಆಕಾಶಂ ಮಹಾನ್ ಆವೃತ್ಯ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 38 ॥
ಭೇರೀಣಾಮಿವಸನ್ನಾದೋಯಸ್ಯೈಷಶ್ರೂಯತೇಮಹಾನ್ ।
ಘೋಷಶ್ಶಾಖಾಮೃಗೇನ್ದ್ರಾಣಾಂಸಙ್ಗ್ರಾಮಮಭಿಕಾಙ್ಕ್ಷಿತಾಮ್ ॥ 39 ॥
ಏಷಪರ್ವತಮಧ್ಯಾಸ್ತೇಪಾರಿಯಾತ್ರಮನುತ್ತಮಮ್ ।
ಯುದ್ಧೇದುಷ್ಪ್ರಸಹೋನಿತ್ಯಮ್ಪನಸೋನಾಮಯೂಥಪಃ ॥ 40 ॥
ಏನಂಶತಸಹಸ್ರಾಣಾಂಶತಾರ್ಧಮ್ಪರ್ಯುಪಾಸತೇ ।
ಯೂಥಪಾಯೂಥಪಶ್ರೇಷ್ಠಂಯೇಷಾಂಯೂಥಾನಿಭಾಗಶಃ ॥ 41 ॥
ಯೂಥಪಾ ಯೂಥಪ ಶ್ರೇಷ್ಠಂ ಯೇಷಾಂ ಯೂಥಾನಿ ಭಾಗಶಃ ।
ಯಸ್ ತು ಭೀಮಾಂ ಪ್ರವಲ್ಗನ್ತೀಂ ಚಮೂಂ ತಿಷ್ಠತಿ ಶೋಭಯನ್ ॥ 42 ॥
ಏಷದರ್ದರಸಙ್ಕಾಶೋವಿನತೋನಾಮಯೂಥಪಃ ।
ಪಿಬಂಶ್ಚರತಿಪರ್ಣಾಸಾನ್ನದೀನಾಮುತ್ತಮಾನ್ನದೀಮ್ ॥ 43 ॥
ಷಷ್ಟಿಶ್ಶತಸಹಸ್ರಾಣಿಬಲಮಸ್ಯಪ್ಲವಙ್ಗಮಾಃ ॥ 44 ॥
ತ್ವಾಮಾಹ್ವಯತಿಯುದ್ಧಾಯಕ್ರೋಧನೋನಾಮಯೂಧಪಃ ।
ವಿಕ್ರಾನ್ತಾಬಲವನ್ತಶ್ಚಯಥಾಯೂಥಾನಿಭಾಗಶಃ ॥ 45 ॥
ಯಸ್ತುಗೈರಿಕವರ್ಣಾಭಂವಪುಃಪುಷ್ಯತಿವಾನರಃ ।
ಅವಮತ್ಯಸದಾಸರ್ವಾನ್ವಾನರಾನ್ಬಲದರ್ಪಿತಾನ್ ॥ 46 ॥
ಗವಯೋನಾಮತೇಜಸ್ವೀತ್ವಾಙ್ಕ್ರೋಧಾದಭಿವರ್ತತೇ ।
ಏನಂಶತಸಹಸ್ರಾಣಿಸಪ್ತತಿಃಪರ್ಯುಪಾಸತೇ ।
ಏಷೈವಾಶಂಸತೇಲಙ್ಕಾಂಸ್ವೇನಾನೀಕೇನಮರ್ದಿತುಮ್ ॥ 47 ॥
ಏತೇದುಷ್ಪ್ರಸಹಾಘೋರಾಬಲಿನಃಕಾಮರೂಪಿಣಃ ।
ಯೂಥಪಾಯೂಥಪಶ್ರೇಷ್ಠಾಮೇಷಾಂಯೂಥಾನಿಭಾಗಶಃ ॥ 48 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಣ್ಡೇ ಷಡ್ವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥